Lượng khách quốc tế đến cả nước trong tám tháng đầu năm nay đã giảm 66,6% chỉ đạt gần 3,8 triệu lượt người, giảm 66,6% so với cùng năm 2019; khách nội địa cũng giảm hơn hơn một nửa.

Lỗ trăm tỉ đồng là chuyện... thường

Các công ty du lịch đã lần lượt thông báo về kết quả kinh doanh trong nửa đầu năm nay. Đúng như dự báo, tình hình hết sức ảm đạm, không có doanh nghiệp nào trong ngành có thể "thắng" được Covid-19.

Trong đó, Công ty cổ phần Du lịch Phú Thọ, một công ty chuyện dịch vụ vui chơi, giải trí, ẩm thực và lữ hành tại TPHCM báo lỗ gộp hơn 144 tỉ đồng trong sáu tháng qua.

Tình hình sắp tới được dự báo là còn khó khăn hơn. Trong bản báo cáo tài chính giữa niên độ cho kỳ sáu tháng kết thúc ngày 30-6 vừa qua, Ban tổng giám đốc công ty nhận định, sự bùng phát và lan rộng của Covid-19 từ sau ngày này là một tình huống khó khăn và đầy thách thức cho tất cả các ngành nghề kinh doanh. Tại ngày phê chuẩn báo cáo tài chính giữa biên độ, Ban tổng giám đốc chưa thể ước tính một cách đáng tin cậy ảnh hưởng của dịch bệnh đến hoạt động kinh doanh.

Trong khi đó, Tổng công ty Du lịch Sài Gòn - TNHH Một Thành viên, báo lỗ trước thuế hơn 180 tỉ đồng trong sáu tháng đầu năm nay. Số liệu từ báo cáo tài chính của công ty cho thấy, trong giai đoạn này, Saigontourist đạt doanh thu 1.223 tỉ đồng, giảm 63% so với cùng kỳ năm trước.

Một tập đoàn du lịch lớn khác là Thiên Minh cũng báo lỗ ròng 242 tỉ đồng trong khi cùng sáu tháng đầu năm ngoái có lãi hơn 37 tỉ đồng. Ông Trần Trọng Kiên, Chủ tịch tập đoàn, cho biết thực tế khoản tiền lỗ vận hành chỉ khoảng 40 tỉ đồng, phần lớn còn lại là những khoản như khấu hao, trích lập dự phòng cho các khoản đầu tư để đối phó với tình hình dịch bệnh vẫn còn kéo dài.

"Tình hình kinh doanh trong năm nay hết sức khó khăn. Thị trường suy giảm khiến nhiều khoản đầu tư chưa thể vận hành như hàng không có thể đến năm 2022 mới có thể bay. Tài sản nhiều thì khấu hao càng nhiều", ông nói và cho biết dự tính, mức lỗ cho cả năm nay có thể lên đến 500 tỉ đồng và sắp tới sẽ tăng vốn thêm 10 triệu đô la Mỹ.

Khi dịch mới bùng phát, tập đoàn cũng đã tăng vốn thêm 10 triệu đô để chuẩn bị ứng phó với khó khăn. "Kế hoạch cho cả năm nay là vẫn lỗ nhưng chúng tôi đã chuẩn bị để đối phó với khó khăn. Những hạng mục đầu tư dài hạn như hạ tầng công nghệ vẫn sẽ tiếp tục", ông nói.

Tập đoàn này sở hữu hàng loạt du thuyền, nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, thủy phi cơ... Thiên Minh cũng là chủ sở hữu của Hãng hàng không Cánh Diều (Kite Air), có trụ sở tại Quảng Nam.

