Tình hình du lịch Việt Nam và thế giới 5 tháng đầu năm 2020

Du lịch quốc tế 4 tháng đầu năm và những con số “biết nói"

Dịch bệnh COVID-10 đã khiến tổng số lượt khách du lịch quốc tế giảm 22% trong quý đầu tiên của năm 2020, theo số liệu của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO). Tổ chức này cũng cho biết, số lượt khách du lịch trong năm nay có thể sẽ giảm từ 60 đến 80% so với năm 2019, thiệt hại ở mức 300 đến 450 tỷ USD, đồng nghĩa với việc hàng triệu người sẽ mất việc và các mục tiêu phát triển bền vững cũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn. 

Tổng thư ký Tổ chức Du lịch Thế giới Zurab Pololikashvili cho biết: “Thế giới đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng y tế và kinh tế. Ngành du lịch phải chịu ảnh hưởng rất lớn, với hàng triệu công ăn việc làm đang bị đe doạ. Đây là sự kiện chưa từng có trong lịch sử.” 

Giãn cách xã hội, sân bay hạn chế hoạt động, đóng cửa biên giới … hàng loạt nỗ lực để hạn chế dịch bệnh COVID-19 lây lan cũng chính là nguyên nhân đằng sau sự sụt giảm của tình hình du lịch Việt Nam. Trong tháng 3/2020, doanh thu du lịch quốc tế giảm trầm trọng 57% với 67 triệu lượt khách, tổn thất khoảng 80 tỷ đô la Mỹ (bao gồm cả hàng hoá đi kèm). Mặc dù khu vực Châu Á - Thái Bình Dương chịu tác động lớn nhất về số lượng khách du lịch (mất 33 triệu lượt so với dự tính), khu vực Châu Âu - chịu tổn thất ít hơn về tỉ trọng khách du lịch nhưng lại thiệt hại lớn hơn về mặt doanh thu. 

Tổ chức Du lịch Thế giới cũng dự đoán, nếu đầu tháng 7 các quốc gia bắt đầu mở cửa biên giới trở lại và nới lỏng giãn cách xã hội, tổng số lượt khách du lịch quốc tế sẽ giảm 58% so với năm 2019 và giảm tới 80% nếu mở cửa vào đầu tháng 12. Ngành du lịch được dự đoán sẽ phục hồi theo lộ trình khác nhau ở các vùng lãnh thổ và quốc gia, theo đó, Châu Á - Thái Bình Dương sẽ là khu vực được mong đợi nhiều nhất. Nghiên cứu của UNWTO chỉ ra rằng, tại khu vực này, du lịch sẽ “hồi sinh" vào quý 4 của năm 2020 và đầu năm 2012, trong đó du lịch nội địa sẽ được ưa chuộng hơn du lịch quốc tế (theo Guardian).

Tình hình du lịch Việt Nam: điểm sáng trên bản đồ du lịch Quốc tế trong năm 2020

Theo Tổng cục Du lịch Việt Nam, sau tháng 1 tăng cao 33% so với cùng kỳ, lượng du khách Quốc tế đến Việt Nam đã suy giảm mạnh trong tháng 2 (giảm 22%) và tháng 3 (giảm 68%) do dịch COVID-19, riêng tháng 4 không có khách quốc tế. Trong đó, hai thị trường khách hàng đầu của du lịch Việt Nam là Trung Quốc, Hàn Quốc đều giảm rất sâu, trên 90%. Cụ thể: Trung Quốc đạt 33,2 nghìn lượt giảm 91,5%; Hàn Quốc đạt 28,7 nghìn lượt, giảm 91,4%. 

Tổng cục Du lịch ước tính thiệt hại du lịch Việt Nam do dịch Covid-19, riêng trong các tháng 2, 3 và 4 sẽ vào khoảng 5,9-7 tỷ USD. Trong đó, doanh thu của các doanh nghiệp du lịch lữ hành giảm rất mạnh, doanh thu ngành hàng dịch vụ ăn uống và lưu trú lần lượt giảm 9,6% và 27,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú và ăn uống quý 1/2020 tăng 29,3% so với cùng kỳ năm 2019. Tuy chưa có con số thống kê chính thức, các chuyên gia kinh tế dự tính, tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, 80-90% số doanh nghiệp lữ hành nhỏ và vừa có thể đã tạm dừng hoạt động hoặc hoạt động cầm chừng.

Đến tháng 5/2020, Việt Nam là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên nổi lên vì ngành du lịch có dấu hiệu phục hồi, trong khi các quốc gia như Singapore, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Philippines vẫn đang trong tình trạng phong tỏa ở các mức độ khác nhau.

Sau thời gian dài phải tạm nghỉ “dưỡng sức” do dịch COVID-19, tình hình du lịch Việt Nam đã khả quan trở lại, phục vụ nhu cầu du khách trong nước dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay. Các chuyến bay nội địa đã hoạt động trở lại, dịch vụ xe buýt, xe lửa, nhà hàng và cửa hàng bán lẻ đã mở cửa trở lại kể từ ngày 23/4. Mặc dù các điểm du lịch không đông như mọi năm nhưng đây cũng là dấu hiệu đáng mừng của du lịch Việt sau thời gian dài ngưng trệ, thiệt hại do dịch bệnh.

Đáng chú ý, vào ngày 8/5, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Kế hoạch số 1749/KH-BVHTTDL phát động Chương trình “Người Việt Nam đi du lịch Việt Nam.” Đây là giải pháp nhằm kích cầu du lịch nội địa, tạo điều kiện để người dân du lịch tới các vùng miền trong cả nước trong bối cảnh bình thường mới sau dịch COVID-19.

Có thể thấy, các gói kích cầu thời điểm này là hết sức cần thiết để từng bước làm ấm trở lại thị trường du lịch, giải quyết công ăn việc làm cho nhân lực ngành du lịch. Và với sự chủ động của doanh nghiệp du lịch, những chính sách hỗ trợ thiết thực, kịp thời của Chính phủ, các bộ, ngành, du lịch Việt Nam đang kỳ vọng sẽ nhanh chóng “hồi sinh".