Nha Trang (Khánh Hòa) nằm ở vùng biển Nam Trung Bộ. Đây là thành phố biển nổi tiếng với không chỉ du khách trong nước mà còn với đông đảo khách nước ngoài. Vậy, đã bao giờ bạn tự hỏi vì sao thành phố biển này có tên gọi là Nha Trang?

1. Từ tiếng cổ

Theo nhiều nguồn tư liệu, Nha Trang xưa kia nằm ở trung tâm nền văn hóa Chăm pa và từ "Nha Trang" được cho là biến thể từ "Eatrang", "Yatrang" hay "Jatrang". Theo tiếng thổ âm của người Chăm, "ea", "ya" hay "ja" đều có nghĩa là "dòng sông". Còn "trang" có nghĩa là "lau sậy". Xa xưa, khu vực này có nhiều lau sậy mọc đầu hai bên bờ sông, có hoa lau nở trắng một vùng. Người dân lúc bấy giờ đã gọi vùng đất này là "dòng sông lau sậy". Về sau, người Việt đọc chệch thành Nha Trang cho tiện miệng thay vì đọc âm đôi "ea" hay "ya" như tiếng cổ.

View this post on Instagram

A post shared by Arnaud Foucard I Vietnam (@arnaudfoucard)

Cách giải thích này có tính hợp lý, vì ngày xưa dọc theo bờ sông Nha Trang, lau sậy mọc um tùm, hoa lau nở trắng một vùng.

2. Theo dòng lịch sử

Nha Trang là cái tên chính thức được xác nhận từ năm 1653 khi người Việt đặt chủ quyền lên vùng đất này. Từ một xóm chài ven biển, hoang sơ thưa thớt bóng người thì đến nay đã phát triển vượt bậc. Trong dòng chảy của sự phát triển và lịch sử đó, không thể không nhắc tới cái tên nhà bác học Yersin, người đã sống và cống hiến cuộc đời cho khoa học tại Nha Trang.

Vào những năm 1890, bác sĩ Yersin (người Pháp) rời đất nước của mình tới Đông Dương để chăm sóc sức khỏe cho hành khách và thủy thủ trên tàu Volga, một tàu hàng tuyến Sài Gòn – Manila. Trong một lần đi dọc bờ biển Việt Nam, ông đi ngang và dừng lại ở Nha Trang, một vịnh biển xinh đẹp như ở miền Nam nước Pháp. Sau đó, ông quyết định định cư hẳn ở vùng duyên hải này, mở viện Pasteur Nha Trang và Trại chăn nuôi Suối Dầu để nghiên cứu vắc xin, mở phòng khám chữa bệnh cho người dân.

Căn biệt thự trắng của Yersin nổi bật giữa vùng dân cư đơn sơ, mộc mạc. Vào thời điểm này, tàu đánh cá và những tàu buôn nước ngoài thường theo đó định hướng lối đi vào cảng. Có lần, tàu nước ngoài đi ngang qua đây hỏi phiên dịch rằng đây là vùng đất nào. Anh ta không biết câu trả lời nhưng thấy có ngôi nhà màu trắng, bèn bảo là "Nhà Trắng", đọc theo tiếng nước ngoài không có dấu là Nha Trang. Tuy giả thuyết này chưa được xác minh, nó vẫn tồn tại vì một phần ý nghĩa khá hài hước.

Như vậy, theo giả thiết này, "Nha Trang" có nghĩa là "nhà trắng" nhưng do người phương Tây đọc không dấu mà thành. Và cho đến nay, các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa thường có quan điểm nghiêng về giả thiết đầu tiên có liên quan tới tên gọi của người Chăm cổ sinh sống tại khu vực Khánh Hòa.