Vạn Lý Trường Thành còn 'nhẹ cân' hơn rác điện tử năm 2021
Theo giới chuyên gia: một tấn điện thoại di động bỏ đi còn chứa nhiều vàng hơn một tấn quặng vàng, tái chế rác điện tử giúp giảm... 2 tấn Carbon Dioxide.
Rác điện tử là gì?
Rác thải điện tử là những sản phẩm điện/điện tử ở vòng đời cuối (hư, lỗi thời...) và những loại rác này có thể đem tái chế được như đầu đĩa DVD, TV, điện thoại, laptop... Rác điện tử này khá độc hại cho sức khỏe con người và hành tinh vì chứa các chất như cadium, chì, thủy ngân...
Trung bình một năm tăng thêm 2 tấn rác điện tử
Theo các chuyên gia môi trường tại Diễn đàn Brussels WEEE (WEEE là viết tắt từ “Chất thải của Thiết bị Điện và Điện tử”) khối lượng rác điện tử từ tủ lạnh, TV, điện thoại di động, ấm đun nước, đồ chơi điện tử và thiết bị thể thao... còn vượt quá trọng lượng của Vạn Lý Trường Thành!
Tổ chức Diễn đàn Rác thải Thiết bị Điện và Điện tử ước tính, khối lượng rác thải điện tử của năm 2021 sẽ chạm mốc 57 triệu tấn.
Rác điện tử trên toàn cầu đang nặng hơn cả kì quan Vạn Lý Trường Thành. Ảnh: EcoWatch/Christopher Koay/Johner Royalty-Free
Theo báo cáo năm 2019 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), tổng trị giá rác điện tử toàn cầu là 62,5 tỷ USD - cao hơn GDP của đa số quốc gia. Ngoài ra, báo cáo “Giám sát rác thải điện tử toàn cầu 2020” từ Đại học Liên hợp quốc đồng cho biết có 53,6 triệu tấn rác điện tử đã được thu gom vào năm 2019 - tăng 21% trong vòng 5 năm qua, trung bình mỗi năm tăng 2 tấn. Nếu xu hướng này vẫn tiếp tục, dự kiến thế giới sẽ sẽ có 74 triệu tấn rác thải điện tử vào năm 2030.
Bất chấp mọi nỗ lực giảm thiểu rác thải điện tử, vì sao "núi rác" vẫn tăng?
Những nhà sản xuất đang có xu hướng tạo ra sản phẩm điện tử có tuổi thọ ngắn, mang tính "mì ăn liền", nhanh hỏng nhưng khó sửa chữa/tái chế, khiến khối lượng rác điện tử ngày càng tăng, theo Pascal Leroy, tổng giám đốc WEEE Forum.
Lý do thứ hai là người dân ngại, không chủ động tái chế rác điện tử. Ông Leroy nói tiếp: “Chừng nào người dân không trả lại, bán hoặc tặng thiết bị điện tử đã qua sử dụng hay bị hỏng, chúng ta vẫn phải tiếp tục khai thác các vật liệu mới, từ đó gây hại cho môi trường". Theo Hiệp hội Hóa học Hoàng gia năm 2019, các hộ gia đình ở Anh có khoảng 40 triệu thiết bị không được sử dụng, nhưng cũng không được tái chế. Điều này gây áp lực cho nguồn cung vật liệu giá trị và hiếm. Những nguyên liệu như gali, asen, bạc, indi... chuyên dùng cho điện thoại thông minh có thể cạn kiệt vào thế kỷ sắp tới.
Nguyên liệu làm điện thoại có thể cạn kiệt sau 100 năm tới
Cách xử lý cũng là một trong những lý do làm tăng lượng rác điện tử thải ra. Theo tính toán của các chuyên gia Liên Hợp Quốc, chỉ 17,4% lượng rác thải điện tử được thu gom và tái chế vào năm 2019. Nhiều nguyên liệu thô có giá trị - bao gồm vàng và bạc - đã bị đốt cháy hoặc chuyển thành các bãi rác. Các chất độc hại như thủy ngân sẽ đe dọa đến con người và môi trường.
Theo ông Lerory, việc tái chế thiết bị điện tử giúp giảm hiệu ứng nhà kính, cụ thể là giảm khoảng hai tấn khí thải CO2. Đồng quan điểm, tiến sĩ Ruediger Kuehr, giám đốc chương trình Chu kỳ Bền vững (SCYCLE) của Liên Hợp Quốc, nói: "Một tấn điện thoại di động bỏ đi thậm chí chứa nhiều vàng hơn một tấn quặng vàng".
