Bật mí về vai đào lẳng Thị Hến của Thanh Kim Huệ trong Ngao Sò Ốc Hến

NSƯT Thanh Điền và NSƯT Thanh Kim Huệ là cặp vợ chồng nổi tiếng trong giới mộ điệu cải lương. Nếu như NSƯT Thanh Kim Huệ được biết đến là một trong những cô đào nổi tiếng bậc nhất của sân khấu cải lương phía Nam thì NSƯT Thanh Điền là một nghệ sĩ cải lương, diễn viên điện ảnh, đạo diễn sân khấu đa tài.

Chập chững bước vào nghề từ những năm 1964 - 1965, Thanh Kim Huệ được cho đóng những vai tỳ nữ ít thoại rồi từ từ đi lên đào tư, đào ba, đào nhì và trở thành đào chánh sau 4 năm học hỏi. Năm 1969, Thanh Kim Huệ được chọn vào vai Lan trong vở Lan và Điệp (diễn cùng nghệ sĩ Chí Tâm). Sức hút của vai diễn đã giúp cô đào Thanh Kim Huệ sớm thành danh ở độ tuổi 14. Bản thu âm Chuyện tình Lan và Điệp năm đó cũng trở thành đĩa thu âm thành công nhất trong các phiên bản của Lan và Điệp. Năm 1973, nữ nghệ sĩ ký độc quyền với hãng đĩa Việt Nam, thu âm bản tân cổ đầu tiên với tên Yêu Lầm cùng nghệ sĩ Minh Vương và bản thu năm ấy đã mở đầu cho hàng loạt các băng đĩa ăn khách sau này của Thanh Kim Huệ.

Trong khi đó, NSƯT Thanh Điền dù xuất thân là một nghệ sĩ cải lương nhưng lại có phần thành công hơn ở mảng phim ảnh. Một số vai diễn đáng nhớ của NSƯT Thanh Điền có thể kể đến như: thầy giáo Bảy trong Đất Phương Nam, ông Lâm trong Nhịp Đập Trái Tim, ông Ẩn trong Cái Bóng Bên Chồng, ông Trung trong Một Ngày Không Có Em,...

Nam nghệ sĩ chia sẻ: “Cái gốc mình là cải lương, mê những tài danh như anh Út Trà Ôn, rất là mê nhưng mà lại thích là thích đóng phim, coi phim ảnh. Hai cái này nó lẫn lộn trong người của mình rồi sau cùng khi mình làm trọn với cải lương sân khấu thì chị Thẩm Thuý Hằng thấy tôi diễn kịch được, chị nói mốt em về diễn cho chị. Nhưng mà chưa tới duyên chính với chị Thẩm Thuý Hằng lại là chị Kim Cương. Chị Kim Cương kêu về đoàn của chị và chị tận tình huấn luyện mình trong bộ môn kịch. Từ đó đi kịch, kịch sang đóng phim luôn”.

Có thể nói, dù ở mảng cải lương, mảng kịch hay phim ảnh thì NSƯT Thanh Điền đều dành trọn tâm hồn cho từng vai diễn để rồi mỗi nhân vật lại ghi một dấu ấn khác nhau trong lòng người hâm mộ.

Trước khi có được danh tiếng riêng trong sự nghiệp, cả hai đã từng có thời gian cùng hoạt động nghệ thuật ở đoàn hát Kim Chung. Quen biết nhau từ lúc Thanh Kim Huệ mới 13, 14 tuổi, sau 6 năm tìm hiểu, cả hai đã kết tóc se duyên vào năm 1975. Tính đến nay, cặp đôi đã có hơn 50 năm gắn bó. Dù chênh lệch nhiều về tuổi tác nhưng sự đồng điệu trong tâm hồn đã gắn kết hai con người lại với nhau. Mối tình kéo dài hơn nửa thế kỷ của NSƯT Thanh Điền và NSƯT Thanh Kim Huệ khiến không ít người phải ngưỡng mộ. Thế nhưng, ít ai biết, trước khi về chung một nhà, Thanh Kim Huệ đã từng tỏ thái độ “ghét ra mặt” với chàng thanh niên si tình mang tên Thanh Điền.

Cô đào Thanh Kim Huệ hài hước kể: “Thật ra buổi đầu Thanh Kim Huệ gặp ảnh, Thanh Kim Huệ ghét dữ lắm. Tại vì xấu! Lúc đó đang thất tình ai nên cạo đầu trọc lóc à, xấu lại càng xấu” rồi “Anh theo đuổi nhưng mình rất là không có ưa, xách cây đờn đi theo ở sau đờn đờn hoài mà mình rất là ghét. Xách cây đờn đi sau cái mình đi chỗ khác, thì mình đang làm mặt cái ở đằng sau cứ đờn tửng tửng tửng quoài mà đờn rất là dở cho nên ghét. Cái mình xách cái vali đi chỗ khác làm mặt tiếp rồi cũng đi theo nữa, ghét quá trời! Nhưng mà sau này ảnh theo đuổi riết rồi cảm thấy ảnh cũng là một người tốt. Chứ thật sự Thanh Kim Huệ thì hồi nhỏ cảm giác là mình không thích lấy chồng nghệ sĩ, vì sợ. Mình thấy các anh chị lớn đào hoa quá thì mình sợ nhưng mà thấy ảnh chân tình quá nên mình chấp nhận, đến sau năm 75 mới cưới đó”.

Nghe Thanh Kim Huệ kể xấu mình là thế nhưng Thanh Điền chỉ cười và trêu chọc lại bà xã: “Tại ghét đó. Trời nói ghét của nào trời trao của nấy”.

