Đam mê chụp rác thải nhựa của Nhiếp ảnh gia Nguyễn Việt Hùng

Mỗi năm, hàng triệu tấn rác được thải ra ngoài môi trường và con số này vẫn đang tiếp tục tăng. Hơn nửa trong số đó là những sản phẩm nhựa sử dụng một lần nhưng nặng tương đương với trọng lượng của toàn bộ dân số trên địa cầu. Chẳng có gì đáng nói nếu chúng chỉ dừng ở mức số lượng nhiều, thực tế những chiếc túi nilon, đồ nhựa hay ống hút đó phải mất hàng trăm năm để phân huỷ. Cụ thể, chai nhựa được phân hủy sau 450 năm – 1000 năm; ống hút, nắp chai phân hủy sau 100 năm – 500 năm; bàn chải đánh răng phân hủy sau 500 năm,…

Sự tồn tại của rác thải nhựa đang gây hại trực tiếp đến môi trường, sức khoẻ của toàn nhân loại.

Theo khảo sát, trung bình mỗi năm, người Việt Nam thải ra ngoài môi trường khoảng 1,8 triệu tấn rác nhựa. Đích đến cuối cùng của hơn 80% số rác thải này lại không phải là các cơ sở tái chế mà chính là biển cả và đại dương. Chúng sẽ tiếp tục tồn tại hàng thế kỷ dưới lòng đại dương gây biến đổi môi trường sống, trở thành một phần thức ăn đầu độc các loài sinh vật biển.

Ngay cả khi con người thu gom và chôn lấp số rác thải nhựa xuống lớp đất sâu, chúng vẫn tồn tại hàng trăm, hàng nghìn năm, làm thay đổi tính chất vật lý khiến đất không giữ được nước và dinh dưỡng, ngăn cản oxy, cản trở sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng.

Như vậy, dù chúng ta cố gắng "che giấu" số rác thải nhựa đó đi đâu chăng nữa, chúng vẫn tiếp tục hiện hữu, ảnh hưởng trực tiếp đến thực vật, động vật và con người. Ngày nay, nhiều Tổ chức, cộng đồng, cá nhân đứng ra kêu gọi, phát động vì một "Thế giới xanh". Điển hình như chàng nhiếp ảnh gia Nguyễn Việt Hùng (Lekima Hùng) đã thực hiện chuyến hành trình dài gần 7.000 km để ‘săn’ rác thải nhựa.

Chuyến hành trình bắt đầu từ tháng 8/2018 đến tháng 12/2018, chàng nhiếp ảnh gia sinh năm 1977 đã đi một quãng đường chạy dọc 28 tỉnh, thành Việt Nam. Chuyến đi của anh kéo dài 43 ngày, Lekima Hùng một mình cầm máy quay và chụp được nhiều thước phim. Với hơn 3.000 tấm ảnh ghi lại tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa gây ra trên dải đất hình chữ S, anh muốn "đánh thức" con người nhìn nhận một cách trực diện về tình trạng rác thải nhựa đang cấp bách hiện nay.

TravelMag phỏng vấn anh Nguyễn Việt Hùng về tình trạng rác thải nhựa ở những nơi anh đã đi qua và suy nghĩ của anh về tình trạng ô nhiễm môi trường.

Chào anh,

Chuyến hành trình xuyên Việt đã kết thúc với 3000 bức ảnh chụp rác, qua những bức ảnh của anh, mọi người như được đánh thức và nhìn nhận về tình trạng rác thải ngoài môi trường. Đó có chính là thông điệp và ý nghĩa của chuyến đi 7000km "săn" rác thải nhựa?

Là một công dân, tôi muốn đóng góp một phần nhỏ bé từ khả năng chuyên môn của mình vào việc ghi nhận những điều đang xảy ra dọc bờ biển Việt Nam, nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề này, đồng thời tìm hiểu nguyên nhân và tìm kiếm các giải pháp phù hợp. Trên con đường vạn lý độc hành qua gần 7000km dọc chiều dài đất nước, ống kính của tôi đã ghi lại những nơi ngập rác. Những bãi biển, những dòng sông, những bờ kênh, những con người oằn mình trong rác. Câu chuyện về rác mà tôi kể bằng ảnh có thể không phải là một câu chuyện thi vị, nhưng đó là câu chuyện chân thực nhất, và tôi tin nó có ích vì ai cũng sẽ thấy bản thân mình trong đó. Tôi vốn chỉ là một cá nhân với năng lực giới hạn, tuy nhiên tôi tin từng hành động nhỏ bé nhưng thiết thực và tích cực sẽ được lan toả thành nhiều hành động có ý nghĩa lớn lao hơn. Và chỉ khi HÀNH ĐỘNG ta mới có thể tạo ra sự THAY ĐỔI.

