Cuộc chiến giành ngôi vương của những 'ông lớn' ngành cà phê

Ngày càng có nhiều thương hiệu cà phê mới ra đời đem lại nhiều hương vị, phong cách và sự lựa chọn cho khách hàng. Mới đây vào ngày 19/2, giữa lúc bệnh dịch Covid-19 đang có những diễn biến phức tạp, chuỗi cà phê Ông Bầu của bầu Đức (Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai), bầu Thắng (Ông Võ Quốc Thắng, Chủ tịch Công ty CP Đồng Tâm) và bầu Hải (Ông Trần Thanh Hải, Chủ tịch NutiFood) đã chính thức khai trương, gây được "tiếng vang lớn đối" với khách hàng ở TP. HCM cũng như các tỉnh thành lân cận.

Vinamilk cũng vừa tuyên bố sẽ tham gia kinh doanh chuỗi cà phê. Tuy nhiên, hướng đi của đại gia ngành sữa khá thận trọng khi tận dụng hệ thống 430 cửa hàng Giấc mơ sữa Việt để bán thêm cà phê. Bà Mai Kiều Liên, tổng giám đốc Vinamilk cho rằng việc này nhằm không phải tốn 15.000-20.000 USD phí thuê mặt bằng giữa lúc thị trường cà phê đang cạnh tranh gay gắt, khốc liệt hơn bao giờ hết. 

Thị trường cà phê đang khốc liệt ra sao?

Vòng xoay Trần Khắc Chân (quận Phú Nhuận) nằm cạnh cầu Trần Khánh Dư nối đường Hoàng Sa và Trường Sa, thường được giới trẻ và người dân khu vực xung quanh đặt cho cái tên "vòng xoay cà phê". Tương tự, Ngã Sáu Phù Đổng (Quận 1) hay Công trường Quốc tế quanh Hồ Con Rùa (quận 3), khu vực này rất nhiều quán cà phê lớn nhỏ.

Vị trí thuận lợi, giáp quận 1 và phố ăn uống Phan Xích Long, "view đẹp"… là lí do khiến các chuỗi cà phê lớn đổ dồn về đây, cạnh tranh khốc liệt. Không ít lần những mặt bằng đắc địa khu này đã phải đổi chủ và người mới thay thế người cũ, không ai khác cũng chính là "ông lớn" cà phê.  

Là một trong những thương hiệu hàng đầu Việt Nam và đã có mặt ở hơn 60 quốc gia trên thế giới, cứ ngỡ rằng thương hiệu cà phê Trung Nguyên sẽ mãi phát triển bền vững theo thời gian. Nhưng vào giữa năm ngoái, nhiều khách quen của Trung Nguyên bất ngờ khi cửa hàng nằm ở vòng xoay Trần Khắc Chân đóng cửa. Các biển hiệu của Trung Nguyên dần bị tháo dỡ và nhanh chóng thế chân Trung Nguyên đó là "ông lớn" Highlands Coffee, đứng đầu về số lượng cửa hàng cà phê ở Việt Nam. 

Thế chỗ Trung Nguyên, nhưng Highlands Coffee nhanh chóng đối đầu với The Coffee House. Các cửa hàng của hai "ông lớn" chỉ cách nhau vài bước chân. Kế bên The Cofee House lại là thương hiệu Cộng Cà Phê cũng nhanh chóng mọc lên. 3 cửa hàng của 3 chuỗi lớn nằm nối tiếp nhau và đối diện bên kia vòng xoay là một thương hiệu mới được giới trẻ ưa chuộng gần đây: Cheese Coffee.

Diễn biến tại "Công trường Cà phê" Hồ Con Rùa (TP.HCM) cũng cạnh tranh vô cùng khốc liệt và gắt gao. Hiện khu vực này có sự hiện diện của Highlands Coffee, Cộng Cà phê, Phúc Long, Passio… và một loạt cửa hàng cà phê lớn nhỏ khác.

Sự thay đổi gần nhất tại đây là sự ra đi của The Coffee House để chuẩn bị cho cửa hàng đặc biệt "signature" nằm trên đường Phạm Ngọc Thạch, cách đó chỉ vài trăm mét. Đáng chú ý, cửa hàng "signature" đầu tiên này của The Coffee House cũng thế chân Trung Nguyên - một trong những điểm kinh doanh đắt khách của "Vua cà phê" Đặng Lê Nguyên Vũ.

Mặt bằng cũ của The Coffee House tại Công trường Quốc tế được nhường lại cho "người anh em" trà sữa Ten Ren, nhưng sau đó, Ten Ren rút khỏi thị trường, Toocha thế chỗ. Thế nhưng, đến nay mặt bằng này lại tiếp tục một lần nữa đổi chủ, một thương hiệu mới trong kinh doanh đồ uống, nước giải khát đã thuê lại.

Thực tế, khảo sát cho thấy xung quanh những "khu vực vàng" này, các chuỗi cà phê đang cạnh tranh khốc liệt. Trong bán kính khoảng 1-2 km, số lượng điểm kinh doanh cùng một thương hiệu lên đến con số 3-4, thậm chí có cả chục cửa hàng cùng cạnh tranh.

Cuộc chơi dài hơi

Cùng một mặt bằng hết "ông lớn" này thay chân "ông lớn" khác và liên tục mở rộng chuỗi, tuy nhiên, nếu so sánh với những tuyên bố mà người đứng đầu các thương hiệu từng khẳng định, thì dường như tham vọng hàng nghìn cửa hàng cà phê chỉ trong vài năm là không hề dễ dàng.

Kể đến trường hợp của The Coffee House, chính thức có cửa hàng đầu tiên vào năm 2014, đến nay The Coffee House đã trở thành thương hiệu có tiếng ở TP.HCM và có quy mô khá phát triển. Tốc độ mở chi nhánh của chuỗi này được giới kinh doanh F&B đánh giá là thần tốc, đặc biệt trong giai đoạn 2017-2018 khi The Coffee House thực hiện tham vọng: "Ai cũng có 1 The Coffee House gần nhà". Sau 4 năm, thương hiệu này chính thức Bắc tiến với dấu mốc cửa hàng thứ 100 đặt tại Hà Nội.

The Coffee House hướng đến mục tiêu thành lập được 400 điểm kinh doanh vào năm 2019 và nuôi dưỡng tham vọng 5-10 năm nữa đạt đến 2000 cửa hàng. Nhưng đến nay mới đạt được đến con số 150 cửa hàng và số cửa hàng tại TP.HCM chiếm hơn một nửa.

Hay đối với trường hợp của thương hiệu Cafe Trung Nguyên, trước những diễn biến bất ổn trong việc ly hôn của hai vợ chồng ông Đặng Lê Nguyên Vũ và bà Lê Hoàng Diệp Thảo, nhiều cửa hàng thuộc Trung Nguyên đã bị hai thương hiệu lớn là Highland Coffee và The Coffee House thế chỗ. Thì "ông lớn" này, đã hướng đến mô hình nhượng quyền Trung Nguyên E-Coffee.

Ra mắt hồi tháng 8/2019, tham vọng của Trung Nguyên cho chuỗi nhượng quyền đến hết năm nay sẽ cán mốc 3.000 cửa hàng trên khắp cả nước. Tuy nhiên, theo thống kê mới đây, Trung Nguyên cho biết số lượng cửa hàng E-Coffee chỉ mới đạt hơn 1.000 điểm, dù nhượng quyền thần tốc nhưng cũng chỉ mới hoàn thành 1/3 tham vọng.

Không chỉ Trung Nguyên, King-coffee của bà Thảo cũng không đạt được thành quả, mục tiêu mong muốn mà chỉ dừng lại ở con số 50 cửa hàng. Trong khi đó, tham vọng của bà Thảo là đạt được 1.000 cửa hàng cà phê, bao gồm nhượng quyền trong khoảng thời gian từ 5-10 năm. 

Gã khổng lồ đuối sức

Highlands Coffee đang thực sự là "gã khổng lồ" khi sở hữu số lượng cửa hàng phê lớn nhất tại Việt Nam và không bị đối thủ nào soán ngôi nhiều năm qua. Hiện số điểm kinh doanh của Highlands Coffee lên đến hàng trăm cửa hàng và gần như dày đặc tại TP.HCM và Hà Nội.

Highlands Coffee đang có mặt nhiều nhất tại TP HCM, với hơn 100 cửa hàng, phủ rộng khắp các quận huyện. Đáng chú ý, tại khu vực trung tâm quận 1, nếu lấy mốc tại cửa hàng mới mở nằm trên đường Lê Duẩn, cách Nhà thờ Đức Bà khoảng 200 mét thì trong bán kính 1-2 km, có khoảng 20 cửa hàng Highlands vây kín khu vực này.

Dù tập trung với mật độ dày đặc nhưng các cửa hàng của Highlands Coffee không lúc nào vắng khách, ban ngày là dân văn phòng và tối là nơi tụ họp cà phê của giới trẻ.

Tuy dẫn đầu về số lượng cửa hàng, luôn đông đúc khách nhưng "gã khổng lồ" này dường như vẫn chưa đạt được tham vọng đã đặt ra.

DealStreetAsia từng cho biết ông chủ của Highlands Coffee đã lên kế hoạch niêm yết chuỗi cà phê này tại thị trường chứng khoán Việt Nam, qui mô và giá trị của đợt IPO không được tiết lộ. 

Theo kế hoạch, Highlands Coffee được niêm yết trước hoặc trong tháng 7/2019, tuy nhiên, năm ngoái, ông chủ Highlands đã có báo cáo gửi nhà chức trách về việc niêm yết không thể diễn ra theo đúng kế hoạch và sẽ phải đánh giá lại hiệu quả. 

Cho đến nay, sau đúng 1 năm, vẫn chưa có bất kì thông tin nào liên quan đợt IPO của chuỗi cà phê này.

Cuộc chiến dành ngôi vương của các ông lớn trong ngành cà phê vẫn nóng từng ngày và chưa có hồi kết. "Liên minh" các ông bầu bóng đá hay đại gia sữa Vinamilk đặt chân vào kinh doanh chuỗi cà phê với nhiều tham vọng, tuy nhiên, nhìn lại những người cũ như Trung Nguyên, Highlands Coffee, The Coffee House… đây là những tên tuổi rất nổi, nhiều kinh nghiệm nhưng "miếng bánh" này dường như không dễ ăn.