Vùng miệt thứ Tiền Giang đâu chỉ trứ danh với chợ nổi Cái Bè, cù lao Thới Sơn hay cầu Mỹ Thuận, mà nơi đây còn vang danh khắp chốn với chùa Vĩnh Tràng - điểm xê dịch tâm linh có nhiều công trình “khủng” đến mức khiến khách thập phương phải cảm thán khôn nguôi.

Lịch sử hình thành của ngôi chùa hơn trăm tuổi

Xây dựng từ những năm đầu thế kỷ XIX, trải qua hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ, chùa Vĩnh Tràng được đánh giá là công trình kiến trúc có nhiều thăng trầm và gắn liền với tiến trình lịch sử của đất nước sau nhiều lần tu sửa, tôn tạo. Được biết, ban đầu, chùa chỉ là một thảo am do ông bà Tri huyện Bùi Công Đạt xây nên với mục đích để tu tập những ngày về hưu của hai ông bà.

Năm 1894, chùa được quản lý bởi trụ trì Thích Huệ Đăng. Sau đó, sư thầy cùng nhiều đạo hữu đã góp công lớn trong việc xây dựng và nâng cấp thảo am nhỏ thành một ngôi chùa. Sau khi hoàn thành ngôi đại tự, chùa được đổi tên thành chùa Vĩnh Trường mà dân gian gọi trại thành Vĩnh Tràng cho đến nay.

Trong hai cuộc chiến chống Pháp và chống Mỹ, chùa Vĩnh Tràng là nơi ẩn cư, nuôi dưỡng nhiều chiến sĩ cách mạng. Dù trải qua sự tàn phá của hai cuộc chiến, song ngôi chùa vẫn giữ gìn được sự nguyên vẹn. Nét cổ kính đã men theo chiều dài năm tháng mà hằn lên vẻ ngoài uy nghiêm và tráng lệ của công trình này.

Chùa Vĩnh Tràng - điểm xê dịch tâm linh trứ danh miền sông nước

Chùa Vĩnh Tràng tọa lạc trên khuôn viên rộng khoảng 2 ha thuộc đường Nguyễn Trung Trực, TP. Mỹ Tho, Tiền Giang. Chùa được nhận xét là quy mô và bề thế với lối kiến trúc Á - Âu kết hợp, được bố trí thành nhiều khu vực như Chánh điện, Đài Quan Âm, vườn tháp, phòng phát hành kinh sách, các bức tượng Phật độc đáo với nhiều cái nhất...

Gây ấn tượng trước hết của ngôi chùa này chính là hai cổng tam quan được xây dựng vào năm 1933 theo lối kiến trúc cổ lầu. Chiếc cổng này đặc sắc ở nghệ thuật ghép những mảnh sành, sứ thành các biểu tượng minh họa cho lịch sử nhà Phật như long, lân, quy, phụng, ngư, tiều, canh, mục...

Kiến trúc của chùa Vĩnh Tràng là sự giao thoa đặc sắc của hai nền văn hoá Tây - Đông như kiến trúc Pháp, La Mã, Thái, Miên và Chàm. Cụ thể, du khách sẽ dễ dàng thấy những hoa văn của thời Phục hưng trên các chi tiết của khu vực chánh điện; vòm cửa theo kiến trúc La Mã; bông sắt của Pháp, gạch men kiểu Nhật, chữ Hán được viết theo lối chữ triện... Tất cả chi tiết bổ trợ nhau một cách hài hoà, tạo nên vẻ đẹp cổ kính pha lẫn hiện đại cho ngôi chùa hơn trăm tuổi nổi tiếng ở Tiền Giang.

Đặc sắc nhất của chùa Vĩnh Tràng phải kể đến những tượng Phật lâu đời được làm từ những vật liệu quý hoặc có quy mô đồ sộ. Đơn cử như 60 bức tượng Phật được làm từ gỗ, đồng hoặc đất nung, đều được thếp vàng óng ánh, trong đó nổi bật nhất là tượng 18 vị La Hán được tạc bằng gỗ mít vào đầu thế kỷ XX.

Ngoài ra, chùa còn có một Pháp Bảo Chuông khắc chữ “Vĩnh Trường Tự" cao 1,2m, nặng 150kg được đúc vào khoảng giữa thế kỉ XIX. Cùng với Pháp Bảo Chuông, 20 bức tranh sơn thủy đang có tại chùa đều được xem là những hiện vật hết sức giá trị.

Nổi bật và quy mô nhất Vĩnh Trường Tự còn phải kể đến 4 bức tượng đều làm từ bê tông cốt thép với ý nghĩa chung là nơi thỉnh cầu, ban phát những điều tốt đẹp nhất đến chúng sinh. Bức tượng thứ nhất là tượng phật nằm với tên gọi Đức Phật Thích Ca nhập Niết bàn, dài 32m, cao 10m, nặng khoảng 250 tấn, được xây dựng vào năm 2012.

Tiếp theo, nằm trước chánh điện là tượng Phật A Di Đà cao 24m với ý nghĩa Phật đang đứng trông nom chúng sinh các cõi. Sau cùng, nổi bật giữa khuôn viên chùa là bức tượng Phật Di Lặc ngồi, dài 27m, rộng 18m và cao 20m được khánh thành vào năm 2013.

Với tất cả những gì hiện có, chùa Vĩnh Tràng không chỉ được xem là điểm du lịch tâm linh mang bộ mặt của tỉnh Tiền Giang mà còn là một trong những công trình Phật giáo quy mô, đồ sộ bậc nhất vùng sông nước Cửu Long. Hơn trăm năm hình thành và song hành với những thăng trầm lịch sử, mong là trong tương lai, chùa sẽ trở thành toạ độ hành hương mà bất cứ du khách nào, dù là trong nước hay quốc tế đều mong mỏi một lần đặt chân đến.