Tết Hàn thực năm 2021 rơi vào thứ Tư ngày 14/4 Dương lịch (tức 3/3 Âm lịch). Theo quan niệm truyền thống của người dân Việt Nam thì vào ngày Tết Hàn thực, các gia đình thường chuẩn bị bánh trôi, bánh chay để dâng lên bàn thờ để cầu mong tổ tiên.

Bánh trôi, bánh chay là những đồ lễ cúng quan trọng nhất làm nên nét rất riêng cho Tết Hàn Thực ở Việt Nam. Theo quan niệm của người Việt, họ thường chọn 3 hoặc 5 đĩa để thắp hương tổ tiên.

Ngoài màu trắng trong truyền thống, ngày nay, nhiều người cũng biến tấu bánh trôi và bánh chay có rất nhiều kiểu nhân bánh, màu sắc.

Nguồn gốc Tết Hàn thực

Tết Hàn thực bắt nguồn từ một điển tích cổ của Trung Quốc. Theo truyền thuyết, Tết Hàn thực kể về sự cảm kích, biết ơn của vị Vua thời Xuân Thu đối với một hiền sĩ trung thành đã theo phò tá Nhà Vua 19 năm, cùng nhau trải qua biết bao khó khăn, gian khổ. Người hiền sĩ đó đã cắt miếng thịt ở đùi, nấu canh rồi dâng lên cho vua ăn trong lúc không còn lương thực. Ngày mùng 3 tháng 3 là ngày mất của vị hiền sĩ đó.

Đặc trưng của Tết Hàn thực 3/3 là tất cả các món ăn này đều có tính hàn, ăn ngon nhất khi đã nguội, khi ăn có cảm giác man mát và vô cùng dễ chịu.

Tết Hàn thực ở Việt Nam khác biệt ra sao?

Nhiều sự tích cũng cho rằng, nguồn gốc của bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương và tục làm hai thứ bánh này để nhắc nhở về sự tích “bọc trăm trứng” của Âu Cơ. Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những người đã khuất.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, bắt đầu từ tháng 3 hằng năm, thời tiết dần nóng lên, cũng là thời điểm chuyển giao sang mùa hè. Vì thế, để đánh dấu thời điểm này, cứ vào ngày 3/3 âm lịch, người dân làm bánh trôi, bánh chay để cúng tế đất trời, tổ tiên.