Project Gutenberg (Phi Vụ Tiền Giả): Hấp dẫn, bất ngờ và khó đoán đến phút cuối cùng

Project Gutenberg (Phi Vụ Tiền Giả) là tác phẩm điện ảnh tâm lý tội phạm, hình sự, hành động với sự tham gia của 2 tài tử Hong Kong Châu Nhuận Phát và Quách Phú Thành. Phi vụ tiền giả nhận đến 17 đề cử tại Hong Kong Film Awards 38 vào năm 2019.

Bộ phim mở đầu với bối cảnh nhà tù Thái Lan chật chội, nơi tên tội phạm tiền giả Lý Vấn bị giam giữ. Lý Vấn vốn là một tên hoạ sĩ nghèo, chẳng có tài nghệ gì ngoài chép tranh. Vì thế, hắn được Hoạ Gia - một tay buôn tiền giả lâu năm - mời vào cùng nhóm sản xuất tiền giả. Sau vụ án tiền giả chấn động, chỉ còn Lý Vấn và Hoạ Gia là 2 người sống sót. Tuy nhiên Hoạ Gia là một người đàn ông bí ẩn, không có tài liệu nào được ghi chép về hắn, khiến cảnh sát vô cùng đau đầu. Lý Vấn bị chuyển tới cục cảnh sát Hong Kong và được thuyết phục khai báo thêm về Hoạ Gia. Cốt truyện chủ yếu chính là hồi tưởng của Lý Vấn về quãng thời gian sản xuất tiền giả cùng nhóm Hoạ Gia. Làm thế nào để nhóm tội phạm của Hoạ Gia có thể sản xuất được đồng 100 USD giống 100% như thật? Liệu tên tội phạm bí ẩn Hoạ Gia có bị bắt giữ hay không?

Kịch bản hấp dẫn, chi tiết, và nhiều bất ngờ

Project Gutenberg là tác phẩm hình sự do Trang Văn Cường viết kịch bản và làm đạo diễn. Ông được biết đến nhiều nhất khi kết hợp cùng biên kịch / đạo diễn Mạch Triệu Huy qua nhiều tác phẩm hình sự nổi bật như bộ ba phim Vô gian đạo, Thương thành (2006), hoặc khi làm đồng biên kịch và đạo diễn cho bộ ba phim Thiết thính Phong vân, Thính phong giả (2012)…

Dưới bàn tay nhào nặn của Trang Văn Cường, Project Gutenberg sở hữu phần kịch bản khá hấp dẫn. Đoạn đầu phim giới thiệu một nhân vật chính đơn giản, có vẻ tầm thường, nhưng hóa ra lại sở hữu tài năng hiếm có về công nghệ sao chép mỹ thuật. Đồng thời, bộ phim hé lộ một ông trùm bí ẩn khiến không chỉ cảnh sát mà cả khán giả cũng tò mò muốn xem đại nhân vật siêu cấp kia là ai.

Sau đó, câu chuyện của cả hai dần được bóc tách, khi “Họa sĩ” nhận ra tài năng của Lý Vấn và lôi kéo chàng trai trẻ vào con đường tội ác. Project Gutenberg không hẳn là câu chuyện thiện - ác đối đầu thông thường, khi lực lượng cảnh sát chỉ đóng vai phụ. Và đây cũng không phải là tác phẩm ca ngợi tình nghĩa huynh đệ giang hồ như nhiều tác phẩm xã hội đen Hong Kong.

Bù lại, Project Gutenberg đưa khán giả vào sâu bên trong hoạt động của tổ chức sản xuất tiền giả do “Họa sĩ” cầm đầu. Bộ phim thuộc số ít tác phẩm đem đến góc nhìn chi tiết và hệ thống về quy trình sản xuất tiền giả, cũng như cách thức mà bọn tội phạm hoạt động.

Từ đây, khán giả mới có dịp chiêm ngưỡng tài năng thực sự của hai nhân vật chính hiện lên đầy sinh động. Làm tiền giả không chỉ đơn thuần là vài hình ảnh minh họa như pha chế mực in, khắc bản kẽm và in ấn đơn điệu.

Người xem được trực tiếp trải nghiệm quy trình làm tiền giả từng bước một rất chi tiết, từ những kiến thức thực tế về cấu trúc tiền, về mực in, giấy in, máy in, cách thức thực hiện bản kẽm…

Sự hấp dẫn của quy trình khiến hai nhân vật chính bộc lộ tài năng một cách tự nhiên, chứ không bị cường điệu hóa hay khoa trương. “Bất cứ việc gì được thực hiện một cách hoàn hảo đều là nghệ thuật. Hàng giả được sản xuất một cách nghệ thuật có khi còn tốt hơn cả hàng thật” - tuyên bố đầy tự tin của “Họa sĩ” đã được cụ thể hóa trên màn ảnh chứ không chỉ là lời nói suông.

