Chuyện về John McCain - phi công bị bắn rơi trên bầu trời Hà Nội

Mới đây, Phó Tổng thống Mỹ bà Kamala Harris đã có chuyến thăm Việt Nam, khẳng định mối quan hệ bền chặt giữa hai nước. Cũng nhân dịp này, bà Kamala Harris đã đến để đặt hoa, tưởng niệm 3 năm ngày mất của Thượng nghị sĩ John McCain. Địa điểm đặt bia tưởng niệm bên hồ Trúc Bạch là nơi chiếc máy bay của ông.

Theo bà Kamala Harris, ông John McCain là một người hùng của Mỹ và bà rất vinh dự khi được phục vụ cùng ông ấy trong một thời gian ngắn tại Thượng viện Mỹ. Có thể nói, mối quan hệ Việt - Mỹ thân thiết như ngày hôm nay có những đóng góp to lớn của những cựu binh từng tham chiến ở Việt Nam như ông John McCain.

John McCain là ai?

John McCain sinh năm 1936 tại Căn cứ Không quân Coco Solo trong Vùng Kênh đào Panama do Mỹ kiểm soát. Cha và ông nội của McCain đều là đô đốc của Hải quân Hoa Kỳ và họ là cặp cha con đầu tiên của nước Mỹ cùng đạt đến cấp bậc đô đốc bốn sao.

Tuổi thơ của John McCain khá đầy đủ, yên bình bên gia đình, được hưởng nền giáo dục toàn diện. Chịu ảnh hưởng từ gia đình có truyền thống binh nghiệp, ông là người có cá tính, ưa thích sự mạo hiểm. Chính vì vậy, McCain đã theo học tại Học viên Hải quân Hoa Kỳ. Sau khi tốt nghiệp 2 năm, ông trở thành phi công hải quân.

Sự kiện John McCain, phi công bị bắn rơi máy bay tại Hà Nội

Trong chiến dịch Rolling Thunder (Sấm rền) năm 1967, John McCain đã nhiều lần lái máy bay đánh phá các mục tiêu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà; tính đến giữa tháng 10-1967, ông ta đã thực hiện 22 phi vụ và trở về an toàn.

Ngày 26/10/1967, John McCain điều khiển chiếc A-4E Skyhawk (tức Chim ưng nhà trời, một niềm tự hào của Hải quân Mỹ, chỉ kém tên tuổi của pháo đài bay B52) từ một hàng không mẫu hạm đậu trên Thái Bình Dương, bay vào vùng trời Hà Nội nhắm tới các mục tiêu trọng yếu như cầu Long Biên, Nhà máy Điện Yên Phụ.

Tuy nhiên lần thực hiện phi vụ thứ 23 này, John McCain không gặp may mắn. Máy bay của ông bị một tên lửa Việt Nam bắn trúng khi đang thực hiện nhiệm vụ thả bom vào các mục tiêu trọng yếu.

John McCain sau đó đã kịp thời bung dù khỏi chiếc máy bay đang bốc cháy và rơi xuống hồ Trúc Bạch. Ông bị nhiều mảnh kim loại do vụ nổ gây ra đâm vào người. Trong lúc hoảng loạng gần như tuyệt vọng thì một số người dân Hà Nội đã bất chấp nguy hiểm, lao ra khỏi hầm trú ẩn và nhảy xuống hồ cứu viên phi công đang chìm dần.

Lực lượng bộ đội, Công an ngay lập tức đã có mặt và đưa John McCain vào trại giam… Hai tháng sau khi Hiệp định Paris được kí kết, ngày 14/3/1973, cùng với nhiều người bạn tại “Khách sạn Hilton Hà Nội” (tên gọi nhà tù Hoả Lò do chính những tù binh phi công Mỹ đặt)., John McCain được trao trả về cố hương.

Đã gần 55 năm kể từ sự kiện John McCain bị bắn rơi máy bay tại Hà Nội. Bia tưởng niệm Thượng nghị sĩ John McCain bên hồ Trúc Bạch, phía tây Hà Nội. Tấm bia được dựng lên để đánh dấu sự kiện tên lửa đất đối không của Việt Nam bắn rơi máy bay Mỹ do thiếu tá không quân John McCain thuộc lực lượng hải quân Mỹ điều khiển ngày 26/10/1967. Rất nhiều quan chức cấp cao của Mỹ khi sang thăm Việt Nam đều dành thời gian đến đặt hoa tưởng niệm Thượng nghị sĩ John McCain.

John McCain và đóng góp tích cực cho quan hệ Việt - Mỹ

Trở về Mỹ với đôi chân chống nạng, John McCain vẫn tiếp tục phục vụ trong quân ngũ. Nhưng sau một quan thời gian dài vừa tham chiến, vừa ngồi tù tại Việt Nam, ông đã thay đổi hoàn toàn suy nghĩ về chiến tranh.

John McCain tích cực tham gia chính trường và đã liên tiếp đắc cử Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ và là chính khách nổi tiếng đã 2 lần ra tranh cử Tổng thống. Cùng với Thượng nghị sĩ John Kerry (Ngoại trưởng Mỹ trong chính quyền cựu Tổng thống Obama), người từng phản đối cuộc chiến tranh Việt Nam trong những thập niên 60-70 của thế kỉ trước, John McCain đã tác động, thúc đẩy chính quyền Tổng thống Clinton dỡ bỏ hoàn toàn cấm vận nhằm vào Việt Nam để tiến tới bình thường hoá quan hệ.

Hai vị thượng nghĩ sĩ này nhiều lần sang Việt Nam, giải quyết các vấn đề liên quan đến binh lính Mỹ mất tích trong chiến tranh Việt Nam. Thời điểm đó, phía Mỹ đưa ra một bản danh sách dài những thông tin cá nhân của hơn 1.000 trong số 2.265 quân nhân Mỹ mất tích. Sau đó, ông Kerry đã rút ngắn lại theo thứ tự ưu tiên, chỉ còn 24 trường hợp cần làm rõ càng sớm càng tốt.

Thượng nghị sĩ Mỹ cho rằng đây là những trường hợp mất tích uẩn khúc, nghi ngờ Viên Nam vẫn đang bí mật giam giữ hoặc đã bàn giao cho Liên Xô (hoặc Cuba) để khai thác bí mật quân sự. Tuy nhiên, phía Việt Nam đã chứng minh không có một thông tin nào liên quan đế 24 người này được phát hiện. Thậm chí, còn đưa ra toàn bộ ảnh chụp các binh lính, phi công Mỹ trong chiến tranh.

Điều này khiến cả John McCain và John Kerry đều xúc động và hoàn toàn không tin vào việc Việt Nam còn giam giữ quân nhân Mỹ và hiểu được sự chân thành của Việt Nam.

Trong một bài phát biểu vào khoảng thời gian hai nước bình thường hoá quan hệ, John McCain từng khẳng định việc bình thường hóa quan hệ với Việt Nam là điều rất cần thiết, một phần vì "đã đến lúc hàn gắn... đó là một cách để kết thúc chiến tranh, đến lúc nhìn về phía trước", một phần bởi đó là điều cốt yếu vì lợi ích quốc gia của Mỹ.

> Đọc tin mới nhất hôm nay.

Bài liên quan

Vắc xin Pfizer Mỹ viện trợ thêm đã về tới TP.HCM và Hà Nội

Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris sẽ thăm Việt Nam trong 3 ngày

Kamala Harris là ai? Tiểu sử của Phó Tổng thống Mỹ Kamala Haris