Chùa Cổ Lễ - ngôi chùa có kiến trúc phương Đông kết hợp phương Tây

Giới thiệu chung về chùa Cổ Lễ

Chùa cổ lễ nằm tại trung tâm thị trấn Cổ Lễ, huyệnTrực Ninh, tỉnh Nam Định. Chùa còn có tên là Thần Quang tự, do Đức Thánh tổ Minh Không (còn gọi là quốc sư Minh Không) xây dựng vào thế kỷ XII thời Lý Thần Tôn, trên nền đất vuông, rộng gần 10 mẫu.

Trong chùa, có bài minh được khắc trên chuông đồng đúc năm 1799 (niên hiệu Cảnh Thịnh thứ 7) còn lưu lại “Chân cảnh trời Nam, Thánh tổ đản giáng, dựng chùa Thần Quang”. Chùa Cổ Lễ Nam Định được công nhận là di tích lịch sử – văn hoá đặc biệt cấp quốc gia, là thắng cảnh nổi tiếng của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng.

Đức Thánh tổ Minh Không quê quán tại tỉnh Ninh Bình, 29 tuổi ngài xuất gia. Ngài còn là y sư nổi tiếng, đã chữa khỏi bệnh cho vua Lý Thần Tôn và được vua phong làm Quốc sư.

Kiến trúc chùa Cổ Lễ  

Chùa cổ lễ mang kiến trúc độc đáo “cửa Thiền trên nền văn hóa dân tộc, phương Đông kết hợp với phương Tây”. Ngôi chùa chính thức được tôn tạo và có diện mạo như ngày này là nhờ hòa thượng Phạm Quang Tuyên.

Năm 1902, hòa thượng về làm trụ trù tại chùa. Với hiểu biết và biệt tài về kiến trúc chùa tháp, ngài đã lên ý tưởng, dốc tâm huyết kêu gọi các tín đồ, phật tử góp của, góp công xây dựng lại chùa.

Chùa Cổ Lễ nằm trên vùng đất rộng lớn có diện tích gần 10 mẫu Bắc Bộ. Đây là ngôi chùa có kiến trúc khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống của Việt Nam bởi sự kết hợp hài hòa của cả kiến trúc phương Đông và phương Tây. Ngôi chùa rộng và cao với mái vòm kiên cố giống phong cách kiến trúc Gô – tích của châu Âu chứ không thấp như chùa truyền thống.

Đến thăm chùa, du khách có cơ hội chiêm ngưỡng tòa bảo tháp Cửu phẩm liên hoa – kiến trúc đặc trưng của nhà Phật. Tòa tháp cao 32m, có 8 mặt, được xây dựng vào năm 1927. Tháp được đặt trên lưng con rùa lớn giữa hồ nước rộng. Trong tháp có cầu thang 98 bậc xoáy trôn ốc dẫn lên đến đỉnh. Tương truyền rằng, nếu ai lên đến đỉnh và sờ vào bức tượng trên đỉnh tháp thì sẽ được may mắn.

Bảo vật trong chùa Cổ Lễ

Trong chùa Cổ Lễ hiện còn giữ rất nhiều bảo vật quý hiếm: Quả chuông cổ thời Tây Sơn, trống đồng thời Lý, lá cờ thần ghi “Nam thiên Thánh tổ” và “Lý triều Quốc sư”, tượng Phật Thích Ca linh thiêng cao 4,20m ngự trên tòa sen, phía sau có vầng hào quang tỏa sáng thiêng liêng. Đặc biệt chùa còn lưu giữ quả “Đại Hồng Chung” lớn nhất cả nước.

Đại Hồng Chung là quả chuông cao 4.2m, đường kính 2.2m, thành dày 8cm, nặng 9 tấn. Chuông được đúc vào đầu thế kỷ XIX, thời hòa thương Phạm Quang Tuyên trụ trì. Chuông được trang trí họa tiết cánh sen, sông nước và văn tự cổ. Để bảo tồn nguyên vẹn bảo vật trong thời chiến, quả chuông được ngâm dưới lòng hồ. Đến năm 1954, chuông mới được vớt lên. Tương truyền rằng, khi thỉnh chuông thì cả Nam Định và những vùng lân cận đều nghe thấy tiếng.

Trong chùa, ngoài thờ Phật còn thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, hai tiến sĩ họ Đào người làng Cổ Lễ (Bảng nhãn Đào Sư Mỗ và Tiến sĩ đệ tam giáp Đào Toàn Mỗ), Tam Tòa Thánh Mẫu và Thánh tổ Nguyễn Minh Không. Hàng năm, để tưởng nhớ ngày ngài Minh Không hóa thân (14/9), lễ hội chùa được diễn ra từ 13/9 – 16/9 âm lịch. Lễ hội luôn thu hút đông đảo người dân trong và ngoài tỉnh tham gia. Đến đây, bạn không chỉ hiểu thêm về giá trị kiến trúc, lịch sử của ngôi chùa mà còn được tham gia nhiều trò chơi, nghi lễ dân gian của vùng đồng bằng Bắc Bộ.