Hoàng Vũ nói rằng gần đây anh đã đóng những cửa hàng thời trang trên Tiki và Sendo – 2 tên tuổi được cho là đáng chú ý nhất trong thị trường thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng ở Việt Nam.

Nhà buôn này nói rằng tỷ lệ hoàn vốn thấp, phí cao cũng như sự thiếu hỗ trợ cho người bán là những lý do khiến anh ra đi. Tuy nhiên, ngoài những lo ngại này, Vũ cũng nói rằng sàn thương mại điện tử Shopee và Lazada cũng như Facebook và Instagram chứng minh có hiệu quả hơn trong việc thu hút người tiêu dùng Việt Nam.

Chính phủ nước này đã đặt mục tiêu đạt doanh thu thương mại điện tử 35 tỷ USD tới năm 2025. Đây rõ ràng là một mục tiêu đầy tham vọng trong bối cảnh hậu dịch Covid-19. Tổng quan thị trường thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay là đường đua của 4 gã khổng lồ (Big4) gồm: Tiki và Sendo - những công ty trong nước đã nhận được vốn đầu tư hàng trăm triệu USD; Shopee và Lazada - những ngoại binh có tiềm lực tài chính hết sức hùng mạnh.

Tuy nhiên, với thông tin về khả năng Tiki và Sendo sắp sáp nhập, bối cảnh cạnh tranh sẽ bước vào 1 chương mới.

Trong những năm gần đây, những nền tảng địa phương của Việt Nam có thành tựu kém hơn so với những đối thủ quốc tế. Grab đã cực kỳ thành công khi gia nhập quốc gia này vào năm 2014, khiến những người chơi trong nước như Be và FastGo còn rất ít không gian để phát triển. Những mạng xã hội Việt Nam cũng không thể cất cánh bởi sự thống trị quá vững chắc của Facebook.

Với thực tế như vậy, liệu những công ty thương mại điện tử trong nước có phải cũng chịu chung số phận như vậy hay không?

Thị trường đông đúc

Shopee – đơn vị vào Việt Nam từ năm 2016 là một trong "Big 4" của thị trường thương mại điện tử ở đây. Chi nhánh của tập đoàn Sea đã nhanh chóng chiếm được thị trường xét về lượng người dùng web và di động.

Để thu hút được người tiêu dùng, những công ty thương mại điện tử phải "đốt tiền" để giảm giá, hỗ trợ phí vận chuyển, thưởng cho nhà cung cấp và những chiến dịch quảng cáo tốn kém gồm cả việc thuê những người nổi tiếng ở Việt Nam. VNDirect công bố nghiên cứu thị trường dự đoán rằng một đơn vị mới gia nhập thị trường phải chi ít nhất 142 tỷ đồng (6 triệu USD) một năm để chiếm được 1% thị phần.

Bản thân những nền tảng thương mại điện tử này cũng khác nhau rất nhiều. Trong khi Shopee nhắm tới những khách hàng nữ ở vùng nông thôn và các thương hiệu được xác định là bình dân thì Tiki lại hướng tới mô hình giống Amazon. TikiNow – chi nhánh vận chuyển của công ty này đảm bảo giao hàng trong 2 giờ – giống như Amazon Prime.

Liệu hợp nhất Tiki và Sendo có giúp đánh bại Shopee, Lazada?

Để đối phó với những đối thủ lớn hơn, Tiki và Sendo có có những vòng huy động vốn quan trọng.

Khi TechinAsia hỏi về khả năng sáp nhập, cả 2 công ty đều từ chối đưa ra bình luận về vấn đề này. Tuy nhiên, một nguồn tin thân cận cho biết Tiki và Sendo đã thông báo cho cơ quan quản lý về việc sáp nhập.

"Vụ sáp nhập này có thể mang về "2 tài sản với năng lực bổ sung cho nhau rất tốt", tạo ra sự hiệp lực khổng lồ với tiềm năng huy động vốn nhiều nữa", theo Akshay Jayaprakasan – một chuyên gia phân tích.

Việc có thể bù đắp cho nhau "rất có ý nghĩa". "Tôi nghĩ về mặt giá trị, một công ty thương mại điện tử ở Việt Nam vẫn có giá trị tốt hơn các đối thủ ở những thị trường như Ấn Độ hay Indonesia".

Những vòng huy động vốn của Tiki.Hơn nữa, hiện tại "bầu trời thương mại điện tử Việt Nam quá đông đúc" để thu hút vốn, theo Jeffrey Paine – một quản lý tại quỹ Golden Gates. "Các nhà đầu tư sẽ tìm đến những lĩnh vực khác như thương mại B2B, thương mại xã hội cũng như những lĩnh vực hỗ trợ thương mại từ thanh toán tới giao hàng".

Vụ sáp nhập tiềm năng giữa Tiki và Sendo được đồn đoán từ tháng 2 nhưng cho đến nay cấu trúc của thương vụ vẫn chưa được tiết lộ.

Vậy điều gì có thể giúp những doanh nghiệp trong nước cạnh tranh với những gã khổng lồ nước ngoài như Shopee và Lazada?

Về mặt lý thuyết, vụ sáp nhập giữa Tiki và Sendo sẽ giúp mở rộng phạm vi tiếp cận trên khắp cả nước của cả 2 công ty. Tiki chủ yếu nhắm tới những người tiêu dùng đã rành công nghệ ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh trong khi đó Sendo tập trung vào những thành phố xa hơn.

Chuyên gia phân tích nói rằng cả 2 công ty có tiềm năng mở rộng nhanh chóng hơn bởi họ có mô hình kinh doanh rất khác nhau: Tiki tập trung vào B2C còn Sendo chỉ yếu là C2C. Họ cũng có danh mục đầu tư khác nhau.

"Chúng tôi tin rằng vụ sáp nhập sẽ tốt cho lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng trong dài hạn. Với vụ sáp nhập, thị trường có 3 người chơi tầm cỡ với khả năng mạnh để cạnh tranh với đối thủ còn lại".

Một trong những thách thức với Tiki là mở rộng sản phẩm cung cấp không như một nền tảng cho những sản phẩm thật, cao cấp. Hiện tại, Tiki nói họ có khoảng 10 triệu SKU trên 35 mặt hàng.

"Với Tiki, Sendo có thể là một mảnh ghép còn thiếu. Nếu chúng ta nhìn vào Trung Quốc, Alibaba có Taobao và Tamall. Taobao tập trung vào những hàng hóa chất lượng và rẻ để nhắm tới người mua lần đầu và người mua mới, Tmall lại đáp ứng nhu cầu cho những người mong muốn mua sản phẩm cao cấp hơn".

Trong khi thương vụ hợp nhất Tiki và Sendo về cơ bản rất ổn trên lý thuyết nhưng ở quy mô như vậy vẫn tồn tại những rào cản phức tạp. Dù họ vẫn có thương hiệu riêng sau sáp nhập, cả 2 đều cần tận dụng điểm mạnh của nhau và tránh gây phiền nhiễu cho nhau.