Tìm về Hà Giang khám phá nghề bạc nức tiếng Lao Xa

Nói tới cao nguyên Hà Giang, dân yêu "xê dịch" chắc chắn sẽ không thể bỏ qua được nhưng cung đường ngắm mây trời rộng mở, cả thế giới hiện ra trước mặt với ruộng lúa, màu xanh vô cùng hấp dẫn, dành một tình cảm thật sâu sắc và lạ kỳ cho mảnh đất này. Không nói quá nhưng quả thực đối với một mảnh đất mà du khách ghé chân thăm thú, Hà Giang là nơi mà nhiều người dành tình cảm nhất. Một thứ tình cảm vừa yêu thích, vừa nhớ nhung lại khắc khoải lạ kỳ.

Trên những mảnh đất cao nguyên trùng điệp những khối đá ấy, có những cung đường đã trở thành huyền thoại, uốn lượn quanh co vách núi, có những bản làng ẩn mình trong cái gồ ghề của núi đá, của những màn sương giăng lối vốn từ rất lâu. Trong khung cảnh kỳ vỹ đó, Sủng Là được coi là một trong những thung lũng đẹp nhất của cao nguyên đá Hà Giang.

Không chỉ thu hút người ta ở khung cảnh vừa hùng vĩ vừa thơ mộng lại bình dị yên lành, Sủng Là còn ấp ủ trong đó từ rất lâu những kho báu quý giá từ đôi bàn tay , được coi là một phần linh hồn dân tộc H’Mông, đó là nghề làm bạc ở Lao Xa. Lao Xa là bản giáp biên giới phía Bắc với Trung Quốc chỉ cách khoảng 400m và nằm cách trung tâm của Sủng Là khoảng 9km. Bản Lao Xa chỉ có hơn 100 hộ dân sinh sống. Cũng như những khu bản khác tại Hà Giang, Lao Xa mang một vẻ đẹp êm đềm hiếm có. 

Không chỉ có cảnh sắc mê đắm lòng người, Lao Xa còn tồn tại một nghề thủ công nổi tiếng từ lâu, đó là nghề làm bạc. Đối với người dân H’Mông tại đây hay cũng như những đồng bào thiểu số ít người khác thì bạc là thứ quý giá, gắn liền với đời sống và có mặt trong tất cả các nghi thức trọng đại của đời người. Nghề làm bạc tại bản Lao Xa đã có từ rất lâu. Tuy nhiên cuộc sống dần hiện đại, số người theo nghề bạc cũng ít dần đi trong bản, còn lại những bàn tay tinh hóa cuối cùng chính là nghệ nhân Mua Sè Sính.

Không biết nghề bạc có từ bao giờ, chỉ biết rằng khi còn là một người thanh niên trẻ tuổi, ông Mua Sè Sính được người cha của mình dạy nghề làm bạc. Cứ nối tiếp theo thế hệ và đến thế hệ của ông cũng chính là thế hệ thứ 5 được truyền lại nghề làm bạc này. Nghề bạc tỉ mỉ và khéo léo, cứ như vậy qua bao mưa nắng của thời gian và bao thăng trầm của cuộc sống, ông Mua Sè Sính ông vẫn cần mẫn theo nghề của gia đình một cách kiên trì nhất, gìn giữ và bảo tồn. 

Bạc ở Lao Xa đặc biệt vì đây là những đồng bạc trắng Đông Dương từ thời Pháp thuộc vô cùng quý báu. Bạc ở đây đẹp, bền và có giá trị hơn nhiều so với các loại bạc khác. Các họa tiết trên những sản phẩm bạc của Lao Xa cũng mang nét đặc trưng tiêu biểu như con bướm, bông hoa, hay những chiếc chuông nhỏ xinh xắn để làm trang sức. 

Sản phẩm bạc ở đây khá đa dạng, từ đơn giản như nhẫn, vòng tay, kiềng chân đến những loại sản phẩm cần sự tỉ mỉ và chuyên nghiệp hơn trong khâu làm như vòng cổ, bộ xà tích hay các dụng cụ trong bộ trang điểm,…Các sản phẩm sẽ có giá khá hợp lý từ 150.000vnđ - 250.000vnđ với những chiếc nhẫn. Vòng tay, vòng chân sẽ khoảng 1.000.000vnđ tùy loại. Các bộ xà tích đương nhiên sẽ có giá đắt hơn lên tới hàng chục triệu đồng, chấ lượng rất cao. 

Nghề bạc bận rộn nhất vào khoảng thời gian từ tháng 10 âm lịch đến ra Tết. Đây là khi cao nguyên đá có hoa nở rộ khắp nơi, những hạt nắng vàng tươi rọi khắp muôn nơi, khung cảnh tươi vui ngập tràn sức sống và con người cũng bước vào mùa hỏi cưới rộn ràng. Và đương nhiên vào mùa cưới thì dân tại các nơi khác như Mèo Vạc, Đồng Văn, Yên Minh, Quản Bạ,… thi nhau đặt hàng bạc trang sức từ nhà của người nghệ nhân này tại Lao Xa.

Từ đôi bàn tay rắn rỏi sạm đen ấy, không biết bao nhiêu nhẫn, vòng tay, xà tích, vòng cổ, kiềng chân,… đã ra đời, góp phần điểm tô cho sắc đẹp của con người, từ đó sắc đẹp của mảnh đất đầy màu xanh này cũng trở nên bừng rạng rỡ đặc biệt.