Kẻ hiếp dâm là... nạn nhân?

Theo điều tra, Tấn quen biết chị L (SN 2001; trú tại Cầu Giấy) là người yêu của một người bạn. Thời gian gần đây, biết chị L có mâu thuẫn với người yêu, nên Tấn thường xuyên nhắn tin hỏi thăm.

Trưa ngày 17-01-2021, Tấn lái xe ô tô Land cruiser Prado đến rủ chị L về Thái Bình ăn cưới. Đến 21h cùng ngày, chị L bảo Tấn đưa về Hà Nội. Trên đường đi ngang qua thành phố Thái Bình, Tấn liên tục sàm sỡ nhưng bị chị L phản ứng gay gắt. Sau đó, Tấn cố tình kéo dài thời gian. Gần 24h đêm, thấy đường vắng vẻ, Tấn dừng xe cưỡng hiếp chị L. Bị nạn nhân chống trả dữ dội, đối tượng lấy dây vải trói chị L rồi thực hiện hành vi đồi bại trên xe. Sau đó đối tượng đưa chị L vào khách sạn gần đó nghỉ.

Đến trưa ngày hôm sau, cả 2 trở về Hà Nội. Tấn thuê phòng ở khách sạn trên phố Trần Quốc Vượng rồi nhắn tin đe dọa chị L nếu không đến khách sạn để quan hệ, sẽ bị đối tượng tung “ảnh nóng” lên mạng và gửi cho bạn trai. Do hoảng sợ, chị L buộc phải đến khách sạn để phục vụ Tấn. Sau đó, chị L đã đến Công an phường Dịch Vọng Hậu trình báo sự việc.

Một số người cho rằng nguyên nhân xuất phát từ việc cô gái đã chủ động "đong đưa" với Tấn trước, do chị L dễ dãi...Thậm chí còn đổ lỗi cho chị L đã lừa Tấn. Có chăng chúng ta đang hiểu sai khái niệm "hiếp dâm" được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015.

Hiếp dâm là gì? 

Theo điều 141 Bộ luật Hình sự 2015: "Hiếp dâm là hành vi dung vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác để giao cấu với nạn nhân TRÁI VỚI Ý MUỐN CỦA HỌ".

Dùng vũ lực: Là dùng sức mạnh về thể chất như vật ngã, đè, giữ tay, chân, bịt miệng, bóp cổ, đấm đá, trói, giằng xé quần áo,... của nạn nhân nhằm làm mất hoặc hạn chế khả năng phòng vệ, tự vệ, chống trả của nạn nhân;

Đe dọa dùng vũ lực: Là dùng lời nói, cử chỉ, động tác nhưng chưa tác động vào người nạn nhân, nhưng làm cho nạn nhân hiểu rằng nếu kẻ tấn công không giao cấu được thì sẽ sử dụng vũ lực ngay tức khắc. Ví dụ như dọa giết, đe dọa gây thương tích,...

Lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân: Là những trường hợp như nạn nhân đi một mình trong đêm vắng, đi một mình trong rừng,..

Dùng thủ đoạn khác: Là những trường hợp người phạm tội đe dọa, khủng bố tinh thần, làm cho nạn nhân khiếp sợ, dùng thuốc mê, thuốc kích dục, say rượu hay các chất kích thích khác làm cho nạn nhân hạn chế hoặc mất khả năng chống cự;

Giao cấu trái ý muốn của nạn nhân: Là việc thực hiện hành vi giao cấu nhưng không được sự đồng ý của nạn nhân hoặc hành vi giao cấu xảy ra không có ý muốn của nạn nhân vì họ đang trong trạng không thể hiện và biểu lộ được ý chí của họ.

Quay trở lại vụ án hiếp dâm đã nêu, Tấn đã quan hệ với chị L hai lần và cả 2 lần này chị L đều không tự nguyện thực hiện. Lần đầu tiên, chị L phản ứng gay gắt, chống trả dữ dội, thủ đoạn Tấn đã sử dụng trong lần đầu là dùng vũ lực. Lần thứ 2, Tấn đã đe dọa chị L ép phải quan hệ nếu không sẽ tung ảnh nóng - đây là dùng thủ đoạn khác mà bộ luật đã quy định. Cả 2 lần quan hệ đều trái ý muốn chị L.

Như vậy, nhân vật trong câu chuyện đã bị khởi tố chứng tỏ cơ bản đã có đủ căn cứ để khẳng định hành vi đã đủ cấu thành "tội Hiếp dâm".

Cớ sao lại lên án...nạn nhân

Tại sao đa số bình luận lại chĩa về nạn nhân - người bị ảnh hưởng trực tiếp bới hành vi phạm tội của Tấn.

Không khó để bắt gặp những bình luận trong những vụ án hiếp dâm nhằm vào nạn nhân, cho rằng họ “do ăn mặc hở hang”, “ai bảo say xỉn”,.... và nhiều lý do khác để họ “xứng đáng” trở thành nạn nhân. Nhưng tại sao một người lại phải hạn chế quyền của bản thân mình chỉ để những kẻ khác không thực hiện hành vi vi phạm pháp luật? Liệu đó có thật sự công bằng?

Trong câu chuyện này, nạn nhân hoàn toàn không có lỗi. Pháp luật quy định: "Lỗi là dấu hiệu thuộc mặt chủ quan của tội phạm phản ánh chủ thể đã lựa chọn thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội khi có đủ điều kiện lựa chọn thực hiện hành vi khác phù hợp với đòi hỏi của xã hội". Theo khái niệm này, nạn nhân có xứng đáng bị lên án không, rõ ràng nạn nhân chưa thực hiện hành vi nào nguy hiểm cho xã hội, chưa có hành vi vi phạm pháp luật. Có thể các bạn thấy việc cô ấy đi theo một người đàn ông khác là không chấp nhận được về lẽ thường tình, nhưng pháp luật không cấm hành vi này.

Chúng ta đang vô tình bao biện cho lỗi lầm của tội phạm bằng định kiến và sự vô cảm. Một lần nữa nhận thức về bình đẳng giới cần được chú trọng. Có phải họ đang nghĩ việc các cô gái ăn mặc, hành động khác những quy chuẩn truyền thống sẽ là những lý do khiến họ "đáng" bị hiếp dâm, còn đàn ông đơn giản bởi đó là “bản năng” nên dễ dàng "thông cảm"? Vô hình chung chúng ta đang đẩy câu chuyện đi sai lệch, khiến nạn nhân lại bị lên án "ngược" và kẻ hiếp dâm là ... nạn nhân.