Chuyện chưa kể về ‘đế chế chocolate’ của gia tộc giàu thứ 2 thế giới

Từ chuyện bại liệt đến câu chuyện hình thành những thanh chocolate nổi tiếng thế giới

Được sáng lập vào năm 1911 bởi Franklin Clarence Mars tại khu bếp trong căn nhà ông sống, hiện Mars là công ty tư nhân lớn thứ 6 tại Mỹ với tổng doanh thu trên toàn cầu là 37 tỷ USD trong năm tài chính 2018.

Frank sinh năm 1993 tại Minnesota. Thuở nhỏ ông mắc chứng bại liệt và không thể đi học được như những bạn đồng trang lứa. Do đó, tuổi thơ ông gắn liền với căn nhà thơ ấu cùng với những bài học mẹ giảng và những công thức làm chocolate trong nhà bếp. Năm 19 tuổi, ông kết hôn cùng bà Ethel Kissack và hạ sinh một cậu bé Forrest Mars. Cũng kể từ ngày lấy vợ sinh con, ông bắt đầu tự làm và bán kẹo kem bơ ngay trong chính căn bếp của mình.

Mọi chuyện tưởng như êm xuôi, 8 năm sau cuộc hôn nhân của ông đổ vỡ và ông tái hôn với người phụ nữ khác có tên Ethel nhưng họ Healy. Sau khi kết hôn với Ethel, vợ chồng ông chính thức khởi nghiệp vào năm 1911, mở công ty sản xuất kẹo đầu tiên tại Minneapolis với sản phẩm đầu tiên là Patricia Chocolates. Thế nhưng công việc kinh doanh của vợ chồng ông đã bị thất bại và ông bị chủ tịch nợ thu toàn bộ đồ đạc cá nhân, Frank buộc phải đệ đơn xin phá sản.

Năm 1920, ông quyết định gây dựng lại từ đầu và chuyển về Minnesota chỉ với vỏn vẹn 400 USD. Hàng ngày, 3 sáng ông đã cần mẫn dậy thử nghiệm, tìm kiếm công thức làm kẹo mới còn vợ ông đi chào hàng cho các cửa hàng trong thành phố. Đến năm 1923, Frank đã cho ra đời thanh chocolate nổi tiếng đến ngày nay là Milky Way sau thời gian dài thử nghiệm nhiều công thức khác nhau.

Chỉ sau hai năm 2 buôn bán Milky Way, doanh thu của Mars đã vượt mốc 700.000 USD. Từ đây, Frank quyết định đổi tên công ty thành Mars Candies vào năm 1926 bất chấp ở thời điểm đó cả nước Mỹ đang gặp khó khăn vì Đại Suy thoái công ty của ông vẫn mang lại doanh thu cao gấp 4 lần. Thừa thắng xông lên, Frank đã cho ra đời nhiều sản phẩm mới trong đó có Mars Almond Bar (phủ hạnh nhân), Snickers Bar (phủ chocolate) và 3 Musketeers.

Trải qua 107 năm tồn tại và phát triển, hiện tại Mars đã trải qua 4 thế hệ lãnh đạo nhưng vẫn luôn là một trong những công ty tư nhân lớn nhất nước Mỹ với nhiều chiến lược kinh doanh độc đáo. Dù cực kỳ nổi tiếng với những thanh chocolate nhưng khối tài sản mà Mars có được lại nhờ vào việc mở rộng hoạt động kinh doanh sang lĩnh vực khác. Theo ước tính, hiện tại, nhà Mars trong năm đã nắm giữ khối tài sản trị giá 126,5 tỷ USD và là gia tộc giàu thứ 2 thế giới, sau nhà Walton sở hữu thương hiệu Walmart.

Giàu có nhưng lại ở “ẩn”, xa lánh sự hào nhoáng

Những ngày đầu tiên khởi nghiệp, Frank từng thuê con trai của mình là Forrest Mars về làm việc cho công ty sau khi anh tốt nghiệp đại học. Thế nhưng, giữa cha và con lại xảy ra nhiều bất đồng trong định hướng phát triển công ty. Điều này bắt nguồn từ việc Forrest không ủng hộ lối sống xa hoa của cha sau khi trở nên giàu có. Khi đến công ty anh thường bỏ qua những ý kiến của cha và làm việc theo cảm tính của mình.

