Bảo tồn nghề dệt thổ cẩm tại bản Pa Xa Lào Điện Biên

Nằm cách TP. Điện Biên Phủ gần 40km, bản Pa Xa Lào, xã Pa Thơm (huyện Ðiện Biên) có gần 60 hộ dân tộc Lào sinh sống. Trước sự phát triển đa dạng của ngành công nghiệp may mặc nhưng hiện nay những phụ nữ ở Pa Xa Lào vẫn lưu giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc.

Ðến bản Pa Xa Lào, không khó để bắt gặp hình ảnh các bà, các chị miệt mài bên khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm mang đậm sắc màu. Trong căn phòng nhỏ nằm ngay bên con đường bê tông dẫn vào bản, được bố trí khung dệt, với những bó sợi nhiều màu sắc sặc sỡ, chị Lò Thị Hiêng đang chăm chú dệt những tấm thổ cẩm để may trang phục truyền thống. Ðể tạo ra một tấm thổ cẩm đẹp, những phụ nữ Lào như chị Hiêng phải rất kỳ công; trải qua nhiều công đoạn, thể hiện tính sáng tạo, tỉ mỉ của người thợ dệt.

Chị Hiêng chia sẻ: “Nghề dệt thủ công truyền thống đòi hỏi phải có sự kiên trì và đôi bàn tay khéo léo. Ðược người lớn dạy dệt thổ cẩm từ nhỏ cùng với làm thường xuyên nên tôi đã thành thạo, quen tay rồi. Chính vì vậy, hàng ngày ngoài công việc ruộng nương, nuôi dạy con, những lúc rảnh rỗi tôi lại dệt vải thổ cẩm phục vụ may trang phục truyền thống cho mình và người thân”.

Thực tế cho thấy, hiện nay, các sản phẩm công nghiệp cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất liệu, trang phục của các dân tộc. Tuy nhiên, những phụ nữ Lào ở bản Pa Xa Lào vẫn duy trì và phát triển được giá trị văn hóa của dân tộc mình. Là một người có kinh nghiệm trong nghề dệt thổ cẩm, bà Lò Thị Lả bày tỏ: “Nghề dệt thổ cẩm gắn bó với phụ nữ Lào từ lâu đời, sau này, có nhiều sợi vải, chỉ len công nghiệp thay thế nguyên liệu thủ công, song những người thợ dệt như chúng tôi vẫn nỗ lực gìn giữ nghề và trao truyền cho con cháu. Ngoài việc dệt các sản phẩm để con, cháu trong nhà sử dụng, tôi còn dệt để bán cho người dân bản lân cận và cả những người bạn bên Lào đến mua nữa”.

Ðể gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc, vừa qua bản Pa Xa Lào đã thành lập Hợp tác xã Dệt thổ cẩm bản Pa Xa Lào với 9 hộ tham gia. Mặc dù, số hộ tham gia hợp tác xã chưa nhiều nhưng điều đó khẳng định người dân đã thực sự ý thức được tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy nghề dệt thổ cẩm thủ công truyền thống của người Lào tại địa phương.

Trao đổi về vấn đề này, ông Quàng Văn Biên, Phó Chủ tịch UBND xã Pa Thơm cho biết: Trước đây, sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ nhu cầu sử dụng trong gia đình, trong các hoạt động văn hóa, đời sống như làm trang phục. Nhưng hiện nay, những tấm vải dệt thổ cẩm công phu được nhiều người yêu thích và đặt mua đã góp phần thêm thu nhập cho bà con, khơi gợi sự đam mê tiếp nối nghề truyền thống. Chính quyền xã cũng xác định việc bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm ở bản Pa Xa Lào không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn góp phần giữ gìn giá trị truyền thống văn hóa dân tộc của người Lào ở xã Pa Thơm nói riêng và trên địa bàn tỉnh nói chung. Từ việc giữ gìn nghề dệt thổ cẩm có thể gắn với phát triển du lịch cộng đồng, mở thêm hướng đi mới ở địa phương trong thời gian tới.