'Khách quen' nói gì về sử dụng đồ nhựa của các thương hiệu F&B

Vật liệu nhựa, nilon mang lại sự tiện lợi trong việc sử dụng nhưng cũng kèm theo muôn vàn nguy hiểm đối với sức khỏe và môi trường. Phải mất đến 100 - 1000 năm, rác thải nhựa mới có thể phân hủy hoàn toàn. Trong quá trình phân hủy, chúng làm mất cân bằng hệ sinh thái, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sự sống và tồn tại của nhiều loài sinh vật. Khi chôn lấp, rác thải nhựa, nilon làm lòng đất không giữ được nước, gây ra lũ lụt, xói mòn.

Những năm gần đây, Việt Nam phát động phong trào sống xanh, gần gũi với thiên nhiên để bảo vệ môi trường. Các thương hiệu đồ ăn, thức uống nổi tiếng (F&B) đã tiên phong đi đầu, nhận được nhiều sự hưởng ứng của khách hàng, người tiêu dùng. Tuy nhiên, vấn đề này đến nay vẫn chưa được giải quyết triệt để, một số brand thường dùng rác thải nhựa một lần gây tác động không nhỏ đến hệ sinh thái.

Bài liên quan

Đồ nhựa ngập tràn các chuỗi thương hiệu F&B, môi trường thiên nhiên khóc thét

Dạo một vòng quanh cổng các trường học, bệnh viện, khu vui chơi, không khó để bắt gặp các hàng ăn, thức uống sử dụng rác thải nhựa dùng một lần, túi nilon tràn lan. Trong khi người bán vì lợi nhuận, sự tiện ích thì người mua cũng vô tư dùng không ý kiến, các chất độc hại này được dịp "bay" đi khắp nơi, phần độc hại ngấm dần trong cơ thể, phần khác tứ tán ra môi trường.

Theo khảo sát của TravelMag.vn, ngoài các hàng ăn trôi nổi, các thương hiệu lớn cũng sử dụng nhiều rác thải nhựa, túi nilon gây nguy hiểm cho sức khỏe con người và môi trường. Dưới đây là bài khảo sát các khách hàng thường xuyên của các "ông lớn" trong ngành F&B tại Việt Nam:

1. Bạn có thường sử dụng sản phẩm của các thương hiệu Highlands, Phúc Long, Gongcha, KOI,... không? Tần suất sử dụng của bạn thế nào?

- Cao Lê Văn Thuận (22 tuổi, TP.HCM): Mình thường chỉ sử dụng sản phẩm của Highland thôi, những thương hiệu khác cũng có nhưng không nhiều. Tần suất sử dụng là 1-2 lần/ tuần.

- Ngô Tú Trinh (22 tuổi, TP.HCM): Mình không thường xuyên uống trà của các thương hiệu này đâu, tại mình nghèo á (cười). Còn nếu được công ty bao thì không từ chối đâu nha, một tuần cỡ 2 lần được bao là ngon lành cành đào rồi. Thường thì mình hay uống (à không, là được bao uống) ở Phúc Long.

- Trương Hoàng Mi (23 tuổi, TP.HCM): Mình là một fan của đồ uống các thể loại từ trà sữa đến cà phê,… nên các thương hiệu như Highlands, Phúc Long, Gongcha,… đều cực kỳ quen thuộc. Mỗi tuần mình đều sẽ có 2-3 lần sử dụng sản phẩm từ các thương hiệu này, chủ yếu với hình thức giao hàng thông qua các ứng dụng.

- Trương Quý (23 tuổi, TP.HCM): Mình có sử dụng các sản phẩm từ Phúc Long, KOI,… dùng nhiều nhất là Phúc Long với tần suất trước đây là 1 tuần 4-6 sản phẩm, còn sau này mình chỉ dùng khoảng 1-2 sản phẩm trên 2 tuần.

2. Bạn có đánh giá thế nào về mức độ sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần của các thương hiệu trên?

- Cao Lê Văn Thuận (22 tuổi, TP.HCM): Theo mình, mức độ sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần tương ứng ở các thương hiệu đều khá cao. Riêng Highlands mình nghĩ tầm 70-80% rồi.

- Ngô Tú Trinh (22 tuổi, TP.HCM): Ở Phúc Long, ngoài ly và ống hút giấy thì vẫn còn muỗng và nắp ly bằng nhựa. Có hôm mình order không muỗng, không ống hút nhưng mà khi nhận hàng thì... cái muỗng vẫn "say hello" với mình ngay lần đầu gặp gỡ.

- Trương Hoàng Mi (23 tuổi, TP.HCM): Theo quan sát của mình, hầu hết các thương hiệu đồ uống quen thuộc đều có sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần. Một số thương hiệu như Phúc Long, Cheese Coffee,… có sử dụng ly giấy nhưng ống hút, nắp đậy, muỗng, túi đựng vẫn là sản phẩm từ nhựa. Nếu hỏi về mức độ sử dụng thì mình cảm giác không có nhiều thay đổi, trừ trường hợp khách yêu cầu thì có thể họ sẽ không giao kèm ống hút, muỗng nhựa,… Nhưng về phần những món bắt buộc phải có như nắp đậy, túi đựng thì vẫn phải dùng.