Tình hình kinh doanh ở nhiều tập đoàn du lịch khác cũng không khả quan hơn. Tháng vừa qua, trong cuộc họp với Tổng cục Du lịch, đại diện của Sun World thuộc Tập đoàn Sun Group cho biết đã mất khoảng 3 triệu lượt khách, tương đương 1.000 tỉ đồng trong sáu tháng qua. Với đợt bùng phát dịch lần hai, dự đoán sẽ mất thêm 1 triệu lượt khách nữa trong tháng Tám.

Du lịch còn ảm đạm đến khi nào?

Dự báo về tình hình du lịch sắp tới, hầu hết các thành viên trong Hội đồng chuyên gia du lịch UNWTO (UNWTO Panel of Tourism Experts) đều hy vọng du lịch quốc tế sẽ phục hồi vào nửa cuối năm 2021.

Ở trong nước, nhiều doanh nhân cho rằng, thời gian phục hồi phải tính bằng nhiều năm. Với mảng du lịch nội địa, nếu dịch được khống chế như hiện tại, du khách có thể đi du lịch nhiều hơn từ tháng 10 tới nhưng khó có thể đạt đỉnh như đợt sau giãn cách vì nhiều người cảnh giác hơn với nguy cơ lây nhiễm từ đợt bùng phát dịch lần hai.

Với mảng quốc tế, có thể đến nửa cuối năm sau du lịch mới chỉ có thể khởi động lại và đón một ít khách. Hiện tại, một số công ty đã chuẩn bị dù chưa chắc chắn khi nào có thể đón khách.

Theo ông Phan Xuân Anh, Chủ tịch Công ty Du lịch Việt Excursions, nhiều hãng tàu biển ở Mỹ và châu Âu cho biết khách hàng chỉ hủy tour cho đến hết năm nay còn những chương trình đã đặt từ đầu năm sau vẫn giữ nguyên. Hiện nhiều hãng tàu đã chuẩn bị vận hành trở lại và yêu cầu công ty làm sản phẩm.

"Chúng tôi đã bắt đầu thiết kế sản phẩm cho năm tới. Tuy số chỗ cho đầu năm 2021 vẫn giữ nhưng không biết khách hàng có đi du lịch trở lại vào lúc đó hay không và cũng không biết đến thời điểm đó, Việt Nam đã cho phép đón khách trở lại hay chưa. Tình hình vẫn rất khó dự báo", ông nói.

Theo ông, quy trình vận hành sau dịch thay đổi rất nhiều. Hàng loạt yêu cầu về giãn cách, chống lây nhiễm... được siết chặt khiến nhà điều hành tour tại điểm đến cũng phải thay đổi để đáp ứng yêu cầu mới. Sự thay đổi này làm chi phí tăng cao nhưng giá bán lại không thể tăng tương ứng.

"Các hãng tàu biển quốc tế đang giảm giá, khuyến mãi lớn để thu hút khách đi du lịch trở lại nên nhà điều hành tour tại điểm đến cũng không thể tăng giá tương ứng với mức chi phí tăng thêm. Đây là bài toán rất khó giải với doanh nghiệp sau đại dịch", ông nói.

Trong khi đó, một số doanh nghiệp khai thác các thị trường như Indonesia, Thái Lan và Nga cho biết đối tác liên tục hỏi về thời điểm Việt Nam mở cửa thị trường du lịch quốc tế trở lại và bỏ lệnh cách ly y tế 14 ngày để nối lại tour.

Bà Hoàng Thị Phong Thu, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Công ty TNHH Pegas Misr Travel Việt Nam, đơn vị phục vụ khách du lịch của Tập đoàn Du lịch Quốc tế Pegas Touristik, cho biết hiện tập đoàn này đã đưa khách Nga sang Thổ Nhĩ Kỳ nghỉ dưỡng và đang mong Việt Nam mở cửa sớm để kết nối lại các chuyến bay thuê bao cho du khách Nga.

"Thị trường Nga sẽ khởi động nhanh. Gần như tuần nào Pegas Touristik cũng hỏi về thời điểm Việt Nam mở cửa cho du khách Nga để nối tour", bà nói.