Cơ sở dinh dưỡng học trong mâm cơm của người Việt Nam

Một mâm cơm được đánh giá là ngon miệng là một mâm cơm có đầy đủ những yếu tố về dinh dưỡng. Theo thói quen ăn uống của người Việt Nam, trong mâm cơm bao giờ cũng có các món ăn từ những loại thực phẩm khác nhau từ động vật, thực vật và kết hợp nhiều loại nguyên liệu đa dạng. Nhờ vậy, các món ăn Việt Nam mới có đủ chất đạm, chất béo, đường, bột, vitamin…

Trong bữa ăn hằng ngày, một mâm cơm cơ bản sẽ bao gồm các món: mặn, chay, canh và cơm. Và khi ăn một chén cơm, bao giờ người Việt cũng sẽ kết hợp với nhiều loại món ăn khác nhau nên bữa ăn cũng như khẩu vị ăn sẽ đa dạng hơn và nó là bằng chứng để cấu thành cơ sở dinh dưỡng học của người Việt Nam.

Theo một nghiên cứu trong Sổ Tay Dinh Dưỡng Châu (European Journal of Nutrition), cơm trắng khi ăn một mình có chỉ số GI (chỉ số đường huyết) là 96, nhưng khi ăn kết hợp cùng thịt cá và rau củ có thể giảm xuống còn 50. Mặt khác, việc uống canh khi ăn cũng giúp giảm phản ứng của cơ thể với đường. Trong bữa cơm của người Việt, ngoài cơm trắng, ta luôn có đủ các thành phần kể trên, giúp điều chỉnh lượng đường hiệu quả.

Tinh hoa văn hóa dân tộc trong mâm cơm của người Việt Nam

Đầu tiên, mâm cơm của người Việt Nam thể hiện được giá trị cốt lõi là gia đình. Nó được thể hiện qua một mâm cơm trong gia đình Việt thường có từ hai đến ba thế hệ khác nhau cùng chung sống dưới một mái nhà, qua cái cách con cháu hiếu kính mời ông bà, cha mẹ, cái cách ta để ý, săn sóc và gắp thức ăn cho nhau.

Giá trị gia đình tốt đẹp của dân tộc Việt Nam không quá cầu kỳ, phức tạp mà đơn giản nó được thể hiện qua những điều nhỏ như cách người nhỏ tuổi gắp thức ăn cho người lớn tuổi hay khen những món ăn hôm nay nấu ngon...

Thứ hai, mâm cơm gia đình là nơi nuôi lớn tính cách, tâm hồn của trẻ thơ. Trên bàn ăn, trẻ nhỏ sẽ học được cách thưa gửi, cách săn sóc cho người lớn tuổi già yếu, cách nhường nhịn cho người nhỏ hơn...

Cuối cùng, mâm cơm còn cho thấy được quan niệm xưa của người Việt, đó là quan niệm về sự cân bằng âm dương. Trong mâm cơm của người Việt bao giờ cũng có năm mức âm dương là nóng, lạnh, ấm, mát và trung tính. Ngoài ra, quan niệm cân bằng âm dương còn thể hiện qua việc cân bằng ăn uống với thời tiết, cơ thể người. Ví dụ như khi người ta quá lạnh thì phải ăn các thức ăn nóng, có tính nhiệt như cháo có để thêm gừng, các món có để thêm lá tía tô...

Quả thật, mâm cơm không chỉ đơn giản là bữa ăn mà còn thể hiện được những đức tính tốt đẹp của dân tộc ta, đồng thời cũng nắm giữ những giá trị thực tế về dinh dưỡng được đúc kết ra sau hàng nghìn năm. Sau một ngày đi làm, đi học mệt mỏi, lại được về quây quần cùng gia đình thưởng thức mâm cơm nóng hổi, cùng nhau chia sẻ những câu chuyện trong ngày thì còn gì quý giá, ý nghĩa bằng.