Về Hải Dương thăm đền Kiếp Bạc - lắng nghe hồn thiêng sông núi

Đền Kiếp Bạc thờ Hưng Đạo Đại Vương cùng gia quyến. Có thể nói trong tâm thức mỗi người dân thì Kiếp Bạc chính là thánh địa thờ Đức Thánh Trần.

Đền tọa lạc tại một thung lũng trù phú, xung quanh có dãy núi Rồng và Lục đầu Giang (nơi hội tụ của sáu con sông là sông Cầu, sông Đuống, sông Lục Nam, sông Kinh Thầy, sông Thương và nhánh chính của sông Thái Bình) bao bọc.

Theo bia di tích tại đền có ghi chép lại thì đền được xây dựng sau khi Hưng Đạo đại Vương qua đời năm 1300, vị trí đền nằm ở trung tâm thung lũng Kiếp Bạc, trên khu đất có diện tích khoảng 13.500m2.

Vị trí Đền Kiếp Bạc xưa cũng là đầu mối huyết mạch giao thông đường thủy bộ trấn giữ cửa ngõ phía đông Kinh thành Thăng Long xưa (thủ đô Hà Nội ngày nay).Nơi đây có địa thế trời bày, đất dựng, vị trí đắc địa về phong thủy, hình thế hiểm yếu về quân sự, có tứ linh quần tụ, chung đúc khí thiêng.

Đến với đền Kiếp Bạc, ấn tượng đầu tiên với quan khách là cổng đền cổ kính với 9 chữ lớn (phía trên là 4 chữ “Hưng thiên vô cực”, phía dưới là 5 chữ “Trần Hưng Đạo Đại Vương từ”). Hai bên cột đề câu đối (Kiếp Bạc muôn ngọn núi đều có hùng khí của kiếm thiêng/ Lục Đầu không còn nước nào chẳng vọng tiếng thu).

Toàn thể kiến trúc của đền được bố trí theo lối cung đình.Qua cổng có Giếng Ngọc được ví là mắt rồng, nước trong giếng không bao giờ cạn. Tiếp đó là ba tòa điện,  tại vị trí trang trọng nhất là tòa điện giữa, đặt tượng thờ Trần Hưng Đạo uy nghi dù qua bao thế kỷ vẫn là biểu tượng của hào khí Đông A lẫm liệt.

Tòa điện ngoài cùng đặt tượng thờ ba vị tướng quân: Chính giữa là tượng thờ Tướng quân Phạm Ngũ Lão là con rể Đức Thánh Trần; bên trái là tượng thờ tướng quân Yết Kiêu và bên phải là tượng thờ tướng quân Dã Tượng. Tòa điện trong cùng đặt tượng thờ vợ của Đức Thánh Trần (Quốc mẫu Thiên Thành công chúa) và hai con gái. Trong đền còn đặt 4 bài vị thờ 4 con trai của Trần Hưng Đạo.

Đền Kiếp Bạc cùng với hai ngôi đền trên núi Bắc Đẩu và Nam Tào được ví như “một cõi thiên bồng giữa hạ giới”.

Câu “Tháng 8 giỗ cha, tháng 3 giỗ mẹ” nhắc chúng ta nhớ tới lễ hội kiếp Bạc với các hoạt động văn hóa tín ngưỡng dân gian được diễn ra vào tháng 8 âm lịch. Hàng loạt các họa động:lễ cáo yết, lễ khai ấn, lễ rước bộ…. thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân (đặc biệt nhất là Lễ rước bộ và Lễ hội quân trên sông Lục Đầu).

Theo ban quản lý di tích thì : Ngày 17/8 ngoài sông Lục Đầu diễn ra  một nghi lễ quan trọng và đặc trưng của đền Kiếp Bạc đó là lễ hội quân trên sông Lục Đầu, nhằm tưởng nhớ công lao của Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Vào những ngày này thì ngư dân khắp nơi, khắp mọi miền đều tìm về đền Kiếp Bạc để hội quân, để cầu xin Đức Thánh Trần một năm mưa thuận gió hòa, một năm đi biển ra khơi được tôm cá được một năm bộ thu.

Có thể nói, mỗi cảnh sắc, hiện vật, dấu tích ở Kiếp Bạc đều gợi về bản hùng ca giữ nước vĩ đại của dân tộc ở triều đại Nhà Trần.