Từ khi đất nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự định hướng XHCN, với sự phát triển của nhiều thành phần kinh tế, trong lý luận, giảng dạy cũng như trên các phương tiện truyền thông đã xuất hiện nhiều khái niệm trong kinh tế thị trường. Đó là tiếp thị (marketing), quảng cáo, xúc tiến, nghiên cứu thị trường, định vị sản phẩm và thương hiệu…

Các khái niệm cơ bản về tiếp thị (marketing)

Theo nghĩa rộng: Tiếp thị (marketing) là hoạt động có phạm vi rất rộng. Bản chất của tiếp thị là giao dịch, trao đổi nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của con người. Marketing là các hoạt động được thiết kế để tạo ra và thúc đẩy bất kỳ sự trao đổi nào nhằm thỏa mãn những nhu cầu và mong muốn của con người.

Theo nghĩa hẹp: Tiếp thị (marketing) là một hệ thống tổng thể các hoạt động của tổ chức được thiết kế nhằm hoạch định, đặt giá, xúc tiến và phân phối các sản phẩm, dịch vụ, ý tưởng để đáp ứng nhu cầu của thị trường mục tiêu và đạt được các mục tiêu của  doanh nghiệp.

Đối với một điểm đến du lịch, vừa có sản xuất hàng hóa, vừa có kinh doanh dịch vụ trong đó tỷ trọng dịch vụ lớn hơn, người ta đã định nghĩa: “Marketing điểm đến du lịch là quá trình quản trị kinh doanh điểm đến nhằm phát hiện ra nhu cầu của khách hàng và đáp ứng các nhu cầu đó một cách có hiệu quả hơn so với các đối thủ cạnh tranh”.

Những nét đặc trưng của marketing điểm đến

Marketing dịch vụ và marketing hàng hóa đều nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu và mong muốn của con người, nhưng marketing điểm đến du lịch sẽ có những đặc thù riêng vừa marketing hàng hóa, vừa marketing cho các dịch vụ, trong đó dịch vụ chiếm một tỷ trọng cao, vì thế cần xem xét những đặc điểm của marketing dịch vụ, đó là:

Việc thỏa mãn nhu cầu của con người về một dịch vụ sẽ khó khăn hơn do dịch vụ là hàng hóa vô hình. Vì thế, marketing dịch vụ sẽ phải sử dụng

các công cụ xúc tiến và mô tả đặc biệt hơn để đưa sản phẩm tới tay người sử dụng

Marketing dịch vụ sẽ chú trọng rất lớn đến yếu tố tâm lý của khách hàng và nhân viên làm dịch vụ để đảm bảo chất lượng dịch vụ như mong muốn cũng như trải nghiệm của khách hàng.

Do dịch vụ nói chung và các dịch vụ tại điểm đến không có bản quyền như hàng hóa nên việc bảo vệ “bản quyền” cho nó là điều không thể, vì vậy để có thể đứng vững trong cạnh tranh, marketing dịch vụ tại các điểm đến cần liên tục đưa ra các chiến lược đổi mới sản phẩm của mình.

Các công cụ của Marketing trong du lịch

Nếu như trước đây, khi nói đến marketing người ta thường đề cập đến 4P (Product, Price, Place và Promotion), đó là những trường phái cổ điển. Nhưng cùng với sự phát triển của công nghệ, của nhu cầu, sở thích của người tiêu dùng cũng như tùy từng các loại sản phẩm và dịch vụ người ta đã sử dụng các P khác nhau, đó là: People (Con người), Packaging (Đóng gói), Positioning (Định vị), Policy (Chính sách), Progress (Quá trình), Physical Evidence (Cơ sở vật chất), PR (Quan hệ công chúng)… hoặc có khi sử dụng Philosophy (Triết lý kinh doanh).

Góc nhìn khách quan từ khách hàng sẽ giúp đơn vị đưa ra thị trường những sản phẩm đáp ứng được mong đợi của khách hàng, bán với mức giá mà khách hàng chấp nhận được, phân phối ở nơi thuận tiện cho khách hàng và thực hiện công tác xúc tiến tới khách một cách hiệu quả nhất. Chính vì vậy, các chuyên gia marketing đã đưa chuyển khái niệm 4P thành 4C.

Các cặp P - C được "phối ngẫu" một cách được thể hiện như sau:

Chữ C đầu tiên - Customer Solutions (Giải pháp cho khách hàng) được gắn với chữ P - Product (Sản phẩm) thể hiện quan điểm mỗi sản phẩm đưa ra thị trường phải thực sự là một giải pháp cho khách hàng, nghĩa là nhằm giải quyết một nhu cầu thiết thực nào đó của khách hàng

Chữ C thứ hai - Customer Cost (chi phí của khách hàng) được gắn với chữ P -Price (giá) thể hiện quan điểm cho rằng giá của sản phẩm cần được nhìn nhận như khả năng thanh toán của khách và chi phí mà khách sẽ bỏ ra mua. Chi phí này phải tương xứng với lợi ích mà sản phẩm đem lại cho người mua.

Chữ C thứ ba - Convenience (thuận tiện) được gắn với chữ P - Place (phân phối) đòi hỏi cách thức phân phối sản phẩm của doanh nghiệp phải tạo sự thuận tiện cho khách hàng tiếp cận đến điểm đến. Điều này, không chỉ là các phương tiện giao thông vận tải mà cả các thủ tục về thị thực xuất nhập cảnh. 

Chữ C cuối cùng - Communication (giao tiếp) được gắn với chữ P -Promotion (khuyến mãi, truyền thông) yêu cầu công tác truyền thông phải là sự tương tác, giao tiếp hai chiều giữa các doanh nghiệp, điểm đến du lịch với khách hàng. Họ lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của khách hàng và "nói" cho khách hàng nghe là sản phẩm sẽ đáp ứng những tâm tư, nguyện vọng đó như thế nào. 

Đối với marketing trong điểm đến du lịch, tùy theo từng điểm đến có đặc điểm tổ chức kinh doanh các dịch vụ khác nhau mà người ta có thể dùng các P khác nhau.

Đó là những công cụ cơ bản về các P thường được sử dụng trong Marketing điểm đến du lịch.