- Trương Quý (23 tuổi, TP.HCM): Theo mình thấy, sử dụng nhựa nhiều nhất là Highlands và Phúc Long, tiếp theo là Gongcha và cuối cùng là KOI.

3. Sau khi sử dụng (đem về nhà), bạn thường bỏ đi hay xử lý thế nào với các vật dụng nhựa đó?

- Cao Lê Văn Thuận (22 tuổi, TP.HCM): Trường hợp đặt về nhà sử dụng thì mình thường giữ lại để làm ly uống hoặc các dụng cụ đựng các vật linh tinh. Không thì sẽ thu nhập để gửi lại cho các cô bán ve chai (nếu số lượng đủ nhiều).

- Ngô Tú Trinh (22 tuổi, TP.HCM): Thật ra là mình cũng muốn giữ nó lại lắm nhưng mình đã giữ quá nhiều muỗng nhựa mà không dùng tới rồi. Đôi khi lười biếng, mình cũng quẳng nó vào sọt rác luôn. Dù sau đó cũng hơi "tự vấn lương tâm một xíu", mà thôi kệ chỉ có trời biết đất biết và cô lao công biết thôi.

- Trương Hoàng Mi (23 tuổi, TP.HCM): Đối với các sản phẩm đồ uống, mình chủ yếu đặt hàng giao tận nơi. Thông thường mình sẽ hạn chế sản phẩm nhựa bằng cách dặn tài xế hoặc cửa hàng là mình không cần ống hút hay muỗng nhựa, mình có chuẩn bị sẵn ống hút và muỗng inox ở chỗ làm. Túi nilon đựng nước giao đến cũng thường là những loại túi chắc chắn và khá đẹp nên mình sẽ dùng lại để đựng đồ. Nhưng còn ly, nắp đậy sau khi sử dụng xong mình sẽ bỏ đi.

- Trương Quý (23 tuổi, TP.HCM): Với ly của Phúc Long thì mình đem rửa (cái này ít lắm vì cần trồng cây nhỏ nhỏ thì tận dụng thôi), còn hầu như mình phân loại rác rồi đem đi bỏ. Riêng KOI thì mình có dùng bình để đựng nên không có mang “rác” về nhà.

4. Các brand F&B từ lâu đã hưởng ứng chiến dịch “sống xanh”, chống rác thải nhựa. Theo bạn, mức độ hưởng ứng phong trào của các brand kể trên đạt mức độ nào, được bao nhiêu phần trăm?

- Cao Lê Văn Thuận (22 tuổi, TP.HCM): Về mức độ hưởng ứng, có lẽ họ thành công trong việc tạo hiệu ứng lan toả về ý nghĩa chương trình, nhưng tính Call-to-Action vẫn chưa thành công. Với mình, họ tạm được gọi thành công với mức 50-60% vì lan toả về hành động thực tiễn không quá cao.

- Ngô Tú Trinh (22 tuổi, TP.HCM): Mình nghĩ là cũng được 50% nếu theo định nghĩa "sống xanh" hiện tại. Nói chung là nếu không hưởng ứng, brand lại bị cô lập và biết đâu bị vướng vào làn sóng tẩy chay thì sao.

- Trương Hoàng Mi (23 tuổi, TP.HCM): Mình có biết đến việc các thương hiệu hưởng ứng chiến dịch “sống xanh” nhưng có vẻ như mọi thứ vẫn còn khá hời hợt và mang tính hình thức, cũng như khó có thể thay đổi được ngay thói quen sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần của phần đông khách hàng. Mà các thương hiệu thì chủ yếu họ nương theo khách hàng chứ không có những biện pháp triệt để. Ví dụ, có một thời điểm Phúc Long đã ngưng sử dụng ống hút nhựa và thay thế bằng ống hút giấy. Nhưng rất nhiều khách hàng đã phản hồi, cá nhân mình cũng thấy ống hút giấy không hiệu quả vì nó sẽ rất nhanh bị nhũn ra. Mình chỉ uống được nửa ly nước thì ống hút đã nhũn và không hút được nữa. Sau đó, mình thấy Phúc Long quay trở lại dùng ống hút nhựa.

Bên cạnh đó, hầu hết các thương hiệu đồ uống kể trên đều không sử dụng ly thuỷ tinh, ly dùng nhiều lần,… cho tất cả khách hàng, kể cả khi bạn dùng tại cửa hàng. Việc hưởng ứng phong trào của họ chỉ dừng lại ở việc khuyến khích khách hàng dùng ly cá nhân, không lấy ống hút, muỗng nhựa, túi đựng,… khi không cần và sẽ được áp dụng discount 10%. Còn nếu khách hàng không muốn thì… thôi, họ vẫn dùng sản phẩm nhựa.

