Mới đây, tại chương trình tọa đàm ''Kết nối giao thương giữa Hà Nội và Buôn Ma Thuột phát triển du lịch an toàn, hấp dẫn giữa các doanh nghiệp du lịch ở hai địa phương'' tổ chức tại Đắk Lắk, thông tin loại hình du lịch cưỡi voi sẽ được bỏ hẳn đã thu hút sự quan tâm của nhiều người.

Cụ thể, bà Nguyễn Thụy Phương Hiếu - Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao Du lịch tỉnh tuyên bố với các đại biểu tham dự rằng, sẽ bỏ hẳn loại hình du lịch cưỡi voi.

Bà Hiếu cho hay thay vào đó, các điểm du lịch sẽ tiến hành nghiên cứu, khai thác các loại hình dịch vụ du lịch thân thiện với voi để đem lại cảm giác trải nghiệm mới lạ cho du khách khi đến tỉnh nhà.

Thống kê cho thấy trong năm 2020, Đắk Lắk liên tục xảy ra những tai nạn liên quan đến voi. Và nhiều năm qua, không ít voi nhà ở Đắk Lắk đã qua đời do bị ''cưỡng bức lao động'' quá mức.

Một vấn đề được đặt ra là ngoài cưỡi voi, Đắk Lắk còn những gì để níu kéo du khách?

Điều này đã được một doanh nghiệp lữ hành lớn ở khu vực phía Bắc đưa ra và cho hay ngoài việc cưỡi voi, tham quan một số thắng cảnh trong chốc lát ra thì rất khó giữ chân họ ở lại đây lâu.

Không ít người cảm thấy hụt hẫng vì chất lượng không được như trong quảng bá. Một khi du khách đã không còn quá háo hức với việc được cưỡi voi thì địa phương cần phải tìm những cách làm, hướng khai thác du lịch mới mẻ hơn để tạo điểm nhấn, ấn tượng với khách.

Trong một nghiên cứu của mình, tác giả Hà Thị Kim Duyên ở Đại học Tây Nguyên đã chỉ ra những khó khăn hạn chế trong hoạt động du lịch ở Đắk Lắk.

Đó là hạ tầng xã hội còn yếu kém, trình độ dân trí và chất lượng lao động thấp; Mạng lưới cơ sở hạ tầng chưa được phát triển đầy đủ, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và du lịch; Môi trường sinh thái suy giảm ảnh hưởng trực tiếp đến tài nguyên du lịch; việc khai thác và thu hút khách du lịch là người nước ngoài còn hạn chế.

Đồng thời, do xa các trung tâm kinh tế và du lịch lớn của Việt Nam, cùng với chất lượng hệ thống giao thông đường bộ còn han chế nên Đắk Lắk phần nào bị hạn chế sức hấp dẫn đối với khách du lịch.

Cũng theo tác giả Hà Thị Kim Duyên, sản phẩm du lịch của Đắk Lắk hiện nay còn đơn điệu, khả năng khai thác, mở rộng thị trường ra nước ngoài của các công ty lữ hành còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng to lớn về du lịch của địa phương. Chủ yếu vẫn là các tour tham quan thắng cảnh, di tích, các buôn dân tộc và các lễ hội.

Những sản phẩm du lịch này chủ yếu dựa trên những nguồn tài nguyên sẵn có như cảnh đẹp thiên nhiên, lối sống tự nhiên của đồng bào dân tộc mà chưa có sự đầu tư, khai thác và phát triển để chúng trở nên phong phú, đặc sắc và cuốn hút du khách. Giữa các điểm du lịch cũng chưa có sự liên kết chặt chẽ cũng như, các sản phẩm du lịch trong mỗi điểm còn rời rạc, tách biệt nhau.

Cùng với sự phát triển của du lịch, số cơ sở lưu trú và chất lượng dịch vụ cũng tăng lên. Các khách sạn chú trọng vào việc nâng cao chất lượng phòng ở, dịch vụ ăn uống, đi lại. Đội ngũ lao động của một số khách sạn lớn được huấn luyện nghiệp vụ, phục vụ tốt.

Nhìn chung, cơ sở lưu trú ở Đắk Lắk khá nhiều, chất lượng một số khách sạn đạt loại tốt. Các khách sạn và nhà nghỉ thường có phục vụ ăn uống và các món ăn đặc sản theo yêu cầu của khách.

Tuy nhiên, đa số các khách sạn và nhà nghỉ chỉ tập trung trong phạm vi TP. Buôn Mê Thuột. Các khách sạn ở huyện thường có quy mô nhỏ, phục vụ chưa chuyên nghiệp, chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách...

Phát triển ra sao khi không còn du lịch cưỡi voi?

Những vấn đề về phát triển du lịch được đặt ra ngày càng rõ ràng khi loại hình du lịch cưỡi voi được loại thêm một lần nữa đòi đỏi ngành du lịch Đắk Lắk cần phải có một bước chuyển mình mạnh mẽ.

Những người làm du lịch (kể cả chính quyền và doanh nghiệp) ở tỉnh phải đầu tư chất xám nhiều hơn thậm chí ''thay máu'' cho những dịch vụ cũ kỹ, nhàm chán mà bấy lâu nay vẫn thường đem ra giới thiệu với khách trong và ngoài nước. Không sớm thay đổi, chất lượng du lịch của Đắk Lắk sẽ rất dễ đi xuống trong tương lai gần.

Các mô hình du lịch như cộng đồng, canh nông, homestay vốn có rất nhiều tiềm năng để phát triển, nâng tầm ở Đắk Lắk nhưng vẫn chưa được các bên liên quan đầu tư khai thác một cách bài bản, có hiệu quả.

Điều này làm không ít doanh nghiệp lữ hành ở các tỉnh bạn cảm thấy thất vọng, chưa dám vội mở thêm tour, tuyến đưa khách về các địa điểm khác ở ''thủ phủ'' Tây Nguyên. Thay vào đó, họ chọn bố trí, thuyết phục hành khách của mình xuống biển nhiều hơn lên núi.

Bỏ hẳn du lịch cưỡi voi, Đắk Lắk cũng sẽ có cơ hội để nghiên cứu và cho ra đời những dịch vụ gắn liền với loài động vật này như tắm voi; cho voi ăn; hay thậm chí sản phẩm cà phê voi... Tất cả dịch vụ thân thiện đó đều có thể đầu tư triển khai thực hiện nhằm kéo du khách về Đắk Lắk nếu có sự thống nhất, phối hợp bài bản, nhịp nhàng của những người làm quản lý, doanh nghiệp du lịch.

Ngoài ra, trong nghiên cứu của mình, tác giả Hà Thị Kim Duyên cũng cho rằng để thu hút du khách, tỉnh Đắk Lắk cần có những chính sách, chiến lược phát triển du lịch một cách tổng thể và cụ thể, liên kết hợp tác giữa các tỉnh trong vùng và các tỉnh lân cận một cách chặt chẽ.

Và theo tác giả này, trước tiên cần chú ý một số nội dung quan trọng sau:

Thứ nhất, nâng cao lượng khách du lịch thông qua đẩy mạnh công tác cập nhật, trao đổi thông tin, hoạt động quảng bá xúc tiến du lịch. Chủ động xây dựng và phát triển các chương trình du lịch riêng, sản phẩm du lịch mang tính đặc thù cũng như tạo thương hiệu riêng cho từng điểm đến du lịch tại tỉnh Đắk Lắk.

Thứ hai, nâng cao nguồn nhân lực cho ngành Du lịch thông qua tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức về du lịch văn hoá và sinh thái; tăng cường quản lý nhà nước và phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao; Thực hiện công tác đào tạo, đào tạo lại thường xuyên nhằm nâng cao trình độ quản lý, năng lực công tác và nghiệp vụ du lịch cho cán bộ đang công tác trong ngành; Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát để kịp thời chấn chỉnh những vấn đề bất cập nảy sinh trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp du lịch.

Thứ ba, hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng du lịch, bảo vệ, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hoá và phát triển các lễ hội truyền thống phục vụ du lịch; Đồng thời, cần đầu tư phát triển các công trình vui chơi giải trí mang tính đặc trưng của tỉnh Đắk Lắk, phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của du khách trong và ngoài nước; Nâng cao các tiêu chuẩn về dịch vụ khách du lịch, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế; Đầu tư hạ tầng, xây dựng các khu, điểm du lịch, tạo cơ sở cho sự hình thành và phát triển của các sản phẩm du lịch, tạo sự thay đổi về chất trong hoạt động phát triển du lịch của tỉnh Đắk Lắk.