Công thức thổi giá tiền tỷ của lan đột biến

Ngày 15/3, trên facebook anh Nguyễn Văn Minh đã đăng tải thông tin về việc nhận chuyển giao 3 cuộc giao dịch lớn với vườn lan var Đất Mỏ. Tổng của vụ giao dịch là 288.500.000.000 đồng bao gồm 1 cây Ngọc Sơn Cước có giá 250 tỷ đồng, 1 lá non Pleiku giá 20,5 tỷ đồng và 2 lá non Cờ đỏ giá 18 tỷ đồng.

Thương vụ mua bán cây lan var Ngọc Sơn Cước trị giá hàng trăm tỷ đồng trên đã gây xôn xao dư luận. Mọi người dường như không tin vào vụ việc này. Nhưng thực chất vào ngày 12/3, 1 thương vụ cây lan Bảo Duy 5 cánh trắng giá 18.888.888.888 tỷ đã được giao dịch thành công. Được biết thêm, nếu không do tình hình dịch bệnh Covid-19 cây lan Bảo Duy 5 cánh này còn có thể có mức giá cao hơn.

Có quá nhiều ý kiến trái chiều về vụ giao dịch này, 1 đại gia đam mê cây cảnh đã lên tiếng: "Ngoài Hà Nam ra, thời gian gần đây những cuộc giao dịch lan đột biến diễn ra ở nhiều tỉnh thành khác, có nơi giao dịch tới 60 tỷ đồng". Theo nhận định của vị đại gia, việc giao dịch lan giá cao như vậy sẽ đem lại những hệ luỵ rất lớn.

Nhiều người mua nghĩ rằng việc buôn bán sẽ thu về được nhiều lợi nhuận nên đã bán cả nhà, cả xe đi mua lan để đầu tư. Cuối cùng lại không bán được cho ai. Còn những người giao dịch lan trong các thương vụ trên đều là kinh doanh thu lợi nhuận chứ không phải vì đam mê. Vậy lợi nhuận cuối cùng đi về đâu? Một phần của mục đích này có thể là rửa tiền.

Công thức của việc đẩy giá lan dựa trên kết cấu của việc lan lớn lên, sinh sôi nảy mềm (keiki) và định giá dựa trên keiki đó.

Vậy lan đột biến có gì lạ? Ngoài dùng làm cảnh thưởng ngoạn, hay chứng minh "đẳng cấp" của giới nhà giàu sành chơi, lan đột biến còn có gì đặc biệt? Mức giá trên liệu có phải là giá trị thật của loài hoa đắt hơn vàng ròng này?

Theo PGS.TS Đặng Văn Đông - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả (FAVRI - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), một trong những chuyên gia hàng đầu về hoa, cây cảnh ở Việt Nam, lan đột biến là một cá thể hay một dòng hoa lan trong quần thể phong lan tự nhiên, bất ngờ có sự biến đổi khác biệt về kiểu dáng (màu hoa, kích thước lá, độ dài đốt thân hoặc sự sắp xếp các cánh hoa trên cành…) so với các cây cùng loại.

PGS.TS Đặng Văn Đông khuyến cáo:"Những cây lan đột biến đang rao bán, chưa hẳn đã là lan có biến dị đột biến (di truyền được), mà còn chứa cả những biến dị thường biến (không di truyền được)".

Do vậy, người mua keiki lan đột biến về trồng, phải yêu cầu bên bán có hợp đồng bảo lãnh giống chặt chẽ, và cũng không nên xuống tiền bằng mọi giá, chỉ để sở hữu một mầm lan khác lạ, mà chắc chắn sau một thời gian có thể sẽ bão hòa.

Lan đột biến có thể “nhân bản” hàng loạt

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Đông, công nghệ nhân giống lan đột biến không phải là quá khó, đặc biệt khi đưa vào nuôi cấy mô tế bào (in vitro), chỉ trong vài tháng, các cơ sở nuôi cấy mô có thể đưa ra thị trường được hàng vạn, thậm chí hàng triệu cây lan đột biến giống y chang kiểu dáng mỹmiều của các dòng bố/mẹ.

Vị chuyên gia này cũng nhắc tới bài học từ phong trào chơi, kinh doanh cây cảnh cổ thụ (sanh, lộc vừng…) ở nhiều địa phương, thời gian trước đây. Điển hình như Nam Điền (Nam Định) hay Văn Giang (Hưng Yên) khi cây cảnh bị "thổi giá" và kết quả là cả người trồng và người kinh doanh đều thua lỗ nặng khi "bong bóng" xẹp.

PGS.TS. Đặng Văn Đông cho biết: Tế bào thực vật có tính toàn năng, tức là mọi tế bào sẽ đều có cùng hệ gen và có khả năng sinh sản vô tính, do đó, chúng có thể được nuôi cấy để tạo ra cơ thể mới. Dựa trên tính toàn năng này, con người đã ứng dụng phương pháp nuôi cấy mô tế bào để nhân giống các loại thực vật, trong đó có cả những thực vật rất quý, hiếm.

"Thực tế ở các nước tiên tiến như Mỹ, Hà Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc,Thái Lan… người ta đều đang sử dụng phổ biến phương pháp này cho cây lan. Ở Việt Nam, Viện chúng tôi và một số đơn vị cũng đang ứng dụng phương pháp này cho nhiều loại cây hoa. Hiện tại chúng tôi đang nhân được hàng vạn cây giống "lan phi điệp đột biến", với giá chỉ tương đương những cây lan bình thường khác", PGS.TS. Đặng Văn Đông thông tin.

Nếu tổ chức, cá nhân muốn phát triển sản xuất lan đột biến thành hàng hóa, với số lượng lớn, chất lượng đồng đều, giá thành hạ, thì việc áp dụng công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào và công nghệ sản xuất hoa lan trong nhà lưới, ứng dụng công nghệ cao, là điều rất cần thiết, PGS.TS. Đặng Văn Đông nêu ý kiến.

Công an đã vào cuộc

Cơ quan chức năng đã vào cuộc ngay sau đó để giải quyết vụ việc. Qua xác minh ban đầu, ông Nguyễn Văn Dương, Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Hà Nam khẳng định vụ chuyển nhượng cây lan Bảo Duy 5 cánh giá hơn 18 tỷ đồng là giả. Các đối tượng đã nhờ các kênh đưa tin nhằm gây bão dư luận.

Ông Dương còn cho biết thêm các đối tượng này đang cố "lách luật" để không phải đóng thuế. "Trồng lan có đặc thù riêng không cần đất đai, không đại trà nên việc quản lý các đối tượng này rất khó. Chỉ có các hội nhóm chơi lan với nhau tự đưa ra giá, giao dịch không hợp đồng, giấy tờ".

Với vụ tương tự, giao dịch cây lan đột biến giá 250 tỷ đồng, công an cũng sẽ vào cuộc điều tra làm rõ sự thật. Cụ thể, vụ việc sẽ được UBND địa phương phối hợp với chi cục Thuế Đông Triều kiểm tra, xác minh thông tin và sẽ báo cáo trước ngày 23/3/2021.