Thú ăn cay, nóng là niềm vui của nhiều người. Nói đâu xa, món mỳ cay vô cùng thịnh hành ở Việt Nam ngày nào khiến người ăn chảy nước mắt, xuýt xoa không nói nên lời, bụng nóng ran nhưng sau đó lại thấy thỏa mãn, thèm thuồng. Vì sao lại thế?

Vì ăn cay làm chúng ta sợ, đau nhưng vui

Theo nhiều nghiên cứu, việc con người thích ăn cay là vì nghiện capsaicin - chất chứa bên trong ớt - một nguyên liệu phổ biến tạo ra vị cay. Chất này làm nóng khoang miệng, lưỡi nên nó vốn giúp nó ớt sống an toàn khỏi các loài động vật. Việc chúng ta khổ sở chịu rát miệng, sưng môi, đau bụng khi ăn cay, các nhà nghiên cứu gọi là "nỗi đau từ ớt".

Rõ ràng, chúng ta rất lấy làm vinh hạnh khi được ớt, tiêu... làm đau! Lý giải cho hiện tượng trái ngang này, Paul Rozin (giáo sư tâm lý học tại Đại học Pennsylvania) đã thực hiện nhiều nghiên cứu và đi đến kết luận: Chúng ta nghiện ăn cay vì sự phối hợp hoạt động giữa 2 hệ thống thần kinh thích thú và cảm nhận nỗi đau.

Người ta thích ăn cay là do họ cảm nhận được sự đau đớn nhưng không nguy hiểm đến tính mạng, và sau đó, họ cảm thấy nhẹ nhõm khi cảm giác đau qua đi. Hai dây thần kinh này cũng tác động đến các tác nhân dopamine (hormone mang lại cảm giác phấn kích, thỏa mãn), lý giải cho việc chúng ta thấy hưng phấn khi được ăn cay. Khi hết cay, lượng dopamine cũng giảm và để tìm lại cảm giác vui vẻ kia, một trong những giải pháp là húng ta sẽ lại ăn cay khi có dịp.

Cảm giác này cũng như việc chơi tàu lượn cao tốc, nhảy bungee, xem phim kinh dị - tìm thách thức (có vẻ nguy hiểm), trải nghiệm và vượt qua nó để tìm thấy khoái cảm.

Một số giả thuyết cho rằng chúng ta thich ăn cay vì tình yêu bẩm sinh dành cho nhiệt độ. Sức nóng của ớt, tiêu... tái hiện cảm giác ấm áp của ngọn lửa - một trong những người bạn tuyệt vời của con người thủa hồng hoang.

Rozin đưa ra giả thuyết rằng người ăn cay sẽ cảm thấy được giải khuây. Giả thuyết này thường xuất hiện trên phim Hàn - nơi các nhân vật thường rủ nhau đi ăn thịt heo cay, bánh gạo cay, để giải tỏa căng thẳng.

Vì văn hóa

Kèm theo đó, ảnh hưởng văn hóa cũng đóng một vai trò quan trọng. Nhiều người có cơ hội tiếp cận và thưởng thức những thực phẩm cay nóng thường xuyên từ khi còn trẻ, nên sớm hình thành thói quen ăn cay. Các quốc gia nổi tiếng là có nền ẩm thực "cay xè" là Hàn Quốc, Thái Lan, Ấn Độ...

Cảm giác hơi sợ hãi nhưng phấn khích, hân hoan mà ăn cay mang lại làm người ta không thể thôi nghĩ về nó. Một khi đã ăn được cay, con người có xu hướng lệ thuộc vào ớt, tiêu, gia vị cay hơn vì họ cho rằng "cay ăn mới ngon". Cảm giác ngon miệng khi ăn cay đó có thể là kết quả của dopamine - sự vui vẻ cơ thể tiết ra khi nó chịu đau từ ớt.

View this post on Instagram

A post shared by Digi Food (@digifoodvn)

Bởi thế, dù việc ăn cay quá thường xuyên hoặc ăn quá cay dễ làm loét dạ dày, kích thích tuyến mồ hôi khiến da dầu và dễ bám bụi, gây hôi miệng, ợ nóng... nhưng người ta vẫn ăn cay một cách đầy đam mê.

Bài liên quan