Đường Bá Hổ là ai?
Đường Bá Hổ (1470-1524) là một nhân vật có thật sống ở thời nhà Minh. Tuổi thơ của ông gắn liền với cuộc sống bận rộn mưu sinh của cha mẹ. Khi ông 24 tuổi, gia đình gặp bi kịch lớn, khiến cha và mẹ của ông lần lượt qua đời.
Đường Bá Hổ nổi tiếng với tài năng hội họa hơn người. Vốn là một người thiếu thốn tình cảm của gia đình nên ông thường đưa các chủ đề nói về nỗi niềm khi cha mẹ mất sớm, chưa thể báo hiếu cho đấng sinh thành vào các tác phẩm của mình.
Tuy nhiên, một thời gian sau đó, ông bất mãn với cuộc đời nên thường xuyên lui đến lầu xanh để mua vui với các kỹ nữ. Suốt quãng thời gian chìm đắm trong hương sắc ở lầu xanh, Đường Bá Hổ đã sáng tác một lượng lớn và vẽ những bức tranh liên quan đến chủ đề nữ sắc, tình dục. Cũng từ đây, ông bị nhiều người đời bán tán nhiều điều tốt lẫn điều xấu.
Mặc dù tên tuổi của Đường Bá Hổ được nhiều người biết đến nhưng tác phẩm của ông ít được hậu thế lưu truyền. Những bức tranh của ông ở Trung Quốc chỉ là do hậu thế chép lại, không phải là tranh gốc nên giảm sút rất nhiều giá trị.
Bức tranh gây tranh cãi của Đường Bá Hổ
Một trong những bức tranh gây tranh cãi nhất của Đường Bá Hổ là bức "Nhũ cô đồ" với niên đại hơn 500 năm. Trong bức tranh này, ông đã vẽ một người mẹ trẻ ôm một người già vào lòng và cho bú sữa trong khi một đưa trẻ đang nằm dưới chân kéo áo đòi gọi mẹ.
Nội dung trong đoạn thư pháp đính kèm bức "Nhũ cô đồ" cho thấy, bức tranh này thực chất là một bức tranh nói về lòng hiếu thảo. Tuy nhiên, hầu hết người đời chỉ xem tranh mà không đọc chữ nên đều hiểu sai ý của Đường Bá Hổ. Điều này khiến ông phải chịu nhiều tiếng xấu như tục tĩu, vô liêm sỉ.
Thực tế, bức tranh "Nhũ cô đồ" được Đường Bá Hổ lấy cảm hứng từ truyện ngắn "Nhị thập tứ hiếu" (24 tấm gương hiếu thảo) do Quách Cư Nghiệp biên soạn. Truyện ngắn này kể về câu chuyện của một gia đình họ Thôi dưới thời Đường - một dòng họ thừa hưởng dòng máu hiếu thuận nên nhiều đời đều họ đỗ đạt làm quan.
Trong gia đình nhà họ Thôi có một cụ bà cao tuổi, răng rụng hết nên không ăn được gì. Thấy cụ bà ngày càng ốm yếu, cô cháu dâu mới sinh con đã dùng chính dòng sữa của mình để nuôi sống cụ suốt nhiều năm.
Dựa trên truyện ngắn này, Đường Bá Hổ đã sáng tạo thêm chi tiết cậu con trai bám váy mẹ đòi bú. Chi tiết này được thêm vào để cảm hóa người xem, nhắc nhở người đời đừng quên mất cha mẹ vì vướng bận con cái.
Cho đến hiện nay, nhiều người khi xem bức "Nhũ cô đồ" của Đường Bá Hổ vẫn nghĩ bà lão trong bức tranh là một ông cụ, khiến ông phải chịu nhiều lời trách móc oan uổng.