Năm 1930, Forrest được cha cho 50.000 USD và quyền sử dụng thương hiệu Milky Way để ra nước ngoài khởi nghiệp. Anh chàng đã chọn London để xây dựng và phát triển sự nghiệp riêng ở đây. Cũng tại đây, Forrest đã mở rộng kinh doanh sang mảng thức ăn đóng hộp cho vật nuôi Pedigree và Whiskas, đồng thời thâu tóm thương hiệu gạo Uncle Ben’s. Tiếp đến, Forrest đã cho ra đời thương hiệu M&M’s cùng Hershey nổi tiếng ngay sau khi ký kết thành công thỏa thuận đảm bảo nguồn cung cacao.

Sau khi Frank qua đời, công ty được điều hành bởi Ethel Healy cùng em trai bà, lúc này Forrest mới chính thức nắm giữ vị trí cao nhất trong hãng sản xuất kẹo. Ngay từ khi vừa nhậm chức, Forrest đã áp dụng một loạt các đổi mới để vực dậy doanh số công ty đang chững lại. kèm theo đó là cách thức điều hành doanh nghiệp vô cùng nghiêm ngặt được quản lý theo chiều dọc để kiểm soát nhiều bộ phận, mặt khác anh cũng khuyến khích nhân viên đưa ra ý tưởng mới.

Năm 1969, Forrest quyết định nghỉ hưu và nhường quyền điều hành cho 3 người con là Forrest Mars Jr., John và Jacqueline, nhưng ông vẫn đứng sau hỗ trợ các con. 30 năm sau ông qua đời, quyền điều hành cao nhất thuộc về con trai cả Forrest Mars Jr. Còn hiện tại, thế hệ lãnh đạo thứ 4 của gia tộc giàu thứ 2 thế giới là Stephen Badger – con trai của bà Jacqueline.

Giàu có, nổi tiếng là vậy nhưng gia tộc Mars lại rất kín tiếng và rất hiếm khi xuất hiện trong một tấm ảnh cũng như bài phỏng vấn nào. Thay vào đó, họ chỉ thường xuyên xuất hiện trong các danh sách tỷ phú.

Ngay cả khi đã trải qua 4 đời thừa kế thì gia tộc này vẫn rất ít xuất hiện trước truyền thông. Cũng vì thế mà cuộc sống cũng như chuyện riêng tư xoay quanh gia tộc luôn được cho là “bí ẩn”. Mọi thông tin về gia tộc này chỉ vỏn vẹn ở mức bà Jacqueline Mars hiện đang nắm giữ khối tài sản trị giá 24,7 tỷ USD và đứng thứ 29 trong bảng xếp hạng những tỷ phú giàu nhất thế giới của Forbes. 3 người con của bà với chồng cũ David Badger là: Stephen, Alexandra and Christa. Đặc biệt, bà Jacqueline đã quyên góp nhiều tiền cho các hoạt động từ thiện liên quan đến giáo dục, môi trường, văn hóa và sức khỏe.

Công ty gia đình quyết định không bao giờ niêm yết

Trải qua 107 năm tồn tại và phát triển, Mars hiện có khoảng 115.000 nhân sự làm việc ở nhiều văn phòng, nhà máy sản xuất ở 74 quốc gia trên thế giới. Bên cạnh đó, công ty này còn đang sở hữu hơn 60 thương hiệu từ chocolate, kẹo cao su, thực phẩm, đồ uống, cho đến thức ăn cho thú cưng và có doanh thu khoảng 35 tỷ USD mỗi năm.

Thế nhưng, điều đặc biệt nhất của “đế chế chocolate” này là sau hơn 100 năm hoạt động, công ty này vẫn thuộc sở hữu của các thành viên trong gia đình. Thậm chí, công ty là còn một trong những công ty gia đình có quy mô khổng lồ hiếm hoi không chỉ tại Mỹ mà còn bành trướng ra cả thế giới.

Chia sẻ về hướng đi trong tương lai của Mars, ông Stephen Badger nói với Business Insider rằng: “Chúng tôi cam kết rằng Mars sẽ thuộc sở hữu tư nhân 100%. Chiến lược này sẽ giúp chúng tôi theo đuổi hướng đi và tương lai của riêng mình, cùng với đó là đầu tư vào dài hạn”.

Badger cũng cho biết thêm: “Điều này giúp chúng tôi có lợi thế cạnh tranh và khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng”. Đồng thời ông cũng lấy ví dụ thêm về thương vụ thâu tóm Wrigley vào năm 2008 với 23 tỷ USD vào năm 2008, quyết định được đưa ra chỉ trong một cuộc trò chuyện nhanh chóng của các cổ đông.

“Chúng tôi không bị ảnh hưởng bởi thị trường chứng khoán, chịu áp lực vào mỗi quỹ hay tác động của những hành vi thiếu kiên nhẫn, lợi nhuận của thị trường chứng khoán”, vị lãnh đạo đời thứ 4 của “đế chế chocolate” khẳng định.