Trung Quốc đã soạn dự thảo luật cho phép Hải cảnh nổ súng vào tàu nước khác

Từ lâu, giới lãnh đạo Bắc Kinh đã thúc đẩy việc hợp nhất lực lượng bảo vệ bờ biển của Trung Quốc với lực lượng hải quân của Quân Giải phóng Nhân dân. Lực lượng bảo vệ bờ biển của Trung Quốc tính đến cuối năm 2019 có 130 tàu, gần gấp đôi số tàu tuần tra của Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản và đã được xác nhận có tàu trọng tải hơn 10.000 tấn được trang bị pháo 76 mm, được cho là tàu tuần duyên lớn nhất thế giới.

Để phục vụ cho ý đồ này, SMCP thông tin: Trung Quốc đã công bố dự thảo luật cho phép lực lượng chấp pháp trên biển Trung Quốc nổ súng nhằm vào các công trình và tàu thuyền của nước ngoài từ hôm 4/11. Dự luật cũng tiếp tục được đăng tải trên website của Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (Quốc hội) Trung Quốc từ ngày 11/11 để lấy ý kiến dư luận, và dự kiến được thông qua trong các kỳ họp tương lai.

Theo đó, lực lượng chấp pháp trên biển của Trung Quốc được phép phá hủy công trình xây dựng của nước khác trên những thực thể mà Bắc Kinh áp đặt yêu sách chủ quyền, cũng như cho phép sử dụng vũ khí chống lại tàu thuyền nước ngoài. Hải cảnh Trung Quốc được cho phép lên tàu, lục soát, câu lưu và trục xuất các tàu nước ngoài, cũng như bắt giữ các cá nhân mà nước này nghi ngờ là "vi phạm luật pháp Trung Quốc trong vùng biển nước này có quyền tài phán".

SMCP cũng nhấn mạnh, đạo luật làm rõ vai trò của Hải cảnh Trung Quốc trong an ninh hàng hải, chấp pháp hành chính, điều tra hình sự và hợp tác quốc tế, đồng thời quản lý việc sử dụng trang thiết bị và vũ khí của cảnh sát, xác định phạm vi quyền hạn và quy trình, cách thức thực thi pháp luật. Dự kiến, luật mới (cho phép Hải cảnh nổ súng vào tàu nước khác) này sẽ được thông qua sớm nhất vào tháng 12.

Thái độ của các nước khi Trung Quốc dự luật cho phép Hải cảnh nổ súng vào tàu nước khác

Theo Philstar (Philippines), đây là động thái leo thang của Bắc Kinh ở khu vực Biển Đông. Tờ Philstar cũng nhận định, đạo luật này có thể làm gia tăng hành động ngang ngược của Trung Quốc trên Biển Đông, bởi các vùng thuộc thẩm quyền mà Bắc Kinh định nghĩa bao gồm vùng đặc quyền kinh tế của các nước láng giềng, mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trái phép thông qua cái gọi là "đường chín đoạn".  Trung Quốc có khả năng tận dụng luật mới nhằm vào hoạt động đánh bắt cá, khai thác và tuần tra hợp pháp của các nước láng giềng trong khu vực biển Đông. Hay nói cách khác là đang chính thức hóa những hành động của lực lượng Trung Quốc trên biển trong những năm qua.

Sự kiện này cũng khiến Nhật Bản lo ngại về nguy cơ xảy ra đụng độ xung quanh quần đảo Senkaku, hay Điếu Ngư theo cách Trung Quốc gọi. Vì hiện Bắc Kinh đã đơn phương tuyên bố chủ quyền quần đảo này và các tàu Trung Quốc (gồm cả tàu tuần duyên) cũng thường được phát hiện gần như hàng ngày trong khu vực.  Cuối cùng, khi dự luật này được thông qua thì việc nhiều tàu tuần duyên Trung Quốc sẽ đi vào lãnh hải của Nhật Bản với luận cứ là để bảo vệ các tàu đánh cá Trung Quốc hoạt động quanh Senkaku là điều không tránh khỏi.

Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Katsunobu Kato cho biết hôm 5/11 rằng Tokyo sẽ “tiếp tục theo dõi chặt chẽ những diễn biến liên quan đến lực lượng bảo vệ bờ biển của Trung Quốc” và các cơ quan chính phủ liên quan cũng đang tiến hành thu thập thông tin, theo tờ Nikkei.

Mỹ - đồng minh của Manila hồi tháng 7 từng cảnh cáo Bắc Kinh không gây hấn với các đồng minh và đối tác của Mỹ tại khu vực. Washington cũng củng cố khuôn khổ "Bộ tứ kim cương" (nhóm Quad) cùng Nhật Bản, Australia và Ấn Độ để thúc đẩy tự do tiếp cận hàng hải ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Hải quân Anh, Pháp, Canada cũng tham gia các cuộc tuần tra tự do hàng hải trên biển Đông. Tư lệnh Hải quân Mỹ John Richardson nói lực lượng của ông sẽ không xem Hải cảnh có sự khác biệt với Quân giải phóng nhân dân (PLA).

Tổ chức nghiên cứu Global Security nêu: "[Đạo luật mới] mở ra khả năng các tàu Hải cảnh Trung Quốc sử dụng lực lượng vũ trang rõ ràng hơn ở những khu vực tranh chấp trên biển Đông". Súng trường và vũ khí gắn trên boong tàu của Trung Quốc có thể được sử dụng tự do.

Nhà nghiên cứu Hunter Stires từ Học viện Hải chiến Hoa Kỳ cho biết: "Đây là dấu hiệu [cảnh báo các bên] không thách thức các chiến dịch của Hải cảnh Trung Quốc".