Ghé thăm chùa Lương - 'ngôi chùa trăm gian' của Nam Định

Giới thiệu chung về chùa Lương

Chùa Lương thuộc di tích Cầu Ngói, Chùa Lương, Đình Phong Lạc nằm trên địa phận xã Hải Anh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định (chính là vùng đất Quần Anh xưa gắn với cuộc khai hoang lấn biển 500 năm trước). Đến nay dù trải qua bao thưng trầm lịch sử, nơi đây vẫn còn giữ nguyên vẹn những nét đẹp độc đáo.

Tọa lạc trên thế đất đẹp, thoáng, trước là hồ nước trong xanh như tấm gương soi bóng tam quan cùng các cây cổ thụ càng tôn lên vẻ đẹp của cảnh quan nơi đây. Chùa lúc đầu có quy mô nhỏ được lợp cỏ sau là lợp ngói, sau nhiều lần trùng tu chùa đã lớn dần, đến giờ chùa có quy mô là 100 gian. Khuôn viên chùa Lương được chia làm hai khu vực gắn bó chặt chẽ với nhau.

Kiến trúc và nghệ thuật trang trí chùa Lương

Chùa Lương còn được biết đền là chùa trăm gian bởi quy mô của chùa được chìa thành hai khu vực, mỗi khu vực có 49 gian. 49 gian của khu vực chính gồm các công trình quan trọng như: Tiền đường, tam bảo, gác chuông, hậu đường và hai dãy hành lang Đông Tây. 49 gian của khu vực thứ hai gồm: Nhà tổ, nhà khách, tăng phòng…

Hơn 500 qua, từ một ngôi chùa ban đầu chỉ có năm gian cổ khô, đến nay chùa Lương đã có quy mô bề thế với 100 gian. Bởi vậy mà di tích cũng mang nét nghệ thuật kiến trúc của nhiềi thời kỳ, nhưng đặc trưng nhất là kiến trúc thế kỷ XVII – XVIII. Các kỹ thuật lắp ráp, làm mộng, tạo khung cho các công trình đều ở trình độ đỉnh cao đảm bảo chắc chắn, bền vững và kiên kết chặt chẽ dù ngôi chàu đã qua nhiều lần tu sửa

Nghệ thuật điêu khắc cũng đặc sắc thể hiện trình độ của các nghệ nhân xưa. Ngay tại tiền đường, nêu quan sát kỹ, du khách sẽ thấy hình tượng rồng được chạm khắc hết sinh phong phú, linh hoạt và khéo léo với nhiều tư thế. Rồng chầu mặt nguyệt, rồng cuốn thủy, rồng vuốt râu, rồng ngậm ngọc, rồng bay, rồng cùng ngựa chim cá vui đùa, trúc hóa long. Nổi bật là hình ảnh "hổ phù" vừa oai phong, vừa đẹp đẽ.

Hiện vật giá trị lưu giữ trong chùa

Tại hai dãy hành lang Đông Tây là hệ thống bia chùa rất có giá trị. 40 tấm bia được chia làm hai dạng “Bia vuông tạc tượng, bia tròn ghi công”. Nội dung của các tấm bia nói về công lao khai sáng ra mảnh đất Hải Hậu của tứ tổ Trần Vu, Vũ Chi, Hoàng Gia, Phạm Cập; quá trình xây dựng ngôi chùa và cuộc sống của nhân dân Quần Anh xưa.  Để tiện cho nghiên cứu, các tấm bia được phân loại dựa trên niên hiệu các đời vua: Nhóm Hồng Thuận, nhóm Chính Hòa, nhóm Cảnh Hưng.

Chính bởi vậy mà nhân dân từ đời này qua đời khác vẫn truyền nhau câu thơ để nói về giá trị các tấm bia được lưu giữ tại chùa:

“Quần Anh nổi tiếng từ xưa
Biển đình Phong Hạc, bia chùa Phúc Lâm”

Đến với di tích chùa Lương, du khách sẽ có dịp chiêm ngưỡng giếng ngọc cổ. Nước giếng trong vắt, không bao giờ cạn và thường được dùng để đồ xôi cúng phật. Đặc biệt, thành giếng do những chiếu cối đá xếp vòng lên nhau nhiều lớp mà tạo thành.

Trong chùa còn lưu giữ hệ thống tượng Phật hiếm có phản ánh các giai đoạn từ khi sơ sinh, hiện tại, quá khứ, niết bàn… Năm 1990, chùa Lương đã được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Nếu có cơ hội đến với mảnh đất hiếu học Nam Định, ghé thăm huyện Hải Hậu truyền thống anh hùng, bạn đừng quên đến với di tích chùa Lương để thêm hiểu và tự hào về kiến trúc và văn hóa nơi đây