Bầu cử Mỹ 2020 ‘chưa rõ hồi kết’ gây nhiều bất ổn lên nền kinh tế lớn nhất thế giới

Bầu cử Mỹ 2020 hiện vẫn "chưa rõ hồi kết" 

Ngày bầu cử 3.11 (theo giờ Mỹ) đã chấm dứt với cả hai ứng viên đều tuyên bố giành chiến thắng và sẵn sàng triển khai luật sư đoàn trong trường hợp đối phương thắng cuộc, trong khi kết quả vẫn chưa ngã ngũ. Như vậy, hiện hước Mỹ vẫn chưa xác định được Tổng thống Donald Trump hay cựu Phó tổng thống Joe Biden giành chiến thắng, và nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ tiếp tục đối mặt nhiều bất ổn.

Trước đó, các nhà kinh tế đã hạ dự báo tăng trưởng của Mỹ trong hai tháng cuối năm 2020 và đầu năm 2021 vì bất ổn chính trị và dịch Covid-19. Một số nhà kinh tế và chuyên gia phân tích Phố Wall thì cho rằng, tranh cãi về kết quả bầu cử tổng thống sẽ còn kéo dài trong vài tuần nữa. 

Theo Washington Post, với việc cuộc đua vào Nhà Trắng chưa ngã ngũ như thế này, sự mù mờ sẽ bao trùm nền kinh tế Mỹ trong phần còn lại của năm nay. Lãnh đạo các doanh nghiệp và nhà đầu tư thường rất ghét sự mù mờ, đặc biệt trong thời điểm các ca mắc Covid-19 vẫn tăng tại Mỹ và quốc hội vẫn chưa thể thông qua một gói kích thích kinh tế mới.

Nền kinh tế lớn nhất thế giới chịu nhiều bất ổn khi bầu cử Mỹ 2020 "chưa rõ hồi kết"

Khi bầu cử Mỹ 2020 mãi vẫn chưa rõ hồi kết" thì nhiều khả năng chính phủ và quốc hội Mỹ sẽ phải thông qua một gói kích thích kinh tế mới, nhưng quy mô sẽ thấp hơn con số 2.000 tỷ USD mà giới đầu tư kỳ vọng theo kịch bản đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Nhà Trắng và Thượng viện.

1. Bầu cử Mỹ 2020 "chưa rõ hồi kết" có thể là tin vui đối với giới đầu tư

Cùng diễn biến này, các chuyên gia cho rằng dù ông Trump hay ông Biden thắng cử, nền kinh tế Mỹ cũng vẫn sẽ phục hồi theo hình chữ K, nghĩa là tầng lớp khá giả và giàu có sẽ sống khỏe trong khi nhóm thu nhập trung bình và thấp ngày càng gặp nhiều khó khăn. 

Để chứng minh vấn đề này, một phân tích của Sam Stovall, chiến lược gia đầu tư tại CFRA Research, cho thấy kể từ Thế chiến II, chứng khoán tăng cao nhất khi tổng thống thuộc đảng Dân chủ còn quyền kiểm soát Quốc hội được chia đều cho hai đảng Dân chủ và Cộng hòa. Có khả năng kịch bản này lặp lại trong cuộc bầu cử năm nay.

Cụ thể, ngay hôm 4/11 thị trường phố Wall sôi động bất chấp kết quả bầu cử chưa ngã ngũ. Chỉ số Dow Jones tăng 1,3%, S&P 500 vọt lên 2% và chỉ số Nasdaq 3,9%. Nguyên nhân là Phố Wall dự đoán ứng viên Dân chủ Joe Biden giành chiến thắng, còn Thượng viện vẫn do đảng Cộng hòa kiểm soát. Ngân hàng Goldman Sachs hôm 4/11 cũng nhận định: "Quyền kiểm soát Thượng viện ít ra cũng quan trọng như kiểm soát Nhà Trắng. Khi đảng Cộng hòa nắm được Thượng viện, nước Mỹ sẽ khó có đợt tăng thuế lớn và gói kích thích kinh tế mới sẽ chỉ có quy mô 1.000 tỷ USD".