Tất nhiên mình vẫn không phủ định việc một số thương hiệu đã có những thay đổi tích cực như Gongcha dùng ống hút bằng bột gạo và nắp ép trên ly của họ cũng bằng giấy. Nhưng như đã nói ở trên thì mọi thứ dường như vẫn là “vô thưởng vô phạt”, hưởng ứng theo phong trào. Với cá nhân mình thì mức độ chỉ khoảng 20-30% mà thôi.

- Trương Quý (23 tuổi, TP.HCM): Theo cá nhân mình, Highlands sử dụng nhựa nhiều nhất nên cũng ít đi quán này. Tiếp theo là Phúc Long, tuy có việc thay thế ống hút nhựa bằng giấy, nhưng ly size nhỏ vẫn còn dùng ly nhựa. Vài lần ghé mua trở lại đây, mình thấy Phúc Long lại quay sang dùng ống hút nhựa, lại còn bọc thêm vỏ giấy ngoài nên rác càng thêm rác. Gongcha thì dùng ống hút gạo nhưng ly vẫn là ly nhựa, túi đựng vẫn là túi nilon tính ra thì cũng chả bù được bao nhiêu. KOI thì mình nghĩ làm khá ổn vì có cả chiến dịch đem ly theo được giảm 5.000 dồng, có nhiều chương trình tặng quai vải cũng khuyến khích người dùng hạn chế dùng đồ một lần. Còn mức độ phần trăm thì mình nghĩ là mình không cho bừa được, khi nào rảnh mình làm khảo sát xem sao.

5. Nếu được lựa chọn vật dụng thay thế, bạn sẽ khuyến khích brand trên thay đồ nhựa bằng gì?

- Cao Lê Văn Thuận (22 tuổi, TP.HCM): Mình nghĩ hơi khó để thay đổi hoàn toàn nhưng nếu có sự lựa chọn, bình hoặc cốc tái sử dụng.

- Ngô Tú Trinh (22 tuổi, TP.HCM): Có thể vẫn là nhựa nhưng là nhựa làm bằng bột ngô hoặc là bã mía.Thật ra, chắc nhiều người cũng nghĩ như mình, việc lựa chọn vật dụng thay thế cho nhựa (nhất là cho đồ uống mang đi) là không khả thi, nó thật sự không quan trọng bằng việc tái chế/tái sử dụng vật liệu đó. Bất cứ vật liệu nào cũng có thể gây ô nhiễm và để làm ra vật liệu được cho là "thân thiện" đó người ta cũng đã mất rất nhiều nhiên liệu. Dùng ít lại, tái chế nhiều hơn. Mà, chắc thông điệp dùng ít lại thì các nhãn hàng không thích rồi.

- Trương Hoàng Mi (23 tuổi, TP.HCM): Mình cho rằng việc ngưng hẳn tất cả sản phẩm nhựa dùng một lần là điều không thể. Chúng ta chỉ có thể hạn chế một phần nào đó. Mình thấy việc sử dụng ống hút bột gạo khá hiệu quả và hợp lí, các thương hiệu có thể nghiên cứu thay đổi. Ngoài ra, đối với khách hàng dùng tại chỗ cũng nên sử dụng các loại ly thuỷ tinh, muỗng inox… dùng lại được.

Tóm lại, mình nghĩ rằng quan trọng hơn hết vẫn là ý thức và sự tự giác thay đổi của mỗi cá nhân trong việc chủ động hạn chế đồ nhựa dùng một lần. Càng nhiều người chủ động hạn chế thì càng tạo nên hiệu quả lớn hơn. Chứ nếu chỉ bắt các thương hiệu thay đổi trong khi một bộ phận lớn khách hàng vẫn yêu cầu được dùng đồ nhựa vì tiện lợi thì mình thấy không công bằng lắm và hiệu quả mang đến cũng không đáng kể.

- Trương Quý (23 tuổi, TP.HCM): Mình nghĩa sẽ có 3 lựa chọn:

1. Khuyến khích việc mang đồ đến cửa hàng để đựng (điều này cũng sẽ có những bất cập, tuy nhiên mình nghĩ có chính sách tốt thì 1 lan toả 10, lâu dần ý thức sẽ thay đổi).

2. Loại ly giấy cũng khá ổn nhưng nếu không thải nilon mà chặt cây để làm ly giấy thì cũng hại môi trường ngang nhau.

3. Tối ưu nhất mình nghĩ trong tương lai có loại hợp chất nào đó có thể chống nước nhưng sẽ phân huỷ được khi chôn dưới đất hoặc trở thành phân bón cũng được (nhưng theo mình điều này có vẻ khó).

- Cảm ơn các bạn đã trả lời vấn đề trên cùng TravelMag!