Cục Hàng không Việt Nam vừa mới trình Bộ Giao thông vận tải dự thảo Thông tư quy định khung giá dịch vụ vận chuyển hành khách trên các đường bay nội địa.
Cụ thể, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị áp dụng mức giá tối thiểu bằng 20% mức giá tối đa quy định, thay vì không quy định giá sàn như hiện tại.
Đối với các đường bay dưới 500km, mức giá tối thiểu đề nghị áp dụng với nhóm đường bay phát triển kinh tế - xã hội là 320.000 đồng/vé/chiều, tối đa là 1,6 triệu đồng vé/chiều, nhóm đường bay khác dưới 500km, mức giá tối thiểu là 340.000 đồng, tối đa là 1,7 triệu đồng.
Với các đường bay từ 500 - 850km trở lên, mức giá tối thiểu là 440.000 đồng và tối đa 2,2 triệu đồng; Đường bay từ 850 - dưới 1.000km, mức giá tương ứng là 560.000 đồng và 2,79 triệu đồng.
Cuối cùng, với đường bay từ 1.280km trở lên, mức giá tối thiểu là 750.000 đồng, tối đa là 3,75 triệu đồng.
Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, giai đoạn từ đầu năm 2020 đến nay, ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 khiến sản lượng vận chuyển hàng không sụt giảm mạnh (không khai thác toàn bộ các chuyến bay quốc tế; các chuyến nội địa cũng bị cắt giảm hoặc lượng khách giảm đáng kể).
Trong khi đó, các hãng hàng không vẫn phải duy trì đội tàu bay với số lượng tương đương, thậm chí lớn hơn số lượng tàu bay năm 2019.
Doanh thu sụt giảm mạnh trong khi chi phí giảm không đồng tốc với doanh thu dẫn đến các hãng hàng không bị đứt gãy dòng tiền thanh toán.
Đây là những nguyên nhân chính, trực tiếp tác động xấu đến hiệu quả sản xuất kinh doanh vận chuyển hàng không, gây nguy cơ đe dọa đến sự tồn tại của các hãng hàng không. Các hãng liên tục hạ giá bán để tối đa hóa hiệu suất sử dụng ghế trên tàu bay tạo dòng tiền duy trì hoạt động kinh doanh.
Đề xuất áp giá sàn vé máy bay được Cục Hàng không Việt Nam khẳng định là “chính sách áp dụng mang tính khẩn cấp, tạm thời nhằm giải quyết khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19”.
Ở góc độ của cơ quan quản lý, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, ông Đinh Việt Thắng cho rằng, khung giá trên sát với thực tế về mặt bằng chi phí bình quân của các hãng hàng không Việt Nam; xấp xỉ mức giá cơ bản của dịch vụ đường sắt (ghế ngồi mềm điều hòa) và ngang bằng với dịch vụ vận chuyển đường bộ.
Về dài hạn, trong bối cảnh thị trường vận chuyển hàng không phát triển bình thường, Cục Hàng không VN đề xuất quản lý giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa theo cơ chế do thị trường tự điều tiết và Nhà nước thực hiện kiểm soát giá bán của các hãng hàng không theo quy định của Luật Cạnh tranh.
Các chuyên gia về vận tải hàng không cho rằng, việc cấu thành của giá vé máy bay nội địa hành khách phải trả gồm giá vé, các loại phí do hãng hàng không thu (phí hệ thống, phí xuất vé và các khoản phí hãng hàng không thu hộ (giá phục vụ hành khách, giá đảm bảo an ninh hành khách, hàng hóa) + thuế VAT).
Khảo sát trên thị trường, phí hệ thống cho một chặng bay hiện tại của các hãng hàng không đang áp dụng lần lượt là 409.000 đồng (Vietnam Airlines), 400.000 đồng (Vietjet) và 410.000 đồng (Bamboo Airways).
Các mức này chưa gồm thuế VAT. Còn phí xuất vé các hãng áp dụng giống nhau ở mức 50.000 đồng cho một chặng bay (chưa gồm thuế VAT).
Như vậy, giá dịch vụ vận chuyển thấp nhất (giá sàn) hiện tại do Vietnam Airlines thu của hành khách là 0 đồng + 409.000 đồng phí hệ thống + 50.000 đồng phí xuất vé, tổng cộng 459.000 đồng chưa gồm thuế VAT. Tương tự, Vietjet là 450.000, Bamboo Airways là 460.000 đồng.
Như vậy, sau khi áp mức giá sàn, giá vé dịch vụ hành khách của 3/6 nhóm đường bay vẫn thấp hơn giá sàn (450.000 đồng so với giá sàn các nhóm đường bay 320.000, 340.000, 440.000).
Chỉ có 3 nhóm đường bay còn lại có mức giá sàn đề xuất cao hơn mức giá hiện tại. Cụ thể, nhóm đường bay từ 850 - 1.000km tăng 110.000 đồng/chặng, nhóm đường bay từ 1.000 - 1.280km (có đường bay Hà Nội - TP.HCM) tăng 190.000 đồng và nhóm đường bay 1.280km (đường bay Hà Nội - Phú Quốc) tăng 300.000 đồng, chưa gồm thuế VAT.
“Với mức tăng không quá cao như trên, tôi cho rằng, việc áp giá sàn theo đề xuất trong bối cảnh dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp như hiện nay là hoàn toàn phù hợp”, chuyên gia khẳng định.
Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải hàng không Việt Nam Bùi Doãn Nề cho biết, về cơ bản, giá cả là do quan hệ cung cầu, thị trường quyết định. Giá cả là một công cụ cạnh tranh của doanh nghiệp khi có nhiều nhà cung ứng, người hưởng lợi là khách hàng.
“Tuy nhiên, trong điều kiện khó khăn do đại dịch Covid-19, hàng không và du lịch là những ngành chịu tổn thất nặng nề. Các hãng đều lỗ lớn từ vận chuyển, kinh doanh hàng không, nay lại đua nhau giảm giá càng làm giảm nguồn lực, giảm sức mạnh tài chính”, ông Nề nói.