Ngày 9/12, phiên họp cuối cùng của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) trong năm 2020 đã diễn ra tốt đẹp dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

Trong phiên họp, UBTVQH đã thống nhất cho thành lập thành phố Phú Quốc. Theo đó, Phú Quốc chính thức trở thành thành phố đảo đầu tiên của Việt Nam, giáp thành phố Hà Tiên, huyện Kiên Lương và các nước: Campuchia, Thái Lan.

Tiềm năng phát triển của Phú Quốc

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân, Phú Quốc nằm trên vùng biển Tây Nam của Tổ quốc, tiếp giáp với các nước: Campuchia, Thái Lan. Huyện Phú Quốc được bao phủ bởi bờ biển dài với nhiều bãi biển đẹp nổi tiếng và còn nguyên sơ. Vùng biển Phú Quốc có các ngư trường giàu tiềm năng và vùng nước biển sâu tạo điều kiện phát triển ngành đánh bắt hải sản và phát triển hệ thống cảng biển.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng của Phú Quốc, Quy hoạch chung xây dựng đảo Phú Quốc đến năm 2020 đã được phê duyệt tại Quyết định số 1197/QĐ-TTg ngày 09-11-2005. Sau 15 năm xây dựng và phát triển, kinh tế của huyện Phú Quốc luôn đạt tốc độ tăng trưởng cao và duy trì ổn định. Trên địa bàn huyện có 320 dự án, tổng số vốn đăng ký đầu tư trên 340 ngàn tỷ đồng.

Năm 2019, Phú Quốc đón hơn 3 triệu lượt khách du lịch trong và ngoài nước. Cùng với phát triển kinh tế, hệ thống cơ sở hạ tầng được đầu tư với quy mô lớn, hiện đại, đồng bộ, từng bước hình thành không gian đô thị trên địa bàn. Huyện Phú Quốc được Thủ tướng Chính phủ công nhận là đô thị loại II vào năm 2014.

"Trong những năm qua, kinh tế - xã hội của các thị trấn đã có bước phát triển nhanh và ổn định. Trên địa bàn tập trung nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh, cơ quan, doanh nghiệp, trường học và dự án lớn đã tạo sự chuyển biến trong quá trình phát triển đô thị và từng bước hình thành lối sống đô thị trong nhân dân. Thị trấn Dương Đông và thị trấn An Thới đã được đánh giá đạt 12/12 tiêu chuẩn trình độ phát triển hạ tầng để thành lập phường thuộc TP Phú Quốc", ông Tân nói.

Thành phố Phú Quốc - thành phố đảo đầu tiên của Việt Nam

UBTVQH thống nhất cho thành lập thành phố Phú Quốc trên cơ sở giữ nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số 179.480 người của huyện Phú Quốc. 

UB Thường vụ Quốc hội cũng tán thành lập phường Dương Đông, trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số 60.415 người của thị trấn Dương Đông; phường An Thới, trên cơ sở nhập nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số 4.610 người của xã Hòn Thơm và nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số 37.485 người của thị trấn An Thới thuộc thành phố Phú Quốc.

Với việc lập các phường này, thành phố Phú Quốc gồm 9 đơn vị hành chính cấp xã, cụ thể là phường Dương Đông, phường An Thới và 7 xã: Hàm Ninh, Dương Tơ, Gành Dầu, Bãi Thơm, Cửa Dương, Cửa Cạn, Thổ Châu.

Đi liền với việc thành lập thành phố Phú Quốc, các cơ quan như TAND, VKSND của thành phố này cũng được thành lập.

Kể từ ngày Nghị quyết này của UB Thường vụ Quốc hội có hiệu lực thi hành (từ 1/3/2021), tỉnh Kiên Giang sẽ có 15 đơn vị hành chính cấp quận huyện, trong đó có 3 thành phố (thành phố Hà Tiên, thành phố Rạch Giá, thành phố Phú Quốc), 12 huyện với 144 đơn vị hành chính cấp xã (116 xã, 18 phường, 10 thị trấn). Phú Quốc chính thức trở thành thành phố đảo đầu tiên của Việt Nam.

Phát triển đô thị đi đôi với bảo vệ môi trường biển đảo

Trước đó, thẩm tra tờ trình của Chính phủ về việc thành lập thành phố Phú Quốc và 2 phường trực thuộc, UB Pháp luật của Quốc hội nêu băn khoăn, thành phố Phú Quốc có 2 phường nhưng 2 phường này lại không liền kề, tiếp giáp nhau làm cho khu vực nội thị của thành phố có tính cắt khúc, ảnh hưởng đến tính thống nhất, liên thông, đồng bộ của hạ tầng kinh tế - kỹ thuật, dân cư, gây khó khăn cho công tác quản lý đô thị.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng, chính quyền địa phương tỉnh Kiên Giang và các đơn vị có liên quan rà soát quy hoạch, chương trình phát triển đô thị trên địa bàn để có phương án đẩy mạnh đầu tư, phát triển đô thị đối với một số xã để nối liền khu vực nội thị của thành phố. 

Chủ nhiệm UB Pháp luật Hoàng Thanh Tùng cũng nêu vấn đề, huyện đảo Phú Quốc có tới 50,22% diện tích rừng và Vườn quốc gia Phú Quốc chiếm tổng cộng 61,5% diện tích, là nguồn tài nguyên thiên nhiên hết sức quan trọng của Phú Quốc và cả nước. Việc thành lập thành phố Phú Quốc, đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, thu hút mạnh đầu tư sẽ có những tác động, ảnh hưởng nhất định đến môi trường trên địa bàn.

Từ đó, UB Pháp luật đã đề nghị tỉnh Kiên Giang giải trình, làm rõ thêm mức độ ảnh hưởng của việc phát triển đô thị đến việc bảo tồn diện tích rừng và phương án, kế hoạch đầu tư xây dựng, sử dụng và bảo vệ diện tích rừng và Vườn quốc gia Phú Quốc cũng như có phương hướng, giải pháp để hạn chế những tác động tiêu cực của quá trình đô thị hóa đối với môi trường và định hướng phát triển bền vững, đồng bộ của huyện đảo.