Ngành du lịch Việt Nam đang chứng kiến bước chuyển mình đầy khởi sắc sau gần 2 tháng "đóng băng" do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Mặc dù, mới chỉ mở cửa cho du lịch nội địa nhưng các doanh nghiệp du lịch Việt đang dần lấy lại được "phong độ", lượng khách du lịch trong nước tăng nhanh chóng. Người dân cũng đang hưởng ứng lời kêu gọi "Người Việt Nam đi du lịch Việt Nam" từ chính phủ, và nắm bắt thời điểm vàng để tận hưởng dịch vụ du lịch chất lượng với giá phải chăng.

Theo chị Hoàng Thị Kim Dung, chuyên gia trong lĩnh vực đầu tư - thuộc Quỹ đầu tư mạo hiểm Genesia Ventures Nhật Bản, người từng đầu tư vào Luxstay - công ty startup TravelTech (Công nghệ Du lịch), đây cũng là thời điểm vàng để các TravelTech startup của Việt Nam đón đầu xu hướng mới để vươn mình phát triển. Đây là những nhận định của chị sau khi nghiên cứu những xu hướng du lịch thời kỳ "bình thường mới" đang được hình thành trong và hậu Covid-19.

Tổng quan về du lịch Việt Nam hiện nay

Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đón ngày thứ 53 không có ca lây nhiễm mới trong cộng đồng, nhịp sống của người dân đang dần trở lại bình thường. Nhưng chúng ta cũng đón nhiều điều mới, đó là giá các dịch vụ du lịch đang rẻ hơn bình thường, đặc biệt thời điểm này mọi năm đang là mùa cao điểm du lịch. 

Chúng ta đang được tận hưởng những chính sách kích cầu du lịch với mức giảm giá sâu trên 50% chưa từng có tiền lệ. Tinh thần đồng lòng hơn bao giờ hết giữa Chính phủ - Doanh nghiệp - Người dân dâng cao khẩu hiệu :"Người Việt Nam đi du lịch Việt Nam". Điển hình, Đà Nẵng tham gia với gói kích cầu du lịch quy mô lớn, với chương trình “Đà Nẵng tri ân - Danang Thank You 2020” diễn ra từ tháng 5 đến hết tháng 12. Có 150 doanh nghiệp du lịch của Đà Nẵng cũng tham gia với nhiều hình thức khuyến mãi “Giám giá sốc – Dịch vụ chuẩn – Chất lượng cao”. 

Theo VietTravel, tới tháng 8, du lịch nội địa có thể sẽ được phục hồi khoảng 30%, nếu nếu học sinh được nghỉ hè được 1 tháng thì sẽ phục hồi khoảng 40~50%.

Về du lịch quốc tế, trước dịch Covid-19 đến, tỉ trọng khách quốc tế chiếm 60% toàn thị trường du lịch Việt Nam. Theo số liệu Tổng cục Thống kê công bố cho thấy lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 3 giảm 68% so với cùng kỳ năm ngoái, đưa tổng lượt khách của cả quý I đạt 3,7 triệu, giảm hơn 18% so cùng kỳ. Kết quả quý II dự kiến còn tồi tệ hơn khi toàn ngành du lịch gần như tê liệt do tình trạng cách ly xã hội để phòng ngừa dịch bệnh. Có nhiều ý kiến chuyên gia du lịch cho rằng, thị trường du lịch toàn thế giới phục hồi hoàn toàn cần tối thiểu một năm và có khi phải mất tới 2 năm, cho tới khi có vắc-xin điều trị hoàn toàn Covid-19. Mặc dù có đề xuất là mở lại dần cho thị trường quốc tế từ quý 4 năm nay, bắt đầu từ những nước đã phần chống dịch thành công, nhưng lúc này cần nhiều nỗ lực "chữa lành" lại tâm lý e ngại dịch bệnh và di chuyển xa tới chỗ đông người để có thể kéo khách du lịch quốc tế vào Việt Nam.

Vì vậy bài toán đặt ra cho ngành du lịch Việt Nam lúc này, đó là làm sao để mở rộng thêm thị phần và doanh thu từ nguồn du lịch nội địa, và triển khai quảng bá hiệu quả hình ảnh Việt Nam là điểm đến du lịch an toàn, xanh - sạch - đẹp tới khách du lịch quốc tế để họ book vé du lịch Việt Nam trước cả khi dịch qua.

Xu hướng "bình thường mới" của du lịch Việt Nam

Chị Kim Dung đã có buổi thảo luận cùng anh Steven Nguyễn - nhà sáng lập kiêm CEO của Luxstay, công ty kinh doanh home-sharing chính thức và đầu tiên tại Việt Nam, về những xu hướng đang thay đổi trong thói quen và hành vi của khách du lịch trên thế giới nói chung, và Việt Nam nói riêng. Theo đó, những thay đổi của người dùng được tổng hợp đầy đủ ở bảng dưới đây:

Các TravelTech startup trên thế giới đang làm gì?

Tính tới tời điểm viết bài này, thế giới đã có hơn 7 triệu ca nhiễm Covid-19, với hơn 400.000 người chết, mặc dù thực tế đã có nhiều nước kiểm soát tốt dịch và dỡ bỏ lệnh cách ly toàn xã hội, nhưng đường cong ca nhiễm mới vẫn chưa được san phẳng trên phạm vi toàn cầu.

Trong số các nước sớm kiểm soát dịch tốt, gọi tên Trung Quốc. Đầu tháng 4, nước này đã dỡ bỏ lệnh cách ly ở nhiều địa phương, mặc dù sau đó xuất hiện làn sóng thứ 2 bùng phát dịch, nhưng Bộ Du Lịch Trung Quốc cũng nhanh chóng đưa ra 3 chính sách “Guidance Policies” để nhanh chóng phục hồi du lịch trong nước như sau:

- Gói kích cầu du lịch giảm giá có thời gian giới hạn (Stimulating "Early Recovery" with limited-time discount campaign).

