Trang phục người Mông - những đóa hoa đặc sắc trên đỉnh đại ngàn

Trang phục người Mông luôn mang những màu sắc quyến rũ, nổi bật, đặc biệt đối với trang phục nữ giới. Đằng sau những mảng màu đăc biệt ấy là cả một câu chuyện dài.

Người Mông (hay còn gọi là H'mông) là một dân tộc ít người sinh sống tập trung ở vùng rẻo cao Tây Bắc, tập trung nhiều ở thị trấn Sapa thuộc thị xã Sapa, tỉnh Lào Cai. Người Mông sống chủ yếu bằng nghề trồng trọt và chăn nuôi, bên cạnh đó, một bộ phận nhỏ vẫn sinh sống bằng nghề tiểu thủ công nghiệp, mà đối tượng chính của họ là khách du lịch ở Sapa. 

Sapa từ trên cao. Ảnh: Matthieu Gouiffes.

Sapa từ trên cao. Ảnh: Matthieu Gouiffes.

Khi rảo bước đến những bản làng ở Sapa, chúng ta dễ dàng phát hiện được những em bé bản địa với những bộ quần áo nhiều sắc màu, hai má ửng hồng trong tiết trời se se của vùng đất này. Có bao giờ chúng ta tự đặt ra câu hỏi, tại sao trang phục người Mông ở Sapa lại có phần sặc sỡ như vậy, tại sao họ có thể chống chọi lại thời tiết khắc nghiệt có khi xuống âm độ? Bài viết này sẽ là câu trả lời rõ ràng nhất cho bạn.

Trang phục cho những người phụ nữ người Mông bao gồm áo xẻ ngực, váy, tấm vải che phía trước váy, thắt lưng và xà cạp. Những bộ phận này được làm trên tấm vải chàm, thứ vải dễ tìm thấy ở vùng miền núi phía Bắc. Tất cả những gì căn bản nhất của một bộ trang phục người Mông, bạn hoàn toàn có thể tìm thấy ở những bài viết khác. Ở đây, chúng tôi sẽ giúp bạn tìm ra câu trả lời cho câu hỏi: "Tại sao trang phục người Mông có nhiều màu?"

Một thiếu nữ người Mông nhỏ tuổi. Ảnh: Andreea Popa.

Một thiếu nữ người Mông nhỏ tuổi. Ảnh: Andreea Popa.

Mượn một chút kiến thức về địa văn hóa để phân tích, chúng ta hoàn toàn có thể làm rõ các vấn đề về màu sắc của trang phục người Mông. Người Mông sinh sống chủ yếu ở vùng rẻo cao của miền Tây Bắc. Đây là khu vực có khí hậu lạnh nhất nước ta, đường đi cũng cheo leo, quanh co với những con đèo hiểm trở. Việc sử dụng những tông màu nổi, chói lọi như đỏ, vàng, hồng tạo cảm giác ấm áp hơn về mặt cảm quan. Vì đây là những tông màu nóng, gợi sự ấm áp khi nhìn vào, giảm cảm giác lạnh lẽo. 

Bên cạnh đó, đây cũng là những màu sắc chói lọi, dễ thấy. Sapa là vùng đất nhiều sương mù, cung đường di chuyển vô cùng hiểm trở. Việc váy áo có màu sắc giúp người ta dễ dàng nhận diện được nhau trong lớp sương dày đặc, đảm bảo an toàn trong việc di chuyển. 

Những cô bé người Mông. Ảnh: Rhys.est2018.

Những cô bé người Mông. Ảnh: Rhys.est2018.

Sợi vải ở khu vực này là vải chàm, dày và ấm, không mỏng nhẹ như vải lụa Vạn Phúc ở đồng bằng, phần vì công nghệ dệt vải còn thô sơ, phần vì đây là chất liệu giữ ấm tốt. Các đường hoa văn được thêu và vẽ lên tạo cảm giác chiếc áo dày hơn. Tuy đẹp mắt và giữ ấm tốt, nhưng lại bất tiện cho việc lao động di chuyển xa. 

Một cô dâu người Mông. Ảnh: Lee Vue.

Một cô dâu người Mông. Ảnh: Lee Vue.

Trang phục người Mông, cầu kỳ hay không đều có lý do của riêng nó. Có thể thấy, thời tiết và địa hình đã ảnh hưởng khá nhiều đến phong cách ăn mặc của người Mông. Dù còn nhiều thô sơ và đường nét chưa nhiều hài hòa, đây vẫn là một điểm nhấn đặc sắc cho văn hóa vùng cao. Ắt hẳn, bất kể ai nhìn thấy những chiếc váy áo người Mông từ xa, ẩn hiện trong làn sương sớm như những bông hoa rực rỡ giữa đại ngàn, sẽ chẳng ngần ngại bước chân mà khám phá nơi đây.