Cổng Mặt trời – Bí ẩn chưa có lời giải đáp

Cổng Mặt trời thuộc quần thể di chỉ đá Puma Punku thuộc di tích Tiwanaku – một thành phố cổ xưa đầy bí ẩn của Bolivia. Cánh cổng này gây tò mò và hứng thú cho các nhà khảo cổ, nhà khoa học bởi nó có cấu trúc kì lạ.

Cổng Mặt trời được tạo nên bởi một phiến đá nham thạch duy nhất, cao 3.1 m, rộng 3.96 m và nặng đến hơn 10 tấn. Người ta gọi nó là cổng Mặt trời bởi vào ngày 21 tháng 9 tức tiết Thu phân hàng năm, những tia nắng bình minh đầu tiên luôn chiếu rọi xuống mặt đất ở giữa cửa tảng đá này.

Phần phía trên của cổng Mặt trời được trang trí bằng những nét chạm khắc vô cùng tinh tế, tỉ mỉ. Ở vị trí trung tâm là hình của thần Viracocha, xung quanh gồm 48 ô vuông thể hiện 48 nhân vật có cánh. Trong số 48 ô vuông này, một số nhân vật có đầu hình người, một số khác lại có đầu kền kền khoang cổ Nam Mỹ hoặc mèo. Điểm chung đó là cả 48 nhân vật đều quay về hướng của thần Viracocha.

Theo truyền thuyết, thần Viracocha là là vị thần sáng tạo vĩ đại trong nền văn minh tiền Inca và Inca ở vùng núi Andes thuộc Nam Mỹ. Thần Viracocha sinh ra từ hồ Titicaca trong thời kỳ tranh tối, tranh sáng và sau đó, ngài đã tạo ra mặt trời, mặt trăng và các ngôi sao.

Vào thế kỷ thứ 19, khi người ta tìm thấy cổng Mặt trời thì cánh cổng bị nứt làm đôi. Nhiều giả thuyết cho rằng vết nứt là do sét đánh, tuy nhiên lại không tìm được vết cháy nào trên mặt đá. Cũng có nhiều người khác lại cho rằng vị trí được tìm thấy không phải là vị trí ban đầu của cổng Mặt trời. Cho tới nay vẫn chưa ai đưa ra được bằng chứng chính xác để xác minh những ý kiến trên.

Một số chuyên gia ước tính cổng Mặt trời được tạo ra vào khoảng năm 15.000 trước Công Nguyên. Người ta cũng cho rằng công trình này có liên quan tới lịch pháp, và những kí hiệu trên cổng Mặt trời có thể ghi lại các kiến thức thiên văn. Điều này đặt ra câu hỏi: “Chẳng lẽ người Tiwanaku tiền sử đã đạt tới một trình độ văn minh cao đến như vậy?”

Cho tới ngày nay, cổng Mặt trời vẫn là một trong những bí ẩn gây tò mò nhất không chỉ đối với người dân Bolivia mà còn là cả thế giới. Rất nhiều du khách đã ghé thăm nơi này để có thể tận mắt chiêm ngưỡng kiến trúc có từ hàng nghìn năm trước Công nguyên với những câu hỏi còn bỏ ngỏ.