Thanh tra Chính phủ liên tiếp phát hiện nhiều lô 'đất vàng' lọt vào tay tư nhân

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa kiến nghị chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để điều tra làm rõ vi phạm trong việc quản lý và sử dụng 12 cơ sở nhà đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh, trong đó có một số nhà đất nằm tại vị trí đắc địa ở Hà Nội và TP.HCM đã “lọt tay” tư nhân.

Thâu tóm đất công bằng hình thức cho thuê, hợp tác?

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa ban hành kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong quản lý và sử dụng đất đai, trong đó có đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh tại Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam, Tổng công ty Lâm nghiệp và Tổng công ty Chè Việt Nam. Theo đó, TTCP đã chỉ ra nhiều sai phạm liên quan đến việc xử lý sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nêu trên.

Cụ thể, theo TTCP, đến 31/12/2017, Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam và Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam có 842 cơ sở nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước thuộc đối tượng phải xử lý, sắp xếp lại (hơn 1.200 ha đất và gần 1.200 m2 nhà).

Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp cao su có 759 cơ sở nhà, đất nhưng mới sắp xếp xử lý được 43 cơ sở, chiếm 5,7% cơ sở nhà, đất phải sắp xếp lại theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng.

TTCP xác định, tại cơ sở nhà, đất số 117 Hai Bà Trưng (quận 3, TP.HCM) và số 56 Nguyễn Du (Hai Bà Trưng, Hà Nội), Tập đoàn cho một số đơn vị thuê một phần diện tích làm văn phòng làm việc là chưa phù hợp quy định của Luật đất đai 2013. Một số cơ sở nhà, đất khác tại quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) và quận Bình Thạnh (TP.HCM) cũng được tập đoàn này đem cho thuê và để xảy ra tình trạng lấn chiếm hoặc không sử dụng gây lãng phí.

Đặc biệt, Công ty Tài chính cao su đã mua tài sản là nhà, đất không đúng quy định pháp luật như không tiến hành đấu thầu, ký hợp đồng mua tài sản khi chưa lập dự án đầu tư.

Còn tại Tổng công ty Lâm nghiệp có 83 cơ sở nhà, đất và đã sắp xếp xử lý được 7 cơ sở. Trong đó vi phạm rõ ràng nhất là tại thửa đất số 67 Ngô Thì Nhậm (Q.Hai Bà Trưng), khu đất có vị trí đắc địa tại Hà Nội.

Kết luận thanh tra cho thấy, biên bản làm việc giữa Tổng công ty Lâm nghiệp VN và Công ty Thương mại lâm sản Hà Nội, 12 gian nhà tầng 1 có diện tích hơn 343m2 thuộc quyền quản lý và sử dụng của Tổng công ty Lâm nghiệp. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính và Bộ NN&PTNT cũng có các văn bản xác nhận khu đất "vàng" này nằm trong danh mục tài sản cố định đã được tính vào giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa của tổng công ty.

Tuy nhiên, năm 2007, Sở TN&MT Hà Nội đã thực hiện thủ tục đổi tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích trên cho Công ty CP Thương mại lâm sản Hà Nội. TTCP xác định việc này là vi phạm nhiều quy định pháp luật.

Chuyển cơ quan điều tra 12 vụ

Vẫn theo kết luận thanh tra, khu đất "vàng" số 25D Cát Linh (Đống Đa, Hà Nội) với diện tích hơn 60m2 do Tổng công ty Chè VN ký hợp đồng với Sở TN&MT thuê có thu tiền thuê đất hằng năm. Đến năm 2009, cơ sở nhà đất này được doanh nghiệp trên đem góp vốn liên doanh liên kết với Công ty TNHH sản xuất thương mại Nhật Minh để xây dựng khu nhà trung tâm thương mại và dịch vụ.

Điều đáng nói là giá trị quyền sử dụng hơn 60 m2 đất được Tổng công ty và bên liên doanh xác định là... 3,5 tỷ đồng. Đến thời điểm thanh tra, khu đất "vàng" này do Công ty TNHH sản xuất thương mại Nhật Minh đang quản lý sử dụng vì Tổng công ty Chè đã thoái vốn. Tương tự, sau một thời gian hợp tác, khu đất "vàng" ở số 225 Nam Kỳ Khởi Nghĩa (quận 3, TP.HCM) có diện tích 446,8 m2 thuộc quản lý của Tổng công ty Chè cũng đã “vào tay” Công ty TNHH Xây dựng - thương mại - dịch vụ GB.

Cụ thể, năm 2009, HĐQT Tổng công ty có nghị quyết phê duyệt chủ trương hợp tác cho thuê làm văn phòng lâu dài với Công ty TNHH Xây dựng - thương mại - dịch vụ GB, thời hạn cho thuê theo hợp đồng đã được ký kết là 35 năm. Đến năm 2013, HĐQT Tổng công ty có nghị quyết thực hiện việc thoái vốn là tài sản tại lô đất nêu trên, không thông qua đấu giá. Hiện Công ty GB đang quản lý sử dụng lô đất 225 Nam Kỳ Khởi Nghĩa và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Ngoài ra, các khu đất 1.500 m2 phố Trần Khát Chân (Hai Bà Trưng, Hà Nội) và khu đất diện tích hơn 1.800 m2 tại 126 Lạch Tray (Hải Phòng) cũng là đất công sản được giao cho chi nhánh của Tổng công ty Chè xây dựng hoặc cho thuê nhưng đến nay đều rơi vào tay tư nhân...

Trước những sai phạm nêu trên, TTCP kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Công an điều tra những vi phạm trong quản lý, sử dụng nhà đất tại số 67 Ngô Thì Nhậm (Hai Bà Trưng, Hà Nội), số 25D Cát Linh (Đống Đa, Hà Nội), khu đất 1.500m2 tại Trần Khát Chân (Hai Bà Trưng, Hà Nội), số 59 An Bình (Q.5, TP.HCM), số 225 Nam Kỳ Khởi Nghĩa (Q.3, TP.HCM), cùng 7 khu đất khác tại Hà Nội, Hải Phòng, Hòa Bình và Sơn La.