Dịch Covid-19 mới đây bùng phát tại Trung Quốc và lây sang nhiều quốc gia trên khắp thế giới được cho là bắt nguồn từ động vật hoang dã. Ngoài dịch Covid-19, rất nhiều bệnh từ động vật khác đã lây sang người trong suốt 50 năm vừa qua, ví dụ như dịch HIV/Aids bắt nguồn từ động vật họ Người (gồm người, tinh tinh, khỉ đột, đười ươi), dịch cúm gia cầm xuất phát từ chim, dịch cúm A-H1N1 bắt nguồn do lợn.

Thực tế, từ xưa con người đã nhiều lần mắc bệnh từ động vật nhưng môi trường thay đổi đang đẩy nhanh quá trình này. Động vật thay đổi cách sống, nơi sống và cả thức ăn. Cuộc sống của con người cũng dần khác đi. Sự tồn tại tiến hóa của mầm bệnh phụ thuộc vào việc lây nhiễm sang vật chủ mới, trong đó có lây sang loài khác.

Các thành phố lớn giờ đây có nhiều tụ điểm cung cấp nơi trú ẩn mới cho động vật hoang dã như chuột, sóc, chim, khỉ,.. Chúng dần quen với việc sống và sử dụng nguồn thức ăn của con người để lại. Động vật hoang dã trong thành phố thậm chí sống tốt hơn ngoài tự nhiên vì có nguồn thức ăn dồi dào. Điều này biến thành thị trở thành nơi hỗn tạp để các mầm bệnh phát triển.

Những bệnh lây nhiễm mới thường xuất hiện trong thành phố đông dân cư vì có rất nhiều người ở chung trong 1 không gian nhỏ hẹp, dễ “chạm mặt” nhau hơn. Nhiều nơi trong thành phố lớn cũng tiêu thụ động vật hoang dã. Khi ấy, người dễ chịu rủi ro nhất là người nghèo, bởi họ có nhiều nguy cơ tiếp xúc với nguồn bệnh, đồng thời hệ miễn dịch cũng yếu hơn do ăn uống thiếu dinh dưỡng, sinh hoạt ở những nơi kém vệ sinh. Nếu bị ốm, họ cũng không thể chi trả nhiều để được chăm sóc y tế chu đáo.

Các chuyên gia mới chỉ ghi chép chi tiết được khoảng 10% số mầm bệnh trên thế giới. Trên thực tế là càng thay đổi môi trường nhiều, con người càng phá vỡ các hệ sinh thái và tạo cơ hội cho bệnh tật xuất hiện. Điều chúng ta cần làm trước mắt là tăng cường vệ sinh, xử lý rác thải hợp lý, kiểm soát động vật gây hại,.. Nhìn rộng hơn, con người cũng cần thay đổi cách tương tác với môi trường để tự bảo vệ cuộc sống của chính bản thân.