1. Thuồng Luồng (Giao Long)

Theo miêu tả xưa thì thuồng luồng là một loài sinh vật sinh sống ở vùng nước lớn, đầu hình rồng, thân hình rắn và có đầy đủ tứ chi. Tụi này là nỗi khiếp đảm của ngư dân thời ấy, chuyên đánh phá tàu thuyền và bắt người ăn thịt. Thuồng luồng còn có tên gọi khác là Giao Long nhưng lại xếp dưới lũ rồng thuần chủng, sắp độ hoá rồng rồi. Chắc do vậy nên giai đoạn sau chỉ được xếp chung hàng với ông kẹ, ông ba bị, chú công an, thằng ăn cướp để người lớn đem ra hù con nít)

Thuồng luồng xuất hiện khá nhiều trong tài liệu lịch sử, văn hoá dân tộc, Đại Việt Sử ký toàn thư, phần Ngoại kỷ - Hồng Bàng, An Dương Vương, có đoạn:

"...Vua các đời đều gọi là Hùng Vương. Bấy giờ dân ở rừng núi thấy ở sông ngòi khe suối đều có tôm cá, nên rủ nhau đi bắt cá để ăn, thường bị thuồng luồng làm hại, đến thưa với vua."

Vua nói: "Người man ở núi khác với các loài thủy tộc; các thủy tộc ấy ưa cùng loài mà ghét khác loài, cho nên mới bị chúng làm hại. Rồi vua bảo mọi người lấy mực vẽ hình thủy quái ở mình. Từ đấy thuồng luồng trông thấy không cắn hại nữa.” vì tưởng là đồng loại hoặc do người Việt thích xăm hình rồng, mà tụi này thì lại sợ rồng. 

Môn nghệ thuật xăm mình của Việt Nam cũng ra đời từ ấy. Tục xăm mình để khắc chế thuồng luồng được duy trì mãi cho đến đời vua Trần Anh Tông (1293-1314) mới chấm dứt, do lúc này lực lượng thuỷ quân ta đã lớn mạnh, nhưng tương truyền rằng cũng có thể do vua Trần Anh Tông sợ đau.

Hồ Tinh

Hồ tinh là idol khá nổi tiếng với sự xuất hiện trong hầu hết truyền thuyết ở các nước Á Đông, thường được miêu tả là một con cáo hoặc chồn có 9 đuôi, tu luyện thành tinh, phép thuật cao cường, đặc biệt là phép biến thân. Đa phần ở các nước thì hồ ly tinh thường ở trong hình hài thiếu nữ xinh đẹp, chuyên quyến rũ và ăn thịt đàn ông, tuy nhiên hồ tinh ở Việt Nam thì nam nữ gì cũng chơi hết. Lúc thì biến thành gái xinh, chiêu dụ các chàng trai, lúc lại là chàng thanh niên tuấn tú đi tán tỉnh thôn nữ

Theo Lĩnh Nam Chích Quái thì hồ tinh cư ngụ ở một hang đá ven sông phía Tây Long Biên, thường xuyên phá đám và bắt giết người dân xung quanh. Lạc Long Quân nghe tin liền đem quân tới truy bắt, dâng nước phá hang và lập đàn trấn yểm. "Xung quanh toàn là nước ei" làm thành một cái đầm gọi là đầm Xác Cáo, ngày nay chính là Hồ Tây.

Ngẫm lại nếu khi xưa hồ tinh không bị tiêu diệt thì bây giờ hẳn đã có một căn hộ nội thành thủ đô river side, lake view hẳn hoi rồi.

3. Xương Cuồng(Mộc Tinh)

Xương cuồng được xem sinh vật mạnh nhất thời Việt cổ. Vốn dĩ là một cây chiên đàn to lớn, sống ngàn năm ở đất Phong Châu (Phú Thọ ngày nay), trải qua bao nhiêu năm khô héo mà hoá thành tinh rất hùng mạnh, thường hay giết người hại vật. Phải trải qua rất nhiều lần gian nan thì mới bị tiêu diệt.

Kinh Dương Vương khi xưa dùng nhạc mà áp đảo, xương cuồng tuy hơi chịu khuất phục nhưng vẫn biến hoá khôn lường, lẩn trốn và tiếp tục hại người.