- Đưa ra khung 4 yêu cầu: "Safe First-An toàn là trên hết", "Giảm giá tới 50%", "Kiểm tra tình trạng sức khoẻ trước" và "Phải book vé sử dụng tên thật của mình trước".

- Chương trình thúc đẩy du lịch địa phương "Provincial Travel Promotion", cũng giống như Việt Nam, Trung Quốc cũng sớm tập trung vào kích thích phát triển du lịch nội địa.

Bên cạnh đó, hiện nay ở Trung Quốc có 2 xu hướng bùng nổ chính trong ngành du lịch đó là Virtual travel (Du lịch trực tuyến hay còn được gọi là Cloud travel) và Livestream quảng bá bán hàng du lịch. Tổng giám đốc Mr. Liang của Trip.com Group - một trong những tập đoàn du lịch trực tuyến lớn nhất Trung Quốc, đã bán được khoảng 60 triệu NDT (khoảng $9M) những sản phẩm liên quan tới du lịch trong 5 lần livesteam bán hàng của ông ấy. Bản thân Ctrip - trực thuộc tập đoàn Trip.com, tháng 3 vừa rồi thông báo đầu tư 1 tỷ NDT (khoảng $140M) vào du lịch trực tuyến. Công ty hiện nay đang hợp tác với hơn 10,000 các công ty làm du lịch từ các hãng hàng không, khách sạn, công ty điều hành tour, trên cả nước cùng thu hút khách hàng với các video thực tế của các điểm du lịch, để khách hàng đặt chuyến du lịch cho mùa hè tới.

Ngoài ra, công ty Fliggy của Alibaba cũng triển khai dịch vụ livestreaming, tháng 2 vừa qua nền tảng du lịch này có khoảng 25.000 sự kiện livestream và hơn 70 triệu lượt xem. Hay họ cũng trực tuyến hoá tour thăm quan bảo tàng, vườn bách thú, thủ cung thông qua nền tảng Taobao Live để thu hút khách du lịch tiềm năng, mang tới trải nghiệm "Try before you buy" (thử trước khi mua/book vé).

Tương tự nên tảng đặt vé du lịch trực tuyến Klook cũng triển khai Klook Home mang tới cảm giác "gần như du lịch" dành cho khách hàng tại nhà.

Airbnb cũng có mới cho ra mắt trải nghiệm trực tuyến, trong đó có hoạt động sinh hoạt mang tính địa phương nhiều hơn là phong cảnh thiên nhiên du lịch (ví dụ: cùng với host nấu các món ăn địa phương).

Bên cạnh đó, công ty Travel World VR có trụ sở tại New Jersey, đã sử dụng công nghệ thực tế ảo cùng với video 360 ° để tạo ra một công cụ cho các đại lý du lịch nhằm tiếp thị hiệu quả các trải nghiệm du lịch tới khách hàng của họ. Công ty vừa ra mắt ứng dụng gồm các video 360 °/VR về các điểm đến chính, tàu du lịch, khách sạn, khu nghỉ dưỡng và nhà điều hành tour du lịch.

Hay như công ty Sitata ở Canada cung cấp nền tảng di động đồng hành với khách du lịch theo dõi tình trang sức khoẻ, đưa ra lời khuyên an toàn cho họ.

Lối đi nào cho TravelTech startup Việt?

Trong khi doanh nghiệp du lịch đang tập tung kích cầu du lịch nội địa bằng giảm giá và xây dựng lại chương trình tour phù hợp với khách trong nước, ngành du lịch chưa nhận thấy nhiều bứt phá và sáng tạo của các startup TravelTech.

Một phần lý do, các công ty ngành này cũng gánh chịu nhiều thiệt hại về doanh thu, cắt giảm nhân sự và chi phí vận hành nên việc duy trì để sống sót cũng đã là điều khó khăn, chưa kể đến làm điều gì đột phá trong giai đoạn này.

Chị Kim Dung nhận định, Việt Nam là một trong những nước kiểm soát dịch tốt. Các startup TravelTech nên là những đơn vị tiên phong trải nghiệm và chứng thực những xu hướng mới của ngành du lịch nước nhà. Đây cũng là thời điểm rất thích hợp để doanh nghiệp reset lại, thay đổi để phù hợp với những xu hướng đó, cũng như tìm ra những cơ hội kinh doanh mới để bứt phá trong tương lai.

Anh Steven Nguyễn đã từng chia sẻ trên Deal Street Asia về kinh nghiệm reset để vượt qua dịch Covid-19. Công ty anh vừa cho ra mắt thêm mảng Media, hợp tác cùng Hiệp hội Du lịch Việt Nam phát triển kênh truyền thông TravelMag. Mục đích của trang là đóng góp vào nỗ lực chung quảng bá và khôi phục du lịch Việt Nam. Hơn nữa là tăng thêm khách hàng tiềm năng, cũng như tăng doanh thu giúp công ty phát triển bền vững hơn. Điểm mấu chốt ở đây, chúng ta cần phải tìm ra hướng đi mới để bứt phá, không chỉ dừng lại ở mô hình kinh doanh nền tảng đơn thuần.

Bài viết chia sẻ thông tin xu hướng thay đổi của ngành du lịch Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung. Đem đến cho các TravelTech startup Việt cái nhìn tổng quan về du lịch Việt Nam thời điểm hiện tại, mong muốn các doanh nghiệp có những bước đi bứt phá, vươn mình phát triển hậu Covid-19 góp phần đem lại bức tranh tươi sáng cho tương lai du lịch Việt Nam.