Anh hùng LLVTND Vũ Xuân Đài sinh năm 1946 tại Mỹ Văn, Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Tuổi thơ cơ cực của ông gắn liền với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi ông lớn lên, hòa bình đã được lập lại trên miền Bắc, nhưng miền Nam vẫn còn chìm trong bom đạn của bọn đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai ngụy quyền Sài Gòn. Chính lòng yêu nước, căm thù giặc đến tận xương tủy đã thôi thúc người thanh niên Vũ Xuân Đài viết đơn tình nguyện cầm súng chiến đấu.

Năm 1965, Vũ Xuân Đài nhập ngũ tiểu đoàn 19/5 Thủ đô Hà Nội. Tháng 10 cùng năm đó, ông vào Nam chiến đấu trong đội hình biên chế của Tiểu đoàn 14 phòng không thuộc Sư đoàn 2, Quân khu V.

Mới đầu, vì thể trạng yếu ớt, nhỏ người, chỉ nặng vỏn vẹn 43kg, ông được giao nhiệm vụ lắp đạn, rồi được phân công xuống phụ bếp, làm anh nuôi. Dù làm anh nuôi nhưng Vũ Xuân Đài vẫn âm thầm nuôi hi vọng được cầm súng trực tiếp chiến đấu. Những lần đi đưa cơm, trong khi bộ đội ăn, ông lại tranh thủ tập luyện một vài động tác cho đỡ nhớ. Có một lần, sau khi đơn vị bố trí xong trận địa, máy bay địch bất ngờ tiến vào. Tiếng súng rền vang trên bầu trời nhưng chỉ được một lúc thì ngừng lại. Lúc này, đồng chí chính trị viên phó Đại đội quay sang ông bảo: “Có khi hết đạn rồi, đồng chí lên tiếp đạn cho anh em đi”. Thế là, ông khoác khẩu K44, hai tay xách hai hòm đạn, lom khom ra đến trận địa. Trông thấy một chiếc máy bay sà xuống thung lũng liên tục trút bom vào trận địa của quân ta, ông không hề chần chừ mà bóp cò, kết quả là tiêu diệt được 2 chiếc phản lực trên đỉnh núi.

Chính vì hành động “ngẫu hứng” đó, ông bị đơn vị kiểm điểm vì bắn không có lệnh. Nhưng thay vì chịu án kỷ luật, ông đã được Tiểu đoàn trưởng điều lên làm xạ thủ số 1, vào Quảng Ngãi chiến đấu.

Kể từ đó, ông liên tục lập chiến công lớn và được biểu dương là “con chim đầu đàn” của Tiểu đoàn khi mới 19 tuổi đã bắn rơi 19 máy bay địch. Tại trận phục kích diệt máy bay địch tại Thanh Quýt (Điện Bàn, Quảng Nam) ngày 4/3/1966, ông đã bắn hạ chiếc máy bay C47 chở 56 sĩ quan cấp cao của địch. Tiếp đó, trong 3 năm từ 1965-1968, ông Vũ Xuân Đài tham gia chiến đấu hơn 30 trận, bắn rơi tất cả 37 máy bay địch các loại từ CH47 đến HU1A, HU1B, CH06, T28… và trở thành xạ thủ bắn rơi nhiều máy bay nhất thế giới.

Trong suốt thời gian trực tiếp chiến đấu, Anh hùng LLVT nhân dân Vũ Xuân Đài đã bắn rơi 37 chiếc máy bay, được tặng thưởng 4 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì và hạng Ba, 1 Huy hiệu Bác Hồ, 4 năm là Chiến sĩ thi đua (1965, 1966, 1967, 1968), 19 bằng khen, nhiều danh hiệu khác như: “Chim đầu đàn”, “Kiện tướng diệt máy bay”, “Dũng sĩ diệt máy bay”, “Dũng sĩ quyết thắng”.

Năm 1969, anh hùng Vũ Xuân Đài được bổ nhiệm giữ chức Đại đội trưởng. Tuy nhiên, trong trận đánh ngày 23/9, ông bị thương nặng phải lui về điều trị, sự nghiệp tiêu diệt máy bay Mỹ của người anh hùng cũng dừng lại tại đó.

Năm 1972, ông trở về TP Hải Dương đảm nhận công tác tại Viện Quân y 7. Năm 1979, “kiện tướng diệt máy bay” phục viên nhưng vẫn tham gia phát triển kinh tế gia đình và công tác xã hội.

Ngày 20/12/1994, nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh đã ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho Vũ Xuân Đài. Với chiến công bắn rơi 37 máy bay Mỹ, Vũ Xuân Đài đã lập kỉ lục mà chưa xạ thủ Việt Nam nào vượt qua được.