1. Giới thiệu Sapa

Thời trung học phổ thông, hẳn chúng ta đã từng học qua tác phẩm ‘Lặng lẽ Sapa’ của nhà văn Nguyễn Thành Long-tác phẩm viết về những con người của văn hóa dân tộc đang thầm lặng ngày đêm cống hiến cho quê hương, đất nước và nói về vẻ đẹp của con người Sapa. Nhịp sống và cách sinh hoạt của những con người chăm chỉ lặng lẽ cống hiến cho dân tộc mình, cho quê hương mình, tạo nên sự đáng yêu và chân chất vùng đất của du lịch Sapa này đây.

Trang phục truyền thống

Trang phục truyền thống mặt thường ngày của người dân Sapa nói lên giá trị văn hóa dân tộc của người dân Sapa. Màu sắc rực rỡ, học tiết kì công nối liền nhau theo phong cách bohemian là những điểm đặc trưng nhất. Ở Sapa, mỗi dân tộc có sự khác biệt về trang phục. Chính trang phục thể hiện đặc trưng về cách sống, lối sống, tập tục, quan niệm, sinh hoạt, khí hậu nơi họ sinh sống.

Dân tộc Dao Đỏ:  Bộ trang phục hoàn chỉnh bao gồm: áo, yếm, xà cạp, khăn vấn đầu,… cùng các loại trang sức vàng bạc. Cổ áo của người phụ nữ Dao khá đơn giản, chỉ là những ô vuông thuê trắng xếp sát nhau, đính một miếng vải hình tam giác làm cổ yếm. Xà cạp có hình hoa văn móc câu hay răng cưa hình chim… thêu bằng chỉ đỏ, vàng, trắng tăng thêm phần nổi bật.

Dân tộc H’mông: Người H’mông Sapa có cách ăn mặc khác biệt nhất so với những bộ phận H’mông khác trên mảnh đất hình chữ S. Đàn ông mặc quần màu đen, màu chàm với áo ngắn tay và áo không tay bên ngoài, đội mũ tròn trông như mũ giáo hoàng. Còn phụ nữ, họ mặc váy, áo xẻ ngực, thắt lưng, xà cạp, phủ vải che trước váy. Họa tiết thường là hoa văn hình học như hình xoáy ốc, hình thoi, hình vuông, hình chữ thập,…Họ ở khắp nơi tại Sapa, đặc biệt là ở bản Cát Cát, Lao Chải, Séo Mí Tý, Tả Giàng Phình.

Dân tộc Tày: Nam và nữ cùng mặc áo cánh 4 thân xẻ ngực, cổ tròn có hai túi phía trước với thắt lưng bản rộng quấn ngang eo. Màu sắc duy nhất chỉ trên áo của họ là màu chàm thẫm (xanh đen), có thể nói thiết kế này khá giống với áo dài Việt Nam hiện nay.

Dân tộc Giáy: trang phục khá đơn giản, ít thêu thùa, và chỉ có các băng vải màu quanh cổ và vạt áo. Áo nữ là loại áo ngắn xẻ nách, tạo nên sắc thái riêng cho trang phục dân tộc về cả kỹ thuật và mỹ thuật. Người phụ nữ thường quấn khăn thành nhiều kiểu khác nhau, cổ đeo vòng bạc, và đi giày thêu hoa văn nhiều loại.

Trang phục của người dân Sapa có nhiều kiểu dáng và màu sắc sặc sỡ. Và hầu hết đều là đồ làm thủ công. Mỗi trang phục thiết kế của một dân tộc thì đều nói lên nét nổi bật của phong tục tập quán và văn hóa dân tộc đó nói riêng và của người dân Sapa nói chung.

Ngôn ngữ và phong tục tập quán.

