Trong những câu chuyện cổ tích, truyền thuyết dân gian, chúng ta đã nghe khá nhiều về việc người xưa phải thức đêm đèn sách để chuẩn bị cho các kì thi cử quan trọng. Đối với họ làm quan là bước tiến quan trọng bậc nhất trong sự nghiệp. Họ không ngại khổ "mài kinh nấu sử", ngày đêm rèn luyện. Trong lịch sử phong kiến, các sĩ tử chủ yếu dùng ánh đèn nến để đọc sách, đó là với những gia đình khá giả, còn với những anh học trò nghèo thì còn dùng tới ánh trăng hay ánh sáng từ đom đóm. Vậy tại sao họ không bị cận thị nhỉ?

Thứ nhất, việc học tập dưới môi trường thiếu ánh sáng tốt hoặc ánh sáng kém trong một thời gian dài chắc chắn sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới thị lực nhưng điều kiện học tập thời xưa không giống như ngày nay, cho nên việc bị cận là rất khó xảy ra. Trong xã hội phong kiến xưa, người dân của các quốc gia đa số mù chữ, chỉ có một số con cái gia đình giàu có mới có điều kiện đi học. Vậy nên số người đọc sách cũng ít thì tỉ lệ bị cận cũng thấp.

Tiếp đến là, ngày nay thì luôn hiện đại hơn hoàn cảnh ngày xưa, ban đêm không có nhiều loại đèn sáng như ban ngày như đèn compact huỳnh quang, ra đường cũng ít người đem theo đèn vì đèn thời xưa chủ yếu là đèn dầu, ánh sáng yếu. Người xưa lớn lên trong điều kiện ánh sáng yếu như vậy thì mắt cũng dần quen với thứ ánh sáng đó.

Điều qua trọng nhất là chiếc bút người xưa dùng là bút lông. Đây là loại bút rất dài, khi viết thì đầu phải ngẩng cao, mắt xa trang giấy, chữ viết thời xưa cũng to hơn bây giờ, dễ nhìn hơn, những điều này đã góp phần làm giảm nguy cơ cận thị.

Ngày nay, người ta sử dụng nhiều sản phẩm điện tử như điện thoại, ti vi, máy tính… có ảnh hưởng đáng kể đến thị lực, góp phần làm tăng tỉ lệ người bị cận thị còn ngày xưa không có những thứ đó nên đây là sự khác biệt lớn nhất.