Càng đến cuối, Project Gutenberg càng trở nên kịch tính. Bộ phim đem đến hàng loạt nút thắt bất ngờ, khiến khán giả khó đoán định đâu là thật, đâu là giả. Tất cả đều giúp khẳng định trí tuệ bậc thầy của ông trùm “Họa sĩ” bí ẩn”, khiến cả cảnh sát lẫn người xem phải kinh ngạc.

Châu Nhuận Phát tái hiện “phong phạm đại ca hắc bang” đầy uy vũ

Không chỉ sở hữu phần kịch bản độc đáo, bất ngờ, Project Gutenberg còn ghi điểm nhờ màn trình diễn chất lượng của dàn diễn viên chính, đặc biệt là bộ đôi Châu Nhuận Phát - Quách Phú Thành.

Châu Nhuận Phát chắc chắn là điểm nhấn lớn nhất của tác phẩm. Có thể thấy Project Gutenberg muốn tri ân rất nhiều tác phẩm Hong Kong kinh điển của họ Châu ngày trước, với hình tượng nhân vật “Họa sĩ” được “đo ni đóng giày” sẵn cho ông. Hơn ba thập kỷ kể từ Bản sắc anh hùng (1986), Châu Nhuận Phát một lần nữa trở lại với xã hội đen và nghề buôn tiền giả trên màn ảnh.

Giống như Mark ca, “Họa sĩ” là ông trùm đầy nghĩa khí, hào sảng, luôn chơi đẹp với anh em, và hết lòng giúp đỡ mọi người phát triển sở trường của bản thân. Gã là người cực kỳ cẩn trọng, luôn tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc giang hồ, và khi cần hạ thủ thì quyết đoán, lạnh lùng và đầy bạo liệt.

Với kinh nghiệm diễn xuất đa dạng, tài tử Châu Nhuận Phát mang đến cho khán giả màn trình diễn ấn tượng và thuyết phục, thể hiện thành công hình tượng nhân vật ông trùm vừa đáng sợ, vừa đáng nể. Đây có lẽ là màn trình diễn nổi bật nhất của tài tử họ Châu trong những năm gần đây, gợi nhắc cho khán giả về một thời điện ảnh Hong Kong đầy uy vũ.

Quách Phú Thành cũng thể hiện thành công hình tượng nhân vật họa sĩ Lý Vấn. Tiếc là bản thân nhân vật lẫn khả năng diễn xuất của anh so với đàn anh vẫn còn thua kém, khiến cho màn trình diễn tuy không tệ nhưng vẫn tỏ ra lép vế rõ rệt.

Yếu tố kỹ thuật, chất lượng hình ảnh, âm thanh

Project Gutenberg có chất lượng kỹ thuật rất tốt. Lấy bối cảnh chính là Hong Kong những năm 50-70, phim mang màu sắc tối lạnh, u ám kết hợp cùng những điệu nhạc thời thượng lúc bấy giờ. Phần hình ảnh phù hợp với hình tượng chủ đạo “tiền bạc”, nhưng lại không trầm đục, u tối.

Đi sâu vào khai thác một tổ chức tội phạm, nhưng bầu không khí chung không quá nặng nề, căng thẳng, mà đan xen nhiều chi tiết miêu tả tâm lý, tình cảm giữa các nhân vật.

Mảng hành động của bộ phim không nhiều, nhưng được thực hiện công phu và ác liệt, đặc biệt là trường đoạn đột kích tại Thái Lan. Khán giả có thể dễ dàng nhận ra hình ảnh Châu Nhuận Phát mặc đồ trắng, hai tay hai súng, tả xung hữu đột giữa làn mưa đạn của kẻ thù trong trường đoạn không khác gì so với hình tượng ông từng thể hiện cách đây 30 năm.

Điều đáng tiếc là tiết tấu của bộ phim chưa thực sự ổn định, có phần còn lê thê ở nửa đầu do mất thời gian thể hiện sự tương tác giữa hai nhân vật chính. Trong khi đó, một vài chi tiết nhằm hé lộ và dẫn dắt đến nút thắt cuối phim lại chưa đủ rõ ràng.

Ngoài ra, cái kết nhạt nhòa của Project Gutenberg có thể khiến khán giả cảm thấy hụt hẫng, thiếu thuyết phục. Nó không tương xứng và phần nào thiếu logic so với những gì được bày biện suốt từ đầu tác phẩm.

Nhìn chung, Project Gutenberg là tác phẩm hình sự, tâm lý chất lượng hiếm hoi của điện ảnh Hong Kong trong thời gian qua. Dù còn nhiều thiếu sót do cả khách quan lẫn chủ quan, đây vẫn là điểm sáng mới trong sự nghiệp diễn xuất của Châu Nhuận Phát, đồng thời khẳng định điện ảnh Hong Kong vẫn luôn giữ được bản sắc của riêng mình.