Vấn đề đặt ra là trong bối cảnh ngành hàng không quốc tế, hàng không Việt Nam chưa có dấu hiệu phục hồi cho đến hết năm 2021, thì với 12.000 tỷ đồng vốn Nhà nước bỏ ra, Vietnam Airlines sẽ phải sử dụng thế nào để đảm bảo hiệu quả sinh lời, ít nhất cũng thu hồi được khoản chi này trong tương lai?

Quốc hội đồng ý

Chiều 17/11, Quốc hội đã bỏ phiếu thông qua Nghị quyết Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV, trong đó có đề nghị của Chính phủ về giải pháp tháo gỡ khó khăn cho Tổng công ty Hàng không Việt Nam Vietnam Airlines.

Điều 11 dự thảo Nghị quyết Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV chỉ rõ: nhất trí với đề nghị của Chính phủ về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho Tổng công ty Hàng không Việt Nam do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 như sau:

Thứ nhất, cho phép Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thực hiện tái cấp vốn và gia hạn không quá 2 lần cho tổ chức tín dụng không bao gồm các tổ chức tín dụng đang được kiểm soát đặc biệt, để cho Tổng công ty Hàng không Việt Nam vay bổ sung vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.

Thứ hai, cho phép Tổng công ty Hàng không Việt Nam chào bán thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để tăng vốn điều lệ khi đáp ứng quy định tại điểm a, c và d khoản 2 điều 15 luật chứng khoán. Chính phủ giao Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) thay mặt chính phủ đầu tư mua cổ phiếu tại Tổng công ty Hàng không Việt Nam, thuộc quyền mua cổ phần của cổ đông nhà nước theo phương thức chuyển giao quyền mua. Đồng thời, cho phép xác định việc đầu tư nêu trên thuộc dự án nhóm A.

Thứ ba, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm toán, giám sát để việc tổ chức thực hiện đảm bảo đúng quy định.

Thứ tư, Tổng công ty Hàng không Việt Nam tiếp tục có giải pháp xử lý, giảm lỗ, thực hiện có hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và quan tâm đến quyền lợi của người lao động trong điều kiện đại dịch Covid-19 có khả năng chưa thể sớm chấm dứt.

Liệu có phục hồi thành công?

Bất chấp những dự báo lạc quan từ các hãng hàng không nội địa kể từ tháng 8 tới nay, số liệu thống kê từ Cục Hàng không (Bộ Giao thông Vận tải) vẫn cho thấy sự sụt giảm lớn trong vận chuyển hàng không nội địa. 

Lượng hành khách thông qua cảng hàng không đạt 52,8 triệu khách, giảm 45,5% so với cùng kỳ năm 2019. Trong số này, khách quốc tế đạt 7,1 triệu khách, giảm 79,4% so với cùng kỳ năm 2019; Khách nội địa đạt 45,7 triệu khách, giảm 26,8% so với cùng kỳ năm 2019.

5 hãng hàng không Việt Nam bao gồm: Vietnam Airlines, ViejJet Air, Jestar Pacifics, Vasco, Bamboo Airlines khai thác tổng 15.916 chuyến bay, giảm 44,3% so với cùng kỳ năm 2019,  vận chuyển 25,6 triệu hành khách, giảm 44,1% so với cùng kỳ năm 2019. 

Phó giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống - một chuyên gia trong lĩnh vực hàng không - du lịch dự báo, ngành hàng không và ngành du lịch có thể sẽ không bao giờ phục hồi được như trước bởi các doanh nhân ở khắp nơi trên thế giới nhận ra rằng họ có thể vẫn chốt được hợp đồng thông qua ứng dụng hội họp trực tuyến từ công ty và thậm chí từ nhà. 

Do đó dự báo nhu cầu hàng không trên thế giới cũng như của Việt Nam phải mất rất lâu, vài năm nữa mới trở lại mức năm 2019 trước khi có đại dịch Covid-19 và mức tăng trưởng cũng thấp hơn trước. Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) ngày 27/10 cũng phải nâng mức cảnh báo về sụt giảm của ngành hàng không toàn cầu năm 2021, từ 29% lên đến 46%  so với năm 2019.

Vietnam Airlines hiện là hãng sở hữu phần lớn đường bay quốc tế từ Việt Nam. Do đó, tác động xấu của thị trường hàng không thế giới đến Vietnam Airlines là nguy cơ hiện hữu. Chính lãnh đạo Vietnam Airlines cũng phải thừa nhận, năm 2021 tiếp tục lỗ nặng, mỗi ngày Covid 19 thổi “bay” 60 tỷ đồng nếu thị trường hàng không quốc tế không phục hồi. 

“Ngay cả khi hàng không phục hồi thì Vietnam Airlines cũng phải cân nhắc tới bài toán cắt giảm chi phí, cắt giảm những đường bay không hiệu quả, nâng cao chất lượng bộ máy hoạt động vốn cồng kềnh thì mới kỳ vọng dòng vốn Nhà nước đầu tư là quyết sách đúng đắn”, một chuyên gia trong ngành nhận xét.