Lạc Long Quân sau dùng Long Châu phong ấn nhưng cũng chả ăn thua gì.

Mãi cho đến đời vua Đinh Tiên Hoàng, có pháp sư Văn Du Tường từ phương Bắc cùng 5 học trò của mình là Thượng Kỵ, Thượng Hiểm, Thượng Đát, Thượng Toái, Thượng Câu dựng lều tạp kĩ (hay còn gọi là rạp xiếc) mới dụ dỗ được xương cuồng tới xem và dùng mật chú trẩn yểm rồi lấy kiếm phanh thây.

Khổ thân xương cuồng đường đường là yêu quái mạnh nhất lịch sử nước Nam cuối cùng lại chết vì ham vui. Ẩn sau vẻ ngoài dữ tợn ấy là một tâm hồn nghệ thuật nhạy cảm, chả trách sao ban đầu bị nhạc thần của Kinh Dương Vương vật lên bờ xuống ruộng, vậy mà cũng chưa chừa

4. Ngư Tinh

Gọi là ngư tinh chắc vì sống dưới nước thôi chứ theo miêu tả thì đây là một sinh vật khá tạp. Mình dài hơn 50 trượng (khoảng 150m), đuôi hình cánh buồm đỏ au, vảy hồng chói loá, chân nhiều như rết và đặc biệt là cái miệng rất rộng có thể nuốt chửng 5-6 người cùng một lúc. Đôi khi còn hoá tướng mạo như người và đi lại rầm rầm như vũ bão.

Ngư tinh sống ở một hòn đá lởm chởm giữa biển, dùng phép thuật hô mưa gọi gió và há miệng thật lớn chờ cho tàu bè đắm vào, việc nhẹ lương cao, há miệng chờ sung. Và cũng vì thói ham ăn nên mới bị tiêu diệt.

Kể về chuyện “cái miệng hại cái thân” của con cá này, lúc ấy Lạc Long Quân nghe tin liền đem quân ra hang đá, giả động tác dâng người, ngư tinh thấy vậy liền háo hức mở miệng và ăn ngay một cục sắt nung đỏ vào mồm. Lạc Long Quân dùng gươm báu chém đứt đuôi, lột da phủ lên trên núi (nghe như phơi nắng làm khô, nhắc tới thèm khô cả chỉ vàng thực sự. Ngày nay chỗ ấy là đảo Bạch Long Vĩ. Phần thân trôi ra ngoài Mạn Cầu, nay là Cẩu Mạn Cầu. Còn phần đầu thì hoá thành một cái đầu chó. Sau cùng thì cũng bị Long Quân truy lùng và giết chết, cái đầu biến thành một ngọn núi gọi là Cẩu Đầu Sơn. Sống đời con cá, chết đời con cẩu…

5. Si Vẫn

Tương truyền rằng khi xưa Long Vương có 9 đứa quý tử nhưng không đứa nào giống rồng cả. Si Vẫn là con thứ hai, mặc dù cũng làm anh 7 đứa nhưng thân hình lại khá “khiêm tốn”, kém oai hùng hơn các anh em. Si Vẫn được miêu tả là một sinh vật đầu rồng, thân cá, đuôi cong dài, miệng hay há to, đạp sóng thì mưa xuống, đập đuôi thì ngập cả một vùng. Vốn là loài động vật biển nên Si Vẫn được giao quản lí hoả khí ở trần gian, trừ phòng hoả hoạn.

Dù gì thì xuất thân cũng thuộc Long tộc nên Si Vẫn chỉ trông coi các công trình kiến trúc là chủ yếu, chứ tai nạn củi lửa của nhà thường dân thì đừng hòng mà thỉnh ông về).  Các mái đình, chùa, miếu thường được đắp 2 con Si Vẫn há miệng to nuốt 2 đầu nóc mái, ý muốn tạo mưa gọi gió, bảo về công trình khỏi các tai hoạ liên quan đến lửa.

6. Nghê

Có thể nói nghê là một trong những sinh vật mang tính bản địa nhất vì được linh thú hoá từ hình tượng con chó, pha nét dữ dằn của sư tử. Tuy nhiên, khác với sư tử hay lân với hình tượng hung dữ, to lớn, mang tính đe doạ, áp đặt, nghê có thân hình mảnh khảnh, nhỏ nhắn và gần gũi hơn, mắt lồi mở to, miệng chìa răng nanh dữ tợn, có bờm và lông xoắn nổi chạy dọc từ đầu đến đuôi, thân và đùi cuồn cuộn cơ bắp, mỗi chân đều có móng vuốt sắc nhọn.

Ông cha ta ngày xưa “nuôi trâu cày ruộng, nuôi chó giữ nhà” nên con nghê cũng vì vậy thường khuỵu 2 chân đứng trước cửa nhà, cửa đình miếu, đầu làng,… để trông coi và bảo vệ. Người ta thường nói chó có thể cảm nhận được âm khí nên hay sủa trỗng, cho nên con nghê còn có khả năng nhận biết linh hồn, giúp xua đuổi tà ma, ác quỷ, canh giữ cho gia chủ. Nghê được xếp ngang hàng với tứ linh, là sư tử thiêng của riêng Việt Nam và sẵn sàng bật mode Đông Lào combat với bất kì con “sư tử ngoại xâm” láo lều nào dám đụng tới nơi mà nó bảo vệ.

7. Chim Lạc

Trong danh sách sinh vật huyền bí Việt Nam không thể nào không kể đến chim Lạc, loài chim biểu tượng cho đất nước Việt Nam, mặc dù không chính thức nhưng vẫn rất xịn đỉnh. Cái tên “Lạc” có vô vàn cách diễn nghĩa, cũng như nguồn gốc ra đời hiểu một cách đơn giản nhất là xuất phát từ chữ “Lạc” trong “Lạc Việt”, thời đại của người Việt cổ, cũng là lúc chim Lạc bắt đầu xuất hiện.

Đây là sinh vật bí ẩn nhất trong tất cả các loài khi không có một tài liệu cụ thể nào miêu tả được chi tiết, cũng như xuất xứ và năng lực của chim Lạc. Theo hình vẽ trên mặt trống đồng thì chim Lạc có một chiếc mỏ nhọn và dài, đầu có mào hoặc bờm dài tận ra sau, đuôi và cánh xoè rộng, trên mình có hoa văn đặc biệt. Không rõ kích thước của chim Lạc là bao nhiêu, có thể to như đại bàng hoặc nhỏ như chim sẻ. Cũng không biết về tập tính của chúng, sống theo bầy đàn hay đơn độc, có di cư hay không.

Cũng có ý kiến cho rằng chim Lạc chính là gốc tiên của anh em Đông Lào, được mệnh danh là thần điểu của nước Việt. Chính vì thế loài chim này mang đậm tính văn hoá do vốn dĩ đã xuất hiện và ghi dấu xuyên suốt từ thuở khai thiên lập địa cho đến ngày nay.

8. Bạch Kê Tinh

Nổi bật với bộ lông trắng mướt như tuyết, mào đỏ như nhung, miệng ngậm một quyển sách phép dày, bạch kê tinh vốn là một con gà to lớn tu luyện thành tinh. Phép thuật của sinh vật này vô cùng lợi hại, đạt đến trình độ kẻ-mà-ai-cũng-biết-là-ai-đó khi có thể tạo ra các Trường Sinh Linh Giá dễ dàng.

Tích xưa kể rằng, An Dương Vương xây thành Cổ Loa bị bạch kê tinh quấy phá, đắp đến đâu đổ đến đấy. Sau có sứ giả Thanh Giang tức thần Kim Quy đến giúp tiêu diệt mới có thể tiếp tục công trình. Tuy nhiên, trước khi chết nó đã kịp xẻ hồn nhập vào Trường Sinh Linh Giá là một phiến đá ở núi Thất Diệu. Có người tiều phu thấy tưởng đá quý nên đem về, sau sinh con liền bị nó nhập vào. Đứa trẻ được sinh ra, đặt tên Bạch Soái, tài trí hơn người nên sớm được An Dương Vương chiêu mộ. Sau chính Bạch Soái là người đã hỗ trợ Trọng Thuỷ, đóng góp vào công cuộc “vì trai mất nước” của Mị Châu

Đến bây giờ người ta vẫn chưa rõ liệu Trường Sinh Linh Giá của bạch kê tinh có còn lưu lạc ở đâu không. Lỡ đâu đó là một thằng nhóc có vết sẹo hình lông gà trên đầu thì sao…