Qua những bức ảnh ta thấy được đường bờ biển trở thành chiếc thùng rác khổng lồ, phải chăng người dân ở đó đã chấp nhận sống chung với rác thải như thế trong nhiều năm nay?

Tôi đã đặt chân đến tất cả các tỉnh thành ven biển của đất nước và tôi nhận thấy biển của chúng ta đã và đang bị tàn phá nghiêm trọng với tốc độ rất nhanh do nhiều nguyên nhân. Một trong những nguyên nhân đó là ý thức, nhận thức của các thành phần xã hội về gìn giữ môi trường biển còn hạn chế. Một phần cũng không có sự thay đổi nhanh ngay tức thì được nên họ cũng chấp nhận sống chung như thế.

Kể từ sau chuyến đi đó đến nay, anh nhận thấy ý thức của người dân xung quanh về rác thải và bảo vệ môi trường thay đổi thế nào?

Tôi thấy rất vui khi nhiều bạn bè người thân và cả những người tôi chưa hề quen biết đã có những thay đổi thói quen như không còn dùng ống hút nhựa nữa, hay việc luôn mang theo mình bình nước cá nhân đã trở thành điều bình thường. Hoặc mang theo túi hạn chế sử dụng túi nilong…

Thậm chí có cô học trò nhỏ tôi dạy nhiếp ảnh, mới vào cấp 2 đã gửi thư cho 40 hiệu trưởng các trường học mong muốn không thả bóng bay ngày khai giảng.

Anh nhận xét gì về tình trạng báo động rác thải Việt Nam hiện nay?

Chỉ đơn giản thế này thôi là lĩnh vực xử lý và tái chế nhựa ở Việt Nam chưa phát triển, nên đa số rác thải được chôn lấp, đốt hoặc thải thẳng ra môi trường. Trong khi rác thải nhựa chúng ta lại nhiều, chênh lệch đó là sự đáng báo động lớn rồi. Chưa nói về ý thức chung của cộng đồng.

So với rác thải trắng, rác thải nhựa trong sinh hoạt, kinh doanh cũng góp phần huỷ hoại môi trường không nhỏ, anh nhận xét điều này thế nào?

Theo WWF Việt nam thì mỗi ngày chúng ta thải ra biển khoảng 22,000 tấn rác thải nhựa, phần lớn chúng là nhựa sử dụng 1 lần, những thứ sinh hoạt hàng ngày của con người như bao bì, chai nhựa, hộp đồ ăn, cốc nhựa, ống hút, bát, đĩa, thìa nhựa dùng 1 lần… Hủy hoại môi trường hẳn không hề nhỏ khi chúng mất hàng trăm năm hoặc cả nghìn năm mới phân hủy hết.

Mặc dù thời gian gần đây, Việt Nam đã nỗ lực xúc tiến hoàn thiện khung pháp lý cũng như đề ra các kế hoạch cụ thể thông qua việc ban hành Chiến lược Quốc gia về Quản lý Tổng hợp Chất thải rắn đến năm 2025, Tầm nhìn đến năm 2050; Kế hoạch Hành động Quốc gia về Quản lý Rác thải Nhựa Đại dương đến 2030; Chương trình Hành động Quốc gia về Sản xuất và Tiêu dùng Bền vững, v.v., nhưng vẫn còn tồn đọng rất nhiều thách thức trong nỗ lực giảm thiểu rác thải nhựa.

Nên tôi nghĩ cần tập trung làm các dự án tuyên truyền thay đổi nhận thức để thay đổi hành vi sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và giảm phát thải đặc biệt giảm xả thải rác nhựa là điều hết sức cần thiết

Trong tương lai, anh có định làm thêm dự án nào về rác để bảo vệ môi trường không?

Chúng ta chỉ có một hành tinh

Chúng ta chỉ có một đại dương

Vì vậy chúng ta chỉ có chung một nhiệm vụ

Đó là nhiệm vụ giảm rác thải nhựa đổ ra đại dương.

Tôi vẫn đang tiếp tục dự án Save Our Seas của mình thông qua trang SOS rên Facebook, thông qua các hình trình leo núi không xả rác, cho trẻ về thiên nhiên… Và còn những dự định khác mất nhiều thời gian, công sức hơn nhưng do covid mà đang phải chậm lại.

Cảm ơn về những chia sẻ của anh!

Bài cùng chủ đề: