Du lịch y tế bắt nguồn từ bao giờ?

Du lịch y tế có nguồn gốc phát triển từ thời Hy Lạp và La Mã cổ đại. Thế nhưng hiện nay, du lịch y tế đã trở thành một ngành dịch vụ mới nổi trên phạm vi toàn cầu. Du lịch y tế phù hợp với Hiệp định chung về thương mại dịch vụ (General Agreement on Trade in Services - GATS) của Tổ chức thương mại thế giới (World Trade Organization - WTO), và hiện nay xu hướng đang phát triển theo 3 loại hình chính. 

Ở thời kì Hy Lạp và La Mã cổ đại, du lịch y tế xuất hiện với sự xuất hiện của các spa và nơi nghỉ dưỡng sức khỏe, nơi có suối nước khoáng nóng và các phòng tắm dành cho vua chúa và hoàng tộc. Truyền thuyết cho rằng phòng tắm được cho là nơi thiêng liêng và kết nối con người với các vị thần của họ.

Đến thế kỷ 19, tín ngưỡng tôn giáo về phòng tắm được thay thế bằng các phương pháp chăm sóc sức khoẻ như tắm suối nước nóng chủ yếu dành cho thủy trị liệu. Thủy trị liệu được nhiều khách du lịch biết đến để chữa nhiều loại bệnh, cụ thể là bệnh thấp khớp và bệnh thần kinh.

Trong thế kỷ 20, du lịch y tế dần được biết đến ở nhiều nước trên thế giới. Thế kỷ này được xem là thế kỷ của sự đổi mới trong lĩnh vực du lịch y tế. Các quốc gia như Brazil đã tạo ra các đặc sản của riêng họ trong lĩnh vực y tế. Jamaica hoặc Cuba đã trở nên nổi tiếng về các thủ thuật làm đẹp vì họ là chuyên gia về các thủ thuật đó ở các nước Latin. 

Bước vào thế kỷ 21, các quốc gia đã tham gia du lịch y tế một cách tích cực. Ngành này không ngừng phát triển và đã trở thành một ngành với quy mô rộng lớn, nổi bật và độc lập với ngành du lịch. Trong số các hoạt động liên quan đến du lịch, khách du lịch ở lại ít nhất một đêm tại một nơi với mục đích duy trì, cải thiện hoặc phục hồi sức khỏe thông qua các can thiệp chăm sóc y tế.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, du lịch y tế là khi người tiêu dùng chọn đi du lịch qua biên giới tới các nước khác với mong muốn tiếp cận một số loại hình điều trị y tế. Điều trị này có thể bao gồm đầy đủ các chuyên khoa, nhưng phổ biến nhất bao gồm chăm sóc nha khoa, phẫu thuật thẩm mĩ, phẫu thuật không cấp thiết và điều trị khả năng sinh sản.

Nguyên nhân chính của phát triển du lịch y tế là do chi phí điều trị tại nơi đến du lịch thấp hơn hoặc có những phương pháp điều trị bệnh mà nước bản địa không có.

Một nghiên cứu cho thấy 40% bệnh nhân đi du lịch nước ngoài để điều trị là do muốn sử dụng các công nghệ y khoa tiên tiến ở nước sở tại, trong khi đó, 32% tìm các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tốt hơn, 15% vì thời gian chờ đợi lâu hơn ở nước sở tại, và 9% khách du lịch đi du lịch nước ngoài là do chi phí y tế ở nước đến du lịch thấp hơn.

Trong khoảng 10 năm trở lại đây, du lịch y tế đã phát triển với tốc độ và quy mô vô cùng mạnh mẽ như một ngành công nghiệp mới trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Ở Châu Á, du lịch y tế đang mở rộng và phát triển nhanh, các quốc gia đang cạnh tranh mạnh mẽ thông qua các nỗ lực cung ứng các loại hình dịch vụ y tế và chiến lược tiếp thị trên toàn cầu. 

Một số quốc gia Châu Á dẫn đầu thu hút khách du lịch y tế như Malaysia, Singapore, Thái Lan, Ấn Độ, Hàn Quốc. Bên cạnh đó một vài quốc gia ở Châu Âu và Mỹ Latinh như Romania và Costa Rica cũng đã vươn lên trong “top” đứng đầu bảng xếp hạng hàng đầu về du lịch y tế. Ngành công nghiệp đặc biệt này có cả yếu tố cung và cầu kích thích sự tăng trưởng của nó. 

Theo dự báo của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), du lịch y tế sẽ là một trong sáu xu hướng phát triển du lịch thế giới trong tương lai, cùng với xu hướng du lịch có trách nhiệm, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch thông minh và du lịch sáng tạo.

Tổ chức lớn nhất về du lịch trên thế giới làm gì

Du lịch y tế đang là xu hướng phát triển chính của ngành du lịch 

Hiện nay, du lịch y tế đang phát triển theo 3 loại hình chính là du lịch nội địa, du lịch y tế xuyên biên giới và du lịch Diaspora.

Theo đó, du lịch nội địa hay du lịch y tế trong nước (Domestic medical tourism). Loại hình này được hiểu rằng các khách hàng đi từ tỉnh thành này sang tỉnh, thành khác trong cùng một quốc gia bản địa của mình để tìm kiếm và sử dụng các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ. Du lịch y tế trong nước phát triển là do chi phí thấp, hoặc tại địa phương cư trú không có kỹ thuật chăm sóc theo nhu cầu. Lợi thế của du lịch nội địa là không mất thời gian thực hiện các dịch vụ y tế và chi phí thấp hơn so với du lịch y tế xuyên biên giới. Không chỉ vậy, du lịch y tế trong nước còn giúp hạn chế thất thoát dòng tiền ra nước ngoài.

Du lịch y tế quốc tế hay Du lịch y tế xuyên biên giới (Cross-border medical tourism) là loại hình khá phát triển ở Liên minh Châu Âu. Theo đó người dân sẽ đi từ quốc gia này sang quốc gia khác để chăm sóc y tế. Loại hình du lịch y tế quốc tế này đòi hỏi khách du lịch phải mất nhiều thời gian hơn.

Ngày nay, thuật ngữ du lịch y tế xuyên biên giới đã được toàn cầu hóa thành thuật ngữ "du lịch y tế" và nó đã trở nên vô cùng phổ biến trong những năm gần đây và trở thành một ngành công nghiệp đặc biệt trên phạm vi toàn cầu, nhất là ở các nước đang phát triển.

Du lịch y tế đang mở rộng nhanh chóng đặc biệt là ở khu vực Châu Á. Ở hầu hết các quốc gia phát triển, người dân không đủ khả năng với mức chi phí điều trị cao sẽ có các lựa chọn tốt hơn ở các nước đang phát triển bởi chi phí y tế ở đây thấp hơn rất nhiều nhưng chất lượng và dịch vụ và không hề thua kém. 

Du lịch y tế “Diaspora” (có nghĩa là sự di trú của một nhóm người, có cùng nguồn gốc dân tộc, khỏi vùng đất định cư hay vùng đất tổ tiên). Đây là loại hình du lịch y tế đặc biệt dành riêng cho những người có mối liên hệ về bản sắc văn hóa hoặc mối liên hệ gia đình tại nước đến để du lịch y tế.

(Diaspora (bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp διασπορά, "rải rác, phân tán") là sự di trú của một nhóm người, có cùng nguồn gốc dân tộc, khỏi vùng đất định cư hay vùng đất tổ tiên.

Diaspora có thể bao gồm: kết hợp thăm gia đình, du lịch di sản văn hoá, du lịch kinh doanh. Loại hình du lịch y tế này thường được sử dụng bởi thế hệ người nhập cư đầu tiên hoặc thứ hai và họ có điều kiện đi du lịch trong nước hoặc quốc tế. Loại hình du lịch y tế này thường gặp ở những người trong xã hội có chung sự tương đồng về môi trường văn hoá, gia đình, ngôn ngữ và có nhu cầu y tế thấp hơn so với các loại hình khác về chăm sóc sức khoẻ.

Hiện nay ở Châu Á, Malaysia hiện đang dẫn đầu về loại hình du lịch y tế “Diaspora” này, đặc biệt là thu hút khách du lịch từ các quốc gia Trung Đông.

Việt Nam hiện nay đang là quốc gia có tiềm năng phát triển du lịch y tế rất lớn. Những thành tựu về cấy ghép nội tạng và ứng dụng công nghệ trong khám chữa bệnh đã đưa ngành y tế Việt Nam lên 1 tầm cao mới. Đặc biệt, đại dịch Covid – 19 hoành hành trên thế giới nhưng Việt Nam vẫn đứng vững và thực hiện rất tốt công tác kiểm soát, phòng chống dịch khiến thế giới phải ghi nhận. Đây chính là cơ hội để phát triển ngành du lịch y tế Việt Nam hậu Covid- 19.  

Mời bạn đón đọc loạt bài này trên TravelMag.vn.