Hiếu Lăng – sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên

Năm 1993, lăng Minh Mạng đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Hiếu Lăng là nơi an nghỉ của vua Minh Mạng – vị vua thứ hai của triều Nguyễn bởi vậy Hiếu Lăng còn có tên gọi khác là lăng Minh Mạng. Công trình có vị trí nằm trên núi Cẩm Khê, cách cố đô Huê khoảng 12km. Ngày nay, di tích thuộc xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên Huế.

Vua Minh Mạng đã sai người đi tìm đất xây dựng lăng vào ngay năm 1826 nhưng phải sau đó 14 năm mới chọn được địa điểm và thiết kế kiến trúc. Công trình được xây dựng do vua Thiệu Trị - con trai vua Minh Mạng thực hiện. Đến tháng 8 năm 1842, quan tài vua Minh Mạng được đưa vào chôn tại Bửu thành.

Lăng Minh Mạng có quy mô kiến trúc đồ sộ, bao gồm 40 công trình lớn nhỏ. Theo phong thủy, nhìn bao quát, toàn bộ lăng có dáng vẻ giống như một cơ thể người đang nằm gối đầu lên núi Kim Phụng, chân duỗi ra ngã ba sông phía trước, hai nửa hồ Trừng Minh như đôi cánh buông xuôi.

Lăng có kiến trúc trải dài và có chiều sâu; phía trước thưa thoáng, càng đi sâu kiến trúc càng dày. Cảnh sác nhìn từ trong lăng ra vô cùng nên thơ hữu tình với núi non trùng điệp, hồ nước rộng rãi mênh mông; tựa như bức tranh thủy mặc.

700 mét là khoảng cách từ Đại Hồng Môn đến điểm tận cùng của La thành. Phía trong La Thành, các công trình được sắp xếp, xây dựng theo kiểu đối xứng, vô cùng đăng đối, chỉnh tề và mực thước. Tất cả được sắp đặt theo trật tự chặt chẽ, quy củ nói lên phong cách của vua Minh Mạng

Bửu thành được xây dựng theo hình tròn với ngụ ý hình tròn biểu tượng cho mặt trời, vua chính là mặt trời trên cao tỏa sáng, là đáng chí tôn có quyền lực tuyệt đối, chi phối tất cả mọi đối tượng.

Bên cạnh các công trình đăng đối chuẩn mực, xung quanh lăng cũng có các công trình kiến trúc nhỏ khác để phục vụ cho việc vãn cảnh như: đình Điếu Ngư, gác Nghênh Phong, hiên Tuần Lộc, sở Quan Lan,… Tất cả tạo nên khung cảnh uy nghiêm nhưng vẫn mềm mại, hài hòa với khung cảnh thiên nhiên tại lăng Minh Mạng

Ngày nay, lăng Minh Mạng vẫn được các chuyên gia là công trình kiến trúc bậc thầy với tạo hình tuyệt diệu nơi đây cùng với các các công trình kiến trúc mang đậm giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ. Trên Bi Đình, Hiển Đức Môn, điện Sùng Ân,… còn khắc chạm các bài thơ được chọn lọc tiêu biểu chơ nền thơ ca Việt Nam thế kỷ 19.