Ghé tháp tháp Chăm Hòa Lai tại Ninh Thuận nắng gió

Yui Monmagi

Phan Rang – Tháp Chàm, thành phố tại tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam, ngoài nổi tiếng với bãi biển Ninh Chữ trong vắt, nơi đây còn được chú ý bởi những dấu tích lưu lại về quốc gia Champa / Chiêm Thành nức tiếng nghìn năm.

Cách thị xã Phan Rang 14 km về phía Bắc, sát với quốc lộ 1A, thuộc địa phận thôn Ba Tháp, xã Bắc Phong, huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận, chính là di tích tháp Hòa Lai. Ngoài tên Hoà Lai trên, khu tháp còn có tên gọi khác là “Ba Tháp” theo người dân địa phương, hay “Yang Hakaral” theo tiếng Chăm...

Dấu tích nghìn năm Champa

Toàn bộ khu tháp quay về hướng Đông. Hiện nay di tích còn hai tháp Bắc và Nam, theo tài liệu nghiên cứu, khu đền - tháp Hoà Lai này có niên đại từ khoảng giữa thế kỷ VIII đến đầu thế kỷ IX. Cụm tháp Hòa Lai không chỉ là quần thể di tích lịch sử, mà còn là một quần thể còn có giá trị về kiến trúc và điêu khắc của người Chăm, phục vụ công tác khảo cứu và bảo tồn.

Bản thân tên cụm tháp – “Hòa Lai”, cũng vốn được đặt theo một lối kiến trúc văn hóa của người Chăm.

Trước dòng chảy lịch sử, con người cũng trở nên nhỏ bé lạ thường. Ảnh: Llyndtt.

Dấu tích đế đô Chiêm Thành trên đất Việt ngày nay. Ảnh: Tuxinguyen

Kiến trúc Champa trường tồn sau hơn 1000 năm lịch sử

Tháp gồm hai phần, tháp Bắc và tháp Nam, ngày xưa còn có tháp giữa, song do thời gian ảnh hưởng, hiện tháp này đã không còn.

Tháp Bắc, có 4 trụ bổ tường, mỗi trụ được trang trí tinh xảo, hía dưới các trụ còn thể hiện những mảng điêu khắc đẹp và hình tượng chim Garuda giang rộng cánh. Trên mỗi đầu các trụ bổ của các mái chìa có các diềm mũ để trang hoàng. Các cửa giả được trang trí với những vòng cung và những hình người được thể hiện trong tư thế ngồi.

Tháp Nam, được trang trí đơn giản hơn, cũng có 4 trụ bổ tường với những đường nét bên dưới và những diềm mũ với các hoa văn trang trí ở mái chìa, các cửa giả được trang trí vòng cung lớn nhưng không tỉ mỉ như tháp Bắc. Tháp có 3 tầng mái, mỗi tầng có một hốc giả trang trí bởi các vòng cung. Các tháp này sau một thời gian dài bỏ phế, người Chăm đã không cúng bái. Nay tháp đang được trùng tu và bảo quản. Và tháp Nam cũng là tháp được bảo tồn tốt hơn tính đến thời điểm hiện tại.

Hòa Lai một chiều nắng rực, ai biết được rằng hàng nghìn năm trước, nơi đây đã thờ những ai? Ảnh: Kafin

Nét rêu phong ám màu thời gian. Ảnh: Kiến Thức.

Phần trên của từng bộ diềm mái là một hoa văn tràng hoa chạy dài và hình các thần điểu Garuda đang xoè cánh. (Ảnh: Kiến Thức)

Góc nhìn thể hiện sự đồ sộ của Hòa Lai. Ảnh: Kiến Thức.

Những vòm cửa tò vò trùm lên trên cửa ra vào, các cửa giả và các ô khám của các tầng, vành của cửa vòm được phủ kín bằng những hoa văn hình là cuộn, vọt ra từ miệng của quái vật Kala trên đỉnh. Ảnh: Kiến Thức.

Khi Champa nghìn năm đi qua, đất Việt vẫn còn lưu lại một dáng hình

Đây là một địa điểm tham quan quen thuộc khi đến du lịch Ninh Thuận bởi giá trị nghệ thuật, văn hóa và lịch sử mà nơi này mang lại. Hiện tại tháp chưa có dịch vụ du lịch, và nằm cạnh quốc lộ nên việc di chuyển đến tháp tương đối dễ dàng và khách tham quan cần chú ý giữ vệ sinh chung cũng như ý thức được tầm quan trọng của di tích lịch sử này.