Lời giới thiệu: Trong bối cảnh internet phát triển một cách mạnh mẽ, chuyển đổi số (DigitalTransformation) hiện là xu hướng hàng đầu của các doanh nghiệp du lịch, nhằm bắt kịp sự chuyển đổi trong mô hình kinh doanh và makerting.

Sau đây, chúng tôi xin giới thiệu phần đầu bài viết "Chuyển đổi số (digital transformation) trong lĩnh vực du lịch" của TS. Ngô Thanh Loan, Bộ môn Du lịch, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM.

Bài viết đã tổng hợp một số khái niệm liên quan đến chuyển đổi số, các xu hướng chuyển đổi số trong du lịch. Qua đó có thể thấy khả năng ứng dụng rất to lớn của kỹ thuật số, đòi hỏi ngành du lịch Việt Nam cần đầu tư hơn để bắt kịp các xu hướng mới trong thời kỳ bùng nổ của công nghệ.

Chuyển đổi số là gì?

Chuyển đổi số được mô tả là việc đưa kỹ thuật số vào tất cả các khu vực của một doanh nghiệp, làm thay đổi một cách cơ bản cách điều hành và chuyển giao giá trị doanh nghiệp tạo được đến khách hàng.

Trong quá trình này, Internet chính là chất xúc tác nhanh chóng cho sự chuyển đổi số với theo từng giai đoạn phát triển của nó.

Internet hiện đang cho phép tất cả các công ty để tạo ra một dạng thức doanh nghiệp mới, bằng cách thay đổi mô hình kinh doanh hiện tại của họ theo các mô hình số hóa. Sự phát triển của internet đem lại những ưu điểm và hiệuquả mới cho việc tính toán, phát triển kinh doanh nhờ các yếu tố sau:

- Mô hình điện toán đám mây (Cloud Computing) cho phép người sử dụng truycập các dịch vụ công nghệ từ một nhà cung cấp nào đó "trong đám mây" mà không cần phải có các kiến thức, kinh nghiệm về công nghệ đó, cũng như không cần quan tâm và đầu tư nhiều cho các cơ sở hạ tầng phục vụ công nghệ đó. Mô hình này giúp việc tính toán trở nên nhanh chóng, thuận tiện và giảmchi phí rất nhiều cho doanh nghiệp.

- Một lượng lớn không gian lưu trữ miễn phí cho phép lưu trữ, phân tích, khaithác một lượng dữ liệu khổng lồ (Big Data). Số lượng không gian ổ cứng “gầnnhư miễn phí” đang được triển khai cũng như trong các trang máy chủ toàn cầu và các trung tâm dữ liệu, có khả năng lưu trữ mọi video, email, bài đăng trên Instagram, bài đăng trên Facebook, sẵn sàng để được phân tích, tính toán khi cần.

- Xu hướng IoT (Internet of Things): mọi vật đều có thể kết nối với nhau qua internet. Trong kinh doanh, doanh nghiệp có thể kết nối với nhiều dữ liệu, cho phép “chần đoán” được nhu cầu của khách hàng. Người tiêu dùng có thể kiểm soát “hàng hóa” của mình mua qua một thiết bị thông minh như laptop, PC hay smartphone mà không cần tương tác trực tiếp với người bán hoặc sản phẩm.

- Sự phát triển của máy móc tự động hóa: Con người không giỏi trong việc lặp đi lặp lại các nhiệm vụ với một năng suất cao và sự chính xác tuyệt đối giống như máy móc. Vậy nên, nhiều doanh nghiệp đã cắt giảm nhân sự mà thay vào đó là sự gia tăng của robot và các quy trình máy móc với tốc độ làm việc nhanh chóng và chính xác hơn.

Chuyển đổi số trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0 sẽ cải thiện khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy khả năng của họ để đưa ra quyết định tối ưu. Vì vậy, nếu doanh nghiệp không nghĩ đến việc chuyển đổi của mô hình kinh doanh của mình theo hướng số hóa, họ sẽ bị các đối thủ vượt mặt và giảm khả năng cạnh tranh.

Nhưng bên cạnh đó, điều này cũng làm biến đổi mô hình kinh doanh hiện tại, dẫn tới thay đổi cấu trúc kinh tế xã hội, mô hình tiêu dùng, các biện pháp pháp lý và chính sách của nhà nước…, kéo theo một sự thay đổi về văn hóa kinh doanh, đòi hỏi doanh nghiệp phải dám thử thách mình một cách liên tục, không tự bằng lòng với cái mình hiện có, đồng thời biết chấp nhận rủi ro và thất bại nếu có. 

Chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch

Cũng như trong các lĩnh vực kinh doanh khác, doanh nghiệp lữ hành và khách sạn chịu tác động mạnh của quá trình chuyển đổi số (Newman, 2018). Trong số các giải pháp công nghệ đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, có thể kể một số xu hướng sau:

- Ứng dụng mobile

Các ứng dụng này phù hợp với một đặc trưng của khách hàng (du khách) của các doanh nghiệp du lịch là ở xa nơi có sản phẩm và “tiêu thụ” sản phẩm trong quá trình di chuyển. Các ứng dụng trên điện thoại di động thông minh cho phép khách hàng có thể khai thác thông tin, thực hiện các thao tác giao dịch và tích hợp nhiều tiện ích khác.

Ví dụ: điện thoại thông minh còn được sử dụng để mở cửa phòng khách sạn, đặt các bữa ăn phục vụ tại phòng, đặt các dịch bổ sung trong khách sạn... Thực tế cho thấy, với thiết bị di động người ta có thể lên kế hoạch cho toàn bộ chuyến đi từ đặt vé, đặt dịch vụ đến tìm kiếm thông tin về địa điểm tham quan, chọn hướng dẫn viên…trong chuyến đi mà không cần tương tác trực tiếp với bất kỳ người nào.

- Trí tuệ nhân tạo (AI) and Chatbots

Trí tuệ nhân tạo đã khẳng định được vị trí quan trọng của nó trong các xu hướng của thị trường kỹ thuật số, bao gồm cả trong lĩnh vực du lịch. Chabot là một chương trình được tạo từ máy tính, là một công cụ cho phép con người có thể tương tác giao tiếp, thông qua một trí tuệ nhân tạo đã được lập trình sẵn.

Chatbot được chia thành 2 loại theo cách mà chúng tương tác với con người là audiotory (âm thanh) vàtextual (chữ) và ngày càng phổ biến trên trang web của các doanh nghiệp du lịch.

Ưu điểm của một Chatbot là có khả năng làm việc liên tục và sẵn sàng trả lời nhiều loại yêu cầu khác nhau như xử lý một yêu cầu đặt phòng, thông báo tình hình thời tiết, cho biết vị trí của các ATM… của người dùng ở bất kỳ đâu, vào bất kỳ thời điểm nào và sử dụng bất kỳ ngôn ngữ nào.

- Kết nối IoT

Ngày càng có nhiều thiết bị được kết nối với IoT, các doanh nhiệp du lịch có thể khai thác để giúp việc phục vụ khách hàng một cách hiệu quả hơn. Dữ liệu IoT giúp doanh nghiệp biết được nhu cầu, thói quen du lịch và một số đặc điểm khác để có thể chuyển đến khách hàng tiềm năng những thông tin mà họ thật sự quan tâm.

Việc khai thác các dữ liệu IoT vừa giúp doanh nghiệp tăng khả năng bán được sản phẩm,vừa biết rõ khách hàng hơn, đồng thời giúp khách hàng tiết kiệm thời gian tìm kiếm và thực hiện các thao tác để mua sản phẩm mà họ muốn.

- Rating và Review

Việc khách hàng có thể chia sẻ các ý kiến của họ một cách nhanh chóng thông qua mạng xã hội như Facebook, Yelp, TripAdvisor hay các trang web du lịch giúp các cơ sở lưu trú, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ du lịch hiểu rõ hơn mong muốn của du khách.

Công cụ kỹ thuật này thúc đẩy các doanh nghiệp này quan tâm hơn đến chất lượng để tạo sự hài lòng của du khách, gây dựng uy tín thông qua điểm đánh giá của khách hàng.

Ngoài ra đây cũng là kênh tham khảo, giúp khách hàng cảm thấy yên tâm khi chọn lựa một sản phẩm hoặc một dịch vụ du lịch. Tuy nhiên, có thể thấy là xu hướng này hướng tới việc phục vụ khách tốt hơn, chứ không nhằm tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp du lịch.

- Thực tế ảo (Virtual Reality)

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ dựa trên nền tảng internet,thuật ngữ Vitual Tour (chuyến tham quan ảo) hay Interactive Tour (chuyến tham quan tương tác) được xuất hiện từ năm 1994 và trở nên phổ biến hơn đối với khách du lịch ở nhiều nước trên thế giới, tuy nhiên thuật ngữ trên vẫn còn rất mới mẻ và chưa đượcứng dụng rộng rãi tại Việt Nam.

Nhằm đáp ứng được nhu cầu tìm kiếm thông tin, trải nghiệm địa điểm du lịch trên internet của du khách, trước và trong chuyến đi, nhiều địa điểm du lịch hoặc các công ty đã xây dựng tour ảo hay tour tương tác nhằm mô phỏng địa điểm du lịch thông qua các hình ảnh, video, các yếu tố đa phương tiện khác như hiệu ứng âm thanh, âm nhạc hoặc các bản tường thuật, giới thiệu, các văn bản.

Yếu tố khiến tour ảo trở nên hấp dẫn với du khách là các công nghệ mới được áp dụng như một phần cốt lõi của hệ thống đó như ảnh 360^o, video 360^o, ảnh Panaroma, ảnh Flycam…

Điều đó đã giúp cho du khách có thể hiểu rõ hơn về địa điểm sắp tham quan và kích thích được cảm hứng cho chuyến du lịch của mình.

Hiện nay xu hướng cá nhân hóa trong du lịch với hình thức du lịch tự túc, tự mình tham quan trải nghiệm ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Đáp ứng cho xu hướng này, ứng dụng tour ảo sẽ giúp du khách hình dung được một lịch trình đầy đủ trước khi đi. Đồng thời trong quá trình du lịch, ứng dụng tour ảo có thể cung cấp thông cần thiết giúp khách du lịch có thể có được những trải nghiệm đầy đủ nhất tại điểm đến (Trần Duy Minh, Phan Quốc Trần Kha, Ngô Thanh Loan, 2018).

Thậm chí một số doanh nghiệp còn đề xuất tour du lịch “tại nhà” với chi phí thấp hơn nhiều so với việc thực hiện chuyến đi trong thực tế. Ví dụ khách có thể bỏ ra 200 USD để mua 1 tour du lịch ảo tại Bảo tàng Louvre, thay vì phải tốn chi phí rất nhiều để đến Paris và mua vé vào tham quan bảo tàng.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn e dè với cách tiếp cận này, vì cho rằng thông tin được cung cấp qua tour du lịch ảo không thể thay thế trải nghiệm thực tế, đặc biệt là về mặt cảm xúc.

(còn nữa)

Tài liệu tham khảo

1. Bondarik E., 2018. Digital transformation in travel and tourism.https://www.geospatialworld.net/blogs/digital-transformation-in-travel-andtourism-the-customer-journey/. Cập nhật ngày 17/08/2018.

2. Brands Vietnam. Inbound Marketing vs Outbound Marketing.http://www.brandsvietnam.com/1319-Infographic-Inbound-Marketing-vsOutbound-Marketing. Truy cập ngày 15/02/2019.

3. Irniger A., 2017. Difference between Digitization, Digitalization and DigitalTransformation. https://www.coresystems.net/blog/difference-betweendigitization-digitalization-and-digital-transformation. Posted on 29 November2017.

4. Mai Xuân Đạt, 2019. 11 xu hướng Digital Marketing Việt Nam 2019: Nền tảngquan trọng cho những năm sau.https://www.brandsvietnam.com/congdong/topic/14010-11-xu-huong-DigitalMarketing-Viet-Nam-2019-Nen-tang-quan-trong-cho-nhung-nam-sau. Cậpnhật ngày 02/01/2019.

5. Newman D., 2018. Top 6 Digital Transformation Trends in Hospitality andTourism. https://www.forbes.com/sites/danielnewman/2018/01/02/top-6-digital-transformation-trends-in-hospitality-and-tourism/#18c97fff67df. Postedon 02/01/2018.

6. Ngọc Mai, 2018. Digital Transformation – Từ khóa của thời đại công nghiệp4.0. https://marketingai.admicro.vn/digital-transformation-tu-khoa-cua-thoidai-cong-nghiep-4-0/. Cập nhật ngày 22/11/2018.

7. The Enterprisers Project. (năm?). What is digital transformation?https://enterprisersproject.com/what-is-digital-transformation. Truy cập ngày15/02/2019.

8. Travel Daily News, 2018. Why inbound marketing is taking off in the travelsector. https://www.traveldailynews.com/post/why-inbound-marketing-istaking-off-in-the-travel-sector. Posted on 07/02/2018.

9. Trần Duy Minh, Phan Quốc Trần Kha, Ngô Thanh Loan, 2018. Kết hợpWEBGIS và công nghệ hình ảnh 360 để xây dựng ứng dụng hướng dẫn thamquan du lịch ảo tại khu du lịch Núi Sam. Hội thảo “Định hướng nghiên cứu vàứng dụng KHCN tỉnh An Giang giai đoạn đến 2020 – 2025 trên ba lĩnh vực:đổi mới tăng trưởng, phát triển nông nghiệp và du lịch”, Tháng 06/2018.

10.VietnamOnline Technology. Tổng quan về E-Makerting.http://vietnamonline.vn/Tai-lieu-E-Marketing/Tong-quan-ve-E-Marketing.html.Truy cập ngày 15/02/2019.

* Tiêu đều bài viết do VietnamTraveller/Travelmag.vn đặt.