Bên cạnh những vai diễn mang đậm dấu ấn riêng, NSƯT Thanh Điền và NSƯT Thanh Kim Huệ còn được khán giả biết đến và yêu mến qua vai diễn Quan huyện Trìa và Thị Hến trong Ngao Sò Ốc Hến. Trong vở tuồng, NSƯT Thanh Điền vào vai một ông quan huyện háo sắc còn NSƯT Thanh Kim Huệ là một cô nàng có phần lẳng lơ. Đây cũng là vai đào lẳng đầu tiên mà Thanh Kim Huệ đảm nhận.

Chia sẻ về vai diễn, nữ nghệ sĩ cho biết: “Đầu tiên cái vở này không phải vở hài, bác Năm Châu (NSND Năm Châu) chuyển thể từ một vở của Hà Nội là vở chính kịch. Qua tay anh Điền, Thanh Kim Huệ với anh Giang Châu thì mới nói mình diễn mình chuyển nó thành hài cho nó có duyên. Thành ra có những câu văn là mình thêm, bớt vô. Anh Châu (vai Trùm Sò) thì nghiên cứu giọng khóc, anh Điền (vai Quan huyện) thì có những câu rất là có duyên còn Thanh Kim Huệ thì mới đầu là mình thấy cái vai này nó khó quá. Vì nó tương phản với ở ngoài đời của mình, ở ngoài đời mình đâu có vậy. Nhưng mà sau mình suy nghĩ mình phải thể hiện vì cái vai này thật sự không phải xấu. Cô này cô là người tốt nhưng cô bị hại, thành ra mình phải diễn sao cho nó ra. Vừa lẳng lơ nhưng lại vừa đàng hoàng. Thành ra Thanh Kim Huệ nghĩ ra cái tay, cái chân phải như thế này, rồi lắc cái mông, rồi giọng nói cho nó ra cái nét của cô. Rất là lẳng lơ nhưng lại rất là đoan chính”.

Việc thêm thắt yếu tố hài hước vài kịch bản, nghiên cứu cách diễn, chọn lọc sử dụng ngôn ngữ hình thể thay cho ngôn từ để làm bật lên tính cách của Thị Hến đã cho thấy sự đầu tư cho vai diễn của Thanh Kim Huệ. Cái tâm, cái tầm mà nữ nghệ sĩ đưa vào từng nhân vật để tạo ra nét đặc trưng cho từng vai diễn đủ để cho khán giả cảm nhận và yêu mến. Trong hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật, NSƯT Thanh Kim Huệ hầu như không có quá nhiều vai diễn khác nhau nhưng mỗi vai diễn mà nữ nghệ sĩ đảm nhận có thể xem như là một tượng đài khó ai có thể vượt qua.

Cũng giống như Thị Hến, Quan huyện Trìa cũng để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng của NSƯT Thanh Điền: “Những cái kỷ niệm của Ngao Sò Ốc Hến thì kể chắc không bao giờ hết nổi đâu. Tại vì tất cả diễn viên đều có liên kết với nhau, từ câu nói và từng cử chỉ, vân vân, cho nên kể kỷ niệm thì kể không bao giờ hết. Nhưng mà rất thương vở Ngao Sò Ốc Hến, có mấy ông quan huyện nói tôi nói thiệt với ông Điền tôi ghét ông khủng khiếp. Dù ông chửi tôi nhưng mà sao tôi khoái ông, tôi thích cái vở mà nó có sự châm biếm phê phán chung chung như vậy".

NSƯT Thanh Kim Huệ chia sẻ thêm: “Mới đầu diễn thì diễn chứ cũng không biết cái vở diễn có một sức sống mãnh liệt như vậy. Thật sự diễn cả ngàn suất là có đó, một ngày diễn hai suất, cả tuần lễ luôn. Mà diễn hoài người ta coi hoài, lạ vậy đó”.

Tiếp lời Thanh Kim Huệ, NSƯT Thanh Điền nói: “Diễn mà phát sợ luôn mà lại đông hơn. Rồi thì thôi quay truyền hình, không diễn nữa mà khi quay truyền hình phát ra rồi khán giả lại đông hơn lúc đầu”. Có lẽ, sự duyên dáng trong cách thể hiện cũng như kịch bản châm biếm hài hước đã giúp Ngao Sò Ốc Hến trở thành một vở cải lương đình đám của thập niên 90.

Ở trên sân khấu chương trình Dấu Ấn Huyền Thoại, tuy không tái hiện lại được vở diễn kinh điển Ngao Sò Ốc Hến nhưng cả hai đã đưa khán giả đi qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau với các trích đoạn như: Cô Gái Tưới Đậu, Cái Bóng Bên Chồng hay tân cổ Ngày Hạnh Phúc. Đồng thời, người xem còn được chìm đắm trong tiếng ca của Thanh Kim Huệ qua các ca khúc như: tân cổ Yêu Lầm, tân cổ Rước Tình Về Với Quê Hương và Dệt Chặng Đường Xuân.

Dù sức khoẻ không được tốt nhưng Thanh Kim Huệ vẫn cố gắng để diễn tròn vai, hát vẹn chữ. Vẫn giọng ca tình cảm cùng lối diễn duyên dáng, Thanh Kim Huệ đã thấp thoáng cho người xem thấy được bóng dáng của cô đào nổi tiếng của những năm 1965, 1966 hồi đó cùng ngọn lửa đam mê chưa bao giờ tắt.