Các dân tộc thiểu số ở Việt Nam đều có ngôn ngữ riêng, tuy nhiên do sự phát triển ngày nay càng lan rộng thì yêu cầu và đòi hỏi người dân ở khắp các tỉnh thành từ miền xuôi đến miền ngược đều phải biết nói và viết tiếng phổ thông.Hơn thế nữa vốn tiếng anh và khả năng nói ngoại ngữ của người dân bản ngữ. Những đứa trẻ loắt choắt, đen nhẻm bé nhỏ hơn cả độ tuổi thật của chúng, có khả năng giao tiếp khá thành thạo với khách Tây. Thật không hổ danh là một “thị trấn du lịch”.

Lễ hội văn hóa truyền thống

Đến với nền văn hóa dân tộc khác biệt đã thú vị, nhưng nếu may mắn đến đúng dịp lễ hội của du lịch Sapa thì bạn lại càng có cơ hội hiểu rõ hơn thêm về những dân tộc thiểu số, về đất nước và du lịch Việt Nam.

•  Lễ hội xuống đồng ngày xuân

Đây là lễ hội của dân tộc Tày, Dao diễn ra vào ngày mùng 8 Tết hàng năm. Tại xã Bản Hồ khi này sẽ tổ chức các phần lễ như rước đất, rước nước, lễ cúng, cày đồng,…Ngoài ra, còn có phần hội với điệu múa xòe dập dìu, và hoan nghênh du khách cũng tham gia trải nghiệm, và thưởng thức những món ăn và mua một vài món ăn đặc sản Sapa.

•  Lễ hội Gầu Tào của người Mông

Người Mông tổ chức lễ hội Gầu Tào vào sáng mùng 1 Tết tại Sapa với ý nghĩa “cầu phúc – cầu mệnh” cho một năm mới mưa thuận gió hòa, gia đình mạnh khỏe hạnh phúc, làm ăn sinh lời lãi.

•   Lễ hội nhảy của người Dao ở Tả Van

Lễ hội được tổ chức vào khoảng mùng 1, 2 Tết, mỗi điệu nhảy mô tả những hành động khác nhau và thường kể về truyền thống của dòng họ, công lao của tổ tiên. Trên tổng số 14 điệu nhảy độc đáo và đặc sắc, khách du lịch sẽ cảm nhận được rõ nhất nét đẹp truyền thống của đồng bào dân tộc Dao.

• Lễ hội quét làng của người Xáo Phó:

Lễ được tổ chức vào tháng 2 âm lịch, thời điểm tương đối thích hợp đối với những đối tượng khách có nhu cầu đi du xuân. Ngày lễ này, bà con sẽ góp lợn, gà, chó gạo,… để làm mâm cúng, còn những người dân làng khác sẽ vẽ mặt nhảy múa cầu mong bình yên.

Chợ tình

Hai chữ “chợ Tình” đã đi vào ấn tượng hình ảnh của du lịch Sapa và văn hóa dân tộc của người dân Sapa cũng như tâm trí của khách du lịch khi đến đây. Mỗi tuần, từ đêm thứ 7 các nam thanh nữ tú ở các vùng thường đến Sapa để qua đêm gặp gỡ và giao lưu tình cảm. Chợ tình thường có các trò chơi được tổ chức như kéo co, thổi kèn lá, hát giao duyên,… Nhờ những hoạt động này, nhiều đôi trai gái trở nên thân thiết và hẹn hò nhau trong những phiên chợ sau. Không ít những đôi trai gái nên duyên vợ chồng từ đó người ta gọi đó là những phiên “chợ Tình”.

Những lưu ý khi đến với vùng văn hóa dân tộc này

• Nên đi Sapa vào những tháng cao điểm thì phải book vé xe và phòng trước.
• Nên mang theo quần áo, giày thể thao thoải mái, mũ rộng vành, áo chống nắng, kem chống nắng, chống côn trùng…Và một số đồ cá nhân cần thiết khác.Nước uống, tiền, thuốc men,…
• Nên mang theo để đề phòng nhé.Bản sắc văn hoá dân gian là vốn quý của Sa Pa cần được bảo tồn và phát triển. Bởi đây là vốn quý, đồng thời cũng là tiềm năng to lớn cho lĩnh vực du lịch văn hoá.