Nếu từng xem bộ phim nổi tiếng thế giới "The Danish Girl" (Cô gái Đan Mạch), chắc hẳn bạn không còn xa lạ với tên của nhân vật chính, Einar Wegener. Đây là một nhân vật hoàn toàn có thật và là người chuyển giới đầu tiên trên thế giới. Bởi vậy, cô cũng là một bước ngoặt mang tính biểu tượng của những người chuyển giới.
Cuộc sống êm đềm trước khi trở thành người chuyển giới đầu tiên trên thế giới
Tên thật trước khi chuyển giới của Lili Elbe là Einar Magnus Andreas Wegener, sinh ngày 28/12/1882 tại thành phố Vejle, Đan Mạch. Khi còn nhỏ, Einar là một cậu bé hoàn toàn bình thường như những người bạn của mình.
Anh theo học chuyên ngành nghệ thuật tại Học viện Mỹ thuật Hoàng gia Đan Mạch ở thủ đô Copenhagen. Tại đây, Einar đã gặp gỡ vợ mình, Gerda Gottlieb, kém mình 2 tuổi, là một họa sĩ và nghệ sĩ trang trí.
Cả hai đã nhanh chóng phải lòng nhau bởi có chung tình yêu sâu đậm với nghệ thuật. Năm 1904, Einar và Gerda kết hôn, về chung một nhà. Cả hai tiếp tục chia sẻ tình yêu với hội hoạ, Einar chuyên vẽ tranh phong cảnh, theo phong cách hậu ấn tượng thì người vợ Gerda, đi theo con đường họa sĩ minh họa sách và tạp chí.
Nhiều tác phẩm của Einar được trưng bày tại Salon Salonututne uy tín ở Paris, Pháp, đồng thời đoạt giải Neuhausens của Đan Mạch. Cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ, đam mê nghệ thuật cứ thế trôi qua êm đềm, cho đến một ngày, sự giác ngộ của Einar đã làm đảo lộn mọi thứ.
Vào khoảng năm 1908, nữ diễn viên người Đan Mạch, Anna Larssen, hủy lịch trình làm người mẫu vẽ tranh của người vợ Gerda. Bị huỷ lịch bất ngờ, không có người làm mẫu, Gerda đã vô tình nghĩ ra cách, nhờ chồng đi tất chân, ôm chiếc váy lên người và đi giày cao gót để đóng giả làm người mẫu cho mình.
Ban đầu, Einar đã do dự nhưng anh đành đồng ý trước sự kiên quyết của vợ. Điều không ai ngờ, đó là chính lần giả làm người mẫu ấy, đã khiến Einar nhận ra bản ngã thật sự trong con người mình.
Sau này, chính Einar đã tâm sự: "Nghe có vẻ lạ nhưng không thể phủ nhận, tôi thích bản thân trong sự đóng giả này. Tôi thích cảm giác mềm mại của quần áo phụ nữ. Tôi cảm thấy thoải mái như ở nhà".
Từ đó, Einar thường xuyên giả nữ để làm người mẫu cho vợ vẽ tranh hơn. Tuy nhiên, Gerda chưa lần nào phát hiện ra sự thay đổi từ chồng.
Trong một buổi làm người mẫu, nữ diễn viên Anna Larssen đã gợi ý cho Einar cái tên "Lili Elbe", anh rất thích nó. Sau đó, Einar bắt đầu dần bộc lộ con người và giới tính thật của mình một cách rõ ràng hơn.
Einar không còn kiểm soát được bản thân và gần như sống với cái tên Lili. Trong cuốn tự truyện, anh giãi bày rằng, sau nhiều lần dằn vặt đã quyết định "giết chết" Einar và sống với thân phận Lili, để tự giải thoát chính mình. Lili biết mình là một phụ nữ thật sự, nhưng đang sống dưới ngoại hình và thân phận của một người đàn ông.
Cũng từ đó, Lili gần như đã chiếm trọn cuộc sống của Einar. Mỗi khi Gerda vắng nhà, Lili sẽ khoác lên mình những bộ quần áo phụ nữ. Tuy nhiên, người vợ cũng nhanh chóng nhận ra sự thay đổi của chồng mình.
Tại thời điểm đó, những quan niệm về đồng tính và chuyển giới gần như chưa xuất hiện, bởi vậy Gerda đã thực sự sốc. Cô không biết phải đối diện với sự thật này thế nào. Trong khi đó, Lili vẫn cố gắng chống lại bản ngã, để hoàn thành trách nhiệm một người chồng với Gerda, nhưng không thể.
Tuy nhiên, những bức tranh Gerda vẽ Lili với biểu cảm quyến rũ và ám ảnh, ngày càng trở nên nổi tiếng. Năm 1912, Gerda và Lili phải đối mặt với hàng loạt áp lực tại quê nhà, khi sự thật về nhân vật chính trong những bức tranh của Gerda được công bố.
Sau đó, cả hai chuyển tới Paris, Pháp để sinh sống. Tại đây, Lili cũng thoải mái hơn khi diện những trang phục nữ giới ra đường và tham dự nhiều sự kiện. Khi này, Gerda cũng phần nào chấp nhận sự bản ngã thực sự của chồng, thường giới thiệu Lili là em gái của mình. Từ vợ chồng, cặp hai đã trở thành chị em gái.
Cuộc phẫu thuật đổi đời và cái kết bi kịch của người chuyển giới đầu tiên trên thế giới
Cuối những năm 1920, Lili tuyệt vọng trong quá trình đấu tranh để trở thành phụ nữ. Cô bị các bác sĩ và nhà tâm lý học gán cho mình căn bệnh tâm thần phân liệt. Bản năng phụ nữ trỗi dậy mạnh mẽ, nhưng lại bị "giam cầm" trong thân xác của một người đàn ông, Lili quyết định tự sát nhưng không thành.
Tháng 2 năm 1930, Lili vô tình biết tới bác sĩ tâm lý và bác sĩ phẫu thuật Magnus Hirschfeld. Cô đã quyết tâm tới Berlin, Đức để nhờ bác sĩ Magnus thực hiện ca phẫu thuật chuyển giới. Đây là một ca phẫu thuật vô cùng nguy hiểm, chưa từng có tiền lệ trên thế giới.
Mặc dù vô cùng khó khăn, nhưng người vợ Gerda đã đồng ý cho Lili tiến hành ca phẫu thuật để thực hiện mơ ước. Giai đoạn 1930-1931, Lili đã trải qua nhiều ca phẫu thuật chuyển đổi giới tính từ nam sang nữ.
Bác sĩ Magnus Hirschfeld tư vấn về những thủ tục trong khi bác sĩ phụ khoa Kurt Warnekros là người thực hiện các ca phẫu thuật. Đầu tiên, Lili cắt bỏ tinh hoàn tại Berlin, Đức. Sau đó, cô tiếp tục được phẫu thuật cấy ghép buồng trứng và cắt bỏ dương vật, quá trình này diễn ra tại thành phố Dresden, Đức.
Những ca phẫu thuật cuối cùng liên quan đến việc cấy tử cung và xây dựng âm đạo nhân tạo. Với khao khát mãnh liệt được sinh con và làm mẹ, Lili đã liều mạng thực hiện chúng.
Sau năm 1930, Lili có được hộ chiếu chính thức với cái tên Lili Ilse Elvenes. Tháng 10 năm 1930, Vua Christian X của Đan Mạch chính thức hủy bỏ cuộc hôn nhân giữa Einar Wegener và Gerda Gottlieb.
Cặp đôi chia tay trong yên bình, sau đó Lili bắt đầu sống cuộc sống như một người phụ nữ thật sự. Cô nhận lời cầu hôn của một người đàn ông người Pháp tên Claude Lejeune.
Thế nhưng khao khát làm mẹ của Lili quá mãnh liệt, tháng 6/1931 cô đã tiến hành cấy ghép tử cung, lấy từ một phụ nữ 26 tuổi. Tuy nhiên, cơ thể của Lili đã từ chối và đào thải tự nhiên, gây ra biến chứng nghiêm trọng. Ngày 13/9/1931, Lili bị ngừng tim do nhiễm trùng, qua đời ở tuổi 49.
Bất chấp nguy cơ về cái chết và những đau đớn trong quá trình phẫu thuật, Lili luôn biết ơn khi được trở thành một người phụ nữ. Cô liên tục thể hiện điều đó với gia đình và bạn bè.
Suy ngẫm về những ngày tháng sau phẫu thuật, khi được sống thật với bản ngã trong hình hài một người phụ nữ, Lili viết: "14 tháng có thể không nhiều nhưng đó là một cuộc sống hoàn hảo và hạnh phúc của một con người". Sự hy sinh và can đảm của Lili Elbe đã đặt nền móng cho cuộc cách mạng chuyển giới của cộng đồng LGBT.
Năm 2000, câu chuyện về cuộc đời của Lili Elbe đã truyền cảm hứng, để tác giả David Ebershoff xuất bản cuốn tiểu thuyết "The Danish Girl" (Cô gái Đan Mạch), và trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất. Năm 2015, cuốn tiểu thuyết được dựng thành phim cùng tên, gây sốt trên toàn thế giới.