Khách sạn nghĩa trang thú cưng giữa lòng Hà Nội

Ở đầu ngõ 167 Trương Định - Hai Bà Trưng - Hà Nội có một tấm biển ghi dòng chữ: “Ngõ Bảo Sinh – chủ nhân khách sạn chó mèo”. Chắc chắn ai từng trông thấy tấm biển này sẽ không khỏi thấy tò mò để rồi có ngày  bước chân vào khám phá thế giới lạ lùng đó. 

Men theo con ngõ nhỏ vào sâu bên trong, người ta càng cảm thấy kì thú và lạ lùng, bởi gần cuối con ngõ nhỏ lại xuất hiện một cổng chùa có tên "Tề Đồng Vật Ngã". Ngôi chùa nằm khuất sau cánh cổng đó với không gian an yên và thanh tịnh. Những vị khách lạ đang tò mò tự hỏi: "Tề Đồng Vật Ngã" là gì? 

Cụ Nguyễn Bảo Sinh - một nhà thơ trứ danh - người sáng lập nên ngôi chùa này thong thả lý giải: "Tề Đồng Vật Ngã được hiểu theo giáo lý nhà Phật, nghĩa là triết lý luân hồi, người và vật đều bình đẳng nên con vật cũng cần được an táng, cầu siêu. Tôi thích gọi ngôi chùa của mình là khách sạn nghĩa trang thú cưng bởi khách sạn thú cưng chỉ chăm sóc thể xác thú cưng khi còn sống, còn khách sạn nghĩa trang thú cưng là nơi chăm sóc linh hồn cho chúng". Đó cũng chính là điều mà cụ Sinh tâm niệm trong suốt cuộc đời  sự nghiệp của mình. 

Giới thiệu ngắn gọn về Bảo Sinh, tác giả Đỗ Anh Đào viết: “Hà Nội có Nguyễn Bảo Sinh/ Thế gian cũng chỉ có mình ông ta” quả không sai. Ông là người đầu tiên và có thâm niên nhất (hơn 40 năm) trong việc biến một thú vui thành một nghề ở Việt Nam: Nghề nuôi chó, mèo. Theo lời ông kể thì từ năm 1975 trở về trước, người miền Bắc nuôi chó mèo không hẳn vì tình yêu đối với chúng, mà chủ yếu để giữ nhà, bắt chuột và cung cấp nguồn “đặc sản”. Sau giải phóng miền Nam, đặc biệt là từ sau năm 2000 đến nay, do đời sống đã được nâng cao, con người quan tâm đến thú cưng với một thái độ nhân văn hơn. Bằng chứng là người ta nuôi con chó, con mèo chẳng may bị bệnh tật, họ sẵn sàng bỏ tiền ra để chữa chạy. Nếu chúng chết, họ cũng đối xử như với con người là tổ chức mai táng cho chúng.

Ngôi chùa Tề Đồng Vật Ngã có tiền đề từ một trang trại nuôi chó được xây dựng từ năm 1969, khi đất nước còn bom rơi đạn lạc. Cụ Nguyễn Bảo Sinh thời đó với tình yêu dành cho những chú chó của mình, đã dành hết thời gian, công sức chăm sóc, bảo vệ và nuôi nấng loài chó như chính những người thân trong gia đình mình. Đến khi những chú thú cưng mất đi, ông lại nhen nhóm xây dựng một không gian để cầu siêu cho vong linh những con vật nuôi thân thiết đó. Chính vì vậy, chùa Tề Đồng Vật Ngã hình thành. 

Trải qua những chặng đường khó khăn, vất vả, ngày nay ngôi chùa Tề Đồng Vật Ngã đã trở thành nơi gửi gắm thể xác của hơn 5000 động vật từ chó, mèo, chim, cá...Mỗi một con vật mất đi đều được gửi gắm tại ngôi chùa này với sự tiếc thương vô hạn của gia chủ. Họ tin rằng chỉ có ở đây, những thú cưng của mình mới được an nghỉ một cách trọn vẹn. 

Hiện nay, tại chùa có 2 hình thức an táng cho thú cưng là thuỷ táng và hỏa táng. Những con vật sau khi chết chủ nhân muốn hỏa táng sẽ được đưa vào “đài hóa thân hoàn vũ” ở góc vườn bên trái. Tro cốt, ảnh của chúng sẽ được đặt lên một giá thờ bằng kính. Số lượng phần mộ ở đây tăng qua mỗi năm đồng nghĩa với việc lượng người đến đây cầu siêu hằng năm càng lớn.

Cụ Sinh cho biết, hàng năm, lễ cầu siêu rằm tháng 7 thường được tổ chức lớn hơn ngày rằm tháng Giêng. Trước giờ làm lễ, chủ nhân của các con vật đến từ rất sớm, họ chuẩn bị hoa quả, bánh kẹo. Thậm chí, có những người còn chuẩn bị món ăn mà thú cưng của họ khi còn sống ưa thích nhất như bim bim, trứng... Nhà chùa cũng tất bật sắp xếp các vật dụng cần thiết như chuông, lá cờ, hương hoa…để thực hiện nghi lễ.

Việc thực hiện các nghi lễ cho thú cưng ở đây được thực hiện giống như nghi lễ dành cho con người. Kinh phí thực hiện các nghi lễ này tuỳ vào từng trường hợp cụ thể, có khi cụ Sinh miễn phí, có khi cụ lấy tiền. Mức chi phí không cố định, giao động trung bình khoảng từ 3 triệu trở lên cho một lần thực hiện tang lễ. 

Những người không yêu quý chó, mèo thì nghĩ việc xây dựng nghĩa trang cho chúng là việc làm lãng phí tiền bạc, thời gian. Thế nhưng cụ Sinh lại nghĩ khác, ở thủ đô ồn ào đất chật người đông này, việc nuôi nấng, chăm sóc một vật nuôi bất kỳ không phải là chuyện quá khó khăn nhưng khi chúng mất đi, để tìm được nơi chôn cất lại không hề dễ dàng. Ngôi chùa này vừa giúp người ta có điều kiện được "nghĩa tận" với thú cưng của mình, vừa giúp bảo vệ môi trường khi những con thú cưng mất đi không có chỗ chôn thân. Và hơn hết, theo cụ Sinh, ngôi chùa như một cách dạy dỗ, bồi đắp cho con người niềm yêu thương các loài động vật. "Tôi nghĩ rằng, chẳng người nào làm tang lễ cho động vật mà lại có những suy nghĩ, hành động độc ác đối với đồng loại của mình", cụ Sinh ôn tồn. 

Thực ra nghĩa trang chó mèo của Bảo Sinh không phải là duy nhất. Ở Pháp có tới 25 nghĩa trang dành cho chó mèo và vật nuôi trong nhà, hầu hết là do tư nhân xây dựng và quản lý. Chi phí cho một buổi lễ và chôn cất là 1.200 euro, mỗi năm người chủ phải trả 42 euro cho bảo dưỡng mộ.Nhưng nổi tiếng nhất là nghĩa trang “Le cimetière des Chiens et Autres Animaux Domestiques” (tạm dich: Nghĩa trang dành cho chó và vật nuôi trong nhà khác) ở một vùng ngoại ô Paris (Pháp).

Đây là nơi an nghỉ của chú chó nổi tiