Tại sao long bào của Tần Thủy Hoàng màu đen?
Long bào của Tần Thủy Hoàng có màu đen - màu trò chủ đạo trong những bộ y phục của ông. Tuy nhiên, màu này dần bị "xa lánh" ở đời sau.
Long bào của các Hoàng đế Trung Hoa thường lấy màu vàng làm chủ đạo, và màu này cũng được xem là tượng trưng cho bậc cửu ngũ chí tôn. Tuy nhiên, hoàng đế đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc - Tần Thủy Hoàng - lại có màu đen và màu sắc này đã đóng vai trò chủ đạo trong những bộ y phục của ông.
Tại sao long bào của Tần Thủy Hoàng màu đen?
Tuy nhiên, từ sau khi Tần triều suy vong, các Hoàng đế đời sau dần dần không còn dùng màu sắc trên để tạo tác long bào. Liệu rằng có phải chiếc long bào màu đen của Tần Thủy Hoàng ẩn chứa huyền cơ gì khiến các hậu nhân đều phải kiêng kỵ?
Tại sao long bào của Tần Thủy Hoàng màu đen?
1. Long bào của Tần Thủy Hoàng có màu như vậy vì người Tần tôn sùng màu đen
Theo "Hàn Thư Luật Sử Chí" được ghi chép vào thời Đông Hán (25 TCN – 220), Tần Văn Công ra ngoài đi săn, bắt được một con rồng màu đen.
Màu đen chính là tượng trưng cho "thủy đức" (thủy trong Ngũ hành). Người cai trị nước Tần bấy giờ cho rằng mình mệnh thủy nên chuộng màu đen.
Cũng vì đó, từ thời Xuân Thu Chiến Quốc (770 – 221 TCN) tới khi vua Tần thống nhất thiên hạ, cả vua lẫn quan hay dân thường đều mặc trang phục màu đen.
Người nước Tần tôn sùng màu đen.
2. Đại diện của "thủy đức" trong ngũ hành là màu đen
Thuyết Ngũ hành (từ nhà âm dương Trâu Diễn, người nước Tề thời Chiến Quốc khởi xướng) đã lấy kim, mộc, thủy, hỏa, thổ làm 5 yếu tố xoay chuyển tuần hoàn, được dùng để giải thích sự thịnh suy của mỗi vương triều.
Đại diện của "thủy đức" trong ngũ hành là màu đen.
Đồ hậu cần của nước Tần do triều đình cung cấp, nên cờ hiệu nước Tần cũng là màu đen. Ngược lại, các học giả thời hiện đại thấy rằng, "hỏa đức" (màu đỏ) lại được chuộng thời Hán (202 TCN – 220).
Lý do long bào màu đen của Tần Thủy Hoàng khiến đời sau dần kiêng kỵ
Nhà Tần suy tàn rất nhanh sau Tần Thủy Hoàng qua đời, và bị lật đổ bởi Lưu Bang – Hạng Vũ. Hán triều kế thừa giang sơn, thay Tần triều cai quản thiên hạ.
Có giai thoại rằng, Lưu Bang một mực tin tưởng chính vì Thủy Hoàng chọn màu đen làm long bào nên triều đại nhà Tần mới diệt vong nhanh chóng như vậy. Vì nghĩ màu đen là màu sắc mang đến sự xui xẻo, tang tóc, từ thời nhà Hán trở đi, các Hoàng đế dần dần ít sử dụng loại màu sắc này để may long bào.
Tới thời nhà Thanh, màu vàng đã trở thành màu sắc cố định đối với long bào và cũng được coi như biểu tượng của Hoàng đế cùng hoàng tộc
Một lý giải khác dựa trên học thuyết Ngũ Đức thì khẳng định, Tần triều ứng với Thủy Đức, Hán triều lại thuộc Hỏa Đức. Màu biểu trưng cho hỏa là màu đỏ, vì vậy các Hoàng đế nhà Hán lấy sắc đỏ làm màu chủ đạo của long bào để thuận theo âm dương ngũ hành, còn màu đen chỉ mang công dụng "làm nền".
Cũng có ý kiến cho rằng, Tần Thủy Hoàng vốn có uy danh lẫy lừng. Các vua đời sau biết rằng họ khó có thể đạt tới thành tựu như vị "thiên cổ nhất đế" ấy, cho nên dần đổi long bào thành những màu sắc khác để tỏ lòng tôn kính. Dù có nhiều cách giải thích khác nhau, tuy nhiên sự thực là sau khi Tần Thủy Hoàng qua đời, Tần triều diệt vong, long bào màu đen cũng dần dần thất sủng.
Mặc dù màu sắc này vẫn xuất hiện trên trang phục của Hoàng đế, tuy nhiên không còn đóng vai trò chủ đạo, cũng không mang ý nghĩa tôn quý hay được hoan nghênh như vào thời nhà Tần. Tới thời nhà Tùy, màu vàng mới dần được sử dụng để may y phục cho nhà vua. Và phải đến khi Thanh triều cai trị Trung Hoa, màu sắc này mới thực sự trở thành biểu tượng của Hoàng đế cùng hoàng tộc.
Tần Thủy Hoàng là ai?
Tần Thủy Hoàng (18/2/259 TCN- 11/7/210 TCN) là vua thứ 36 của nước Tần, đồng thời là Hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa sau khi loại bỏ sáu nước chư hầu, chấm dứt thời Chiến Quốc vào năm 221 TCN. Năm 13 tuổi, Tần Thủy Hoàng lên ngôi Tần vương và trở thành Hoàng đế năm 38 tuổi. Khác các vị vua trước, Tần Thủy Hoàng quyết định xưng là hoàng đế, nhằm ghi dấu việc thống nhất Trung Hoa và chứng tỏ nhà Tần còn vĩ đại hơn các triều đại trước.
