Tại sao chim có thể va móp động cơ máy bay tại Đà Nẵng?
Tại sân bay Đà Nẵng, chiếc Airbus A319 thực hiện chuyến bay QH2001 từ Hải Phòng đi Đà Nẵng đã bị móp động cơ do va chạm với chim.
Cụ thể, sự cố xảy ra với chiếc A319 có số đăng bạ VN-A581. Bộ phận chuyên môn tại sân bay này đã phối hợp với Cảng vụ hàng không miền Trung kiểm tra theo lộ trình hạ cánh, lăn vào vị trí đỗ của máy bay nhưng không phát hiện vật ngoại lại, hệ thống sân đường hoạt động bình thường. Nguyên nhân được cơ quan chức năng nghi ngờ là do va chạm với chim.
Sự việc tương tự cũng xảy ra tại sân bay Phú Bài khi nhân viên kỹ thuật tàu bay phát hiện có lông chim trong động cơ máy bay của máy bay mang số hiệu VN-A652 sau khi thực hiện chuyến bay VJ310. Thợ máy sau đó đã mất gần 6 giờ đồng hồ để kiểm tra kỹ thuật tàu bay trước khi xác định máy bay đủ điều kiện hoạt động trở lại.
Chim thường hay đâm vào máy bay. Ảnh: KhoahocTV.
Tháng 9/2019, một chiếc A321 từ Huế đi Hà Nội đã va phải chim ở độ cao hơn 1.800 m, vận tốc máy bay lúc đó khoảng 460 km/h. Sau cú va chạm, máy bay vẫn hạ cánh an toàn. Con chim bị đâm chết để lại một phần xác tại mũi máy bay.
Lời giải cho việc chim đâm móp máy bay
Theo Cục Hàng không, các sân bay xảy ra vụ việc liên quan đến chim va đập nhiều nhất là Tân Sơn Nhất, Đồng Hới, Phú Quốc, Vinh. Nguy hiểm nhất là nhiều loài chim di cư bay ở tầm 300-500 m thường bay cắt ngang đường cất/hạ cánh mà ngành hàng không không kiểm soát được.
Còn theo các công ty sản xuất cho biết: "Chúng ta thường cho rằng, cơ thể loài chim rất mềm và xốp nhờ vào lớp lông vũ của chúng. Tuy nhiên, đây thực chất là một quan niệm sai lầm. Bởi lẽ, xét cho cùng chim là một sinh vật "bằng xương và thịt", tức là chúng rất cứng - khi đâm vào một vật cứng ở tốc độ cao sẽ cho kết quả không hề tốt đẹp như ta vẫn tưởng".
Đồng thời, sự chênh lệch tốc độ giữa "chim sắt" và chim thường sẽ tạo ra áp lực rất lớn khi va chạm, đủ để khiến vỏ máy bay bị lõm.
Theo Cục Hàng không, các sân bay xảy ra vụ việc liên quan đến chim va đập nhiều nhất là Tân Sơn Nhất, Đồng Hới, Phú Quốc, Vinh. Ảnh: Diệp Anh.
Đầu tiên ta xét đến vận tốc. Hầu hết những vụ máy bay đâm phải chim đều diễn ra trong giai đoạn cất cánh và hạ cánh. Do đó, ta sẽ lấy vận tốc khi cất cánh để làm chuẩn - vận tốc của chiếc Boeing 747 trong giai đoạn này ở vào khoảng 92m/s.
Tiếp đến là động năng. Động năng trong trường hợp này được tính dựa trên vận tốc của máy bay với trọng lượng của chim là 1kg. Vậy ta có:
Ek (động năng) = 0.5*m*v^2 = 4232 J với m là khối lượng, v là vận tốc.
Giả sử chỗ chim va chạm với máy bay ở khoảng cách 5cm, vậy lực tác động có thể được tính:
F = Ek/s = 42,3 kN (kilo Newton), với F là lực, và s là khoảng cách.
Toàn bộ lực va chạm lan truyền lên diện tích phần thân trước của chim, có diện tích ước tính là 0,05 mét vuông. Vậy ta có áp lực tại thời điểm này là: p= F/A = 42.300/0.05 = 0,85 MPa (Mega Pascal - đơn vị đo áp lực), với A là diện tích khu vực va chạm với chim.
Hình ảnh một chiếc máy bay bị va chạm với chim. Ảnh: Zing.
Một chiếc Boeing 747 có thể chịu được áp lực trên cánh rơi vào khoảng 7.300 Pa, trong đó ngưỡng an toàn cho lớp vỏ cánh là gấp 3 lần áp lực cánh thông thường. Vỏ máy bay thường sẽ bị móp hoặc rách khi phải chịu áp lực gấp 6 lần, tức 43.800 Pa, tương đương 0,044 MPa.
Như vậy, ta có thể thấy áp lực cho phép của vỏ máy bay thấp hơn gần 19 lần so với những gì gây ra khi va phải chim. Chính vì thế, một chú chim nhỏ bé có thể làm móp lớp vỏ máy bay một cách dễ dàng và thậm chí có thể gây thảm họa nếu như bay vào động cơ máy bay.