Ngày 5/11 (giờ Mỹ, ngày 6/11 giờ Việt Nam), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tổ chức một cuộc họp báo.  FED dự kiến sẽ tiếp tục duy trì lãi suất tiệm cận 0% trong những năm tới. Giới nhà giàu Mỹ sẽ có thêm động lực đầu tư vào cổ phiếu và bất động sản. Thậm chí, FED có thể đẩy mạnh nhiều biện pháp kích thích nếu bất ổn vẫn tiếp diễn.

Trái ngược với không khí tưng bừng của thị trường chứng khoán, thị trường việc làm vẫn chưa thoát khỏi cảnh u ám. Tuyển dụng chậm lại, hơn 22 triệu lao động vẫn thất nghiệp. Họ đang đối mặt với gánh nặng nợ nần khi gói hỗ trợ của chính phủ đã cạn kiệt, và không thể trở lại làm việc như trước khi có dịch Covid-19. 

Như vậy, các nhà phân tích giải thích kịch bản Nhà Trắng và Thượng viện được hai đảng khác nhau kiểm soát mang đến cơ hội tăng trưởng tốt cho thị trường chứng khoán. Nước Mỹ sẽ không có thay đổi lớn về chính sách thuế, biến đổi khí hậu cũng như chăm sóc sức khỏe.

2. Tiêu dùng suy thoái nếu cuộc bầu cử Mỹ 2020 có châm ngòi cho bạo loạn, bất ổn xã hội 

Vấn đề lớn nhất đối với kinh tế Mỹ trong nhiều tháng nay là dịch Covid-19, khi nó đã nằm ngoài tầm kiểm soát của chính phủ. “Chừng nào nước Mỹ kiểm soát được đại dịch, nền kinh tế mới phục hồi nhanh”, Constance Hunter, nhà kinh tế trưởng tại KPMG nói. Ông cũng cho rằng ngành dịch vụ còn lâu mới có thể phục hồi nếu tình hình không thay đổi.

Thực tế, kinh tế Mỹ vẫn phụ thuộc nhiều vào tiêu dùng - lĩnh vực vốn đang chịu sức ép nặng nề từ đại dịch. Chưa kể, nếu căng thẳng chính trị hậu bầu cử gây bất ổn xã hội, nền kinh tế Mỹ sẽ ngày càng lún sâu vào suy thoái, khiến tiêu dùng sa sút, tổn hại kinh doanh, đặc biệt là các cửa hàng bán lẻ và nhà hàng - nơi này sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch Covid-19.

Theo đó, các nhà phân tích cho rằng, tương lai của nền kinh tế Mỹ và thị trường sẽ phụ thuộc vào 3 câu hỏi lớn:

• Đại dịch Covid-19 và gói kích thích sẽ như thế nào?
• Người Mỹ có chi tiêu trở lại cho các dịch vụ du lịch, nhà hàng và giải trí nhanh hay không?
• Cuộc bầu cử có châm ngòi cho bạo loạn, bất ổn xã hội hay không?.

Và với diễn biến đó, nguy cơ biểu tình và bạo loạn sau khi kết quả bầu cử ngã ngũ dự kiến sẽ mang tới rủi ro nghiêm trọng hơn cho lĩnh vực tiêu dùng trọng yếu nói trên. Ông Peter Atwater, nhà sáng lập Financial Insights, giáo sư tại Đại học William & Mary cho rằng tất cả những điều kiện châm ngòi cho sự phẫn nộ đã chín muồi. Ông nói: “Nước Mỹ thậm chí còn bị chia rẽ sâu sắc hơn so với năm 2016”.

Những nhận định về nền kinh tế và thị trường chứng khoán sau bầu cử cũng được ngân hàng JPMorgan tóm lược trong báo cáo vào sáng 4/11 như sau: "Chưa rõ ai sẽ là tổng thống tiếp theo của Mỹ. Dù là lai thì cũng sẽ đối mặt với sự phản đối từ Quốc hội về bất cứ điều gì mang tính thay đổi", JPMorgan này nhận định.

Tóm lại, với kịch bản phân chia kiểm soát tại Nhà Trắng và Quốc hội như trên thì, sự kiện này có thể là đòn bẩy cho thị trường và tin vui đối với giới đầu tư. Nhưng chủ các doanh nghiệp nhỏ và người lao động phổ thông sẽ tiếp tục bị tổn thương. Tương lai của họ vẫn gói gọn trong 2 từ: "Mù mờ".