Trẻ em đang nuôi sống nghề YouTuber nhảm ở Việt Nam

Thế nào là nghề YouTuber nhảm?

Youtuber là những người sáng tạo nội dung và chia sẻ chúng trên Youtube – nghĩa là tự quay video, không sử dụng lại nội dung video, hình ảnh, âm thanh mà chưa được phép. Ngoài ra, nếu bạn sử dụng youtube và chia sẻ các video, clip quay chính mình chia sẻ về cuộc sống thường nhật, quan điểm, kinh nghiệp thì bạn có tên gọi khác là vlogger.

Như vậy, ai cũng có thể làm YouTube, ai cũng có thể nổi tiếng, nhưng bất kỳ sự cẩu thả và vô trách nghiệm nào cũng sẽ dẫn đến hậu quả cho chính những cá nhân đó lẫn toàn thể xã hội. Điển hình như câu chuyện nấu cháo gà nguyên lông và đập heo đất ăn trộm tiền của Hưng Vlog những ngày gần đây đã làm giọt nước tràn ly. Một làn sóng phê phán dấy lên từ MXH, báo chí, truyền hình và các trang tin tức, truyền thông... không chỉ với cá nhân Hưng Vlog mà còn là toàn bộ hệ thống các video phản cảm, nhảm nhí đang tràn lan trên YouTube Việt Nam năm 2020.

Trẻ em đang nuôi sống nghề YouTuber nhảm ở Việt Nam

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực truyền thông số, các kênh YouTube nhảm có nguồn thu chính từ quảng cáo của Google. Kênh càng có nhiều lượt xem, doanh thu càng cao, vì vậy áp lực câu view hàng ngày khiến cho các kênh nội dung này ngày càng nhảm, hoặc các kênh phải cố tình làm nhảm để thu hút người xem là trẻ em, từ đó tăng view, tăng doanh thu.

Trang Wired trích nghiên cứu của tổ chức Pew năm 2019 rằng: "Một trong những bí quyết thành công trên YouTube là hướng đến trẻ em". Thống kê của Pew trên 43 nghìn kênh YouTube có trên 250 nghìn lượt đăng ký cho thấy video có yếu tố trẻ em thu hút lượt xem cao gấp 3 lần video khác.

Dù trong điều khoản sử dụng, YouTube khẳng định họ không phải là nền tảng cho trẻ em, bởi nền tảng này yêu cầu người dùng trên 13 tuổi. Với các lứa tuổi khác, trẻ em phải sử dụng YouTube Kid và có sự cho phép của người giám hộ. Song việc đo đếm độ tuổi người dùng trên nền tảng YouTube không dễ. Theo một chuyên gia quảng cáo online đang làm việc tại TP HCM, YouTube chưa công bố số liệu về người dùng nền tảng của mình ở bất cứ thị trường nào, bao gồm Việt Nam. Việc xác định độ tuổi của người xem cũng khó chính xác, bởi nền tảng này cho phép xem mà không cần đăng ký tài khoản với các video thông thường. Nhiều trường hợp, tài khoản của một người nhưng cả gia đình sử dụng. Công cụ quản lý của YouTube cũng chỉ thống kê độ tuổi của người xem từ 13 tuổi trở lên, trong khi tại Việt Nam, nhiều trẻ em tiếp cận với video trên nền tảng này từ khi còn rất nhỏ.

Trong top 10 kênh YouTube Việt Nam được xem nhiều nhất, có 5 kênh dành cho trẻ em, theo thống kê của SocialBlade. Những kênh như Thơ Nguyễn, Babybus, Bibi TV đều đạt trên 3 tỷ lượt xem.

Ngoài ra, một loại hình khác là những kênh không phải video cho trẻ em, nhưng lại chứa những nội dung thu hút trẻ em, chẳng hạn dạng nhạc chế, thử thách, trêu trọc... Những kênh này cũng đạt hàng tỷ lượt xem. Đây chính là loại hình video phổ biến và "nguy hiểm" nhất hiện nay.

Trong một video xin lỗi gửi đến người xem YouTube mới đây, Nguyễn Thành Nam - một YouTuber chuyên làm video nhảm nhí tại Việt Nam - cũng thừa nhận, "có rất nhiều trẻ em đang xem kênh của anh mà phụ huynh không kiểm soát được".

Sở TT&TT Bắc Giang cũng là nơi theo dõi và xử phạt YouTuber Nguyễn Văn Hưng hai lần trong một tháng vì các video không phù hợp thuần phong mỹ tục. Theo ông Trần Minh Chiêu, Giám đốc sở TT&TT Bắc Giang nhận định: Nếu để các video trên tồn tại, sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hành vi của người trẻ. "Trên môi trường Internet, chúng ta khó xác định chính xác người xem là ai. Tuy nhiên, qua tìm hiểu của chúng tôi, một phần không nhỏ người xem các video nhảm nhí là người trẻ, đặc biệt là trẻ em", ông Chiêu nói.

Chưa hết, Ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông cũng cho rằng, cần phải xử lý nghiêm với các video nhảm và người làm ra chúng, bởi các video này có thể tác động xấu đến giới trẻ. "'Văn hoá nhảm' trên mạng đang lấy đi thứ quý giá của chúng ta là thời gian, đồng thời làm cho các bạn trẻ lười vận động, lười giao tiếp ngoài đời, muốn khẳng định cái tôi nhưng theo hướng lệch chuẩn hành vi. Chúng ta cần lên án, tẩy chay, không để lan toả trong cộng đồng những hình tượng và hành vi xấu như vậy", ông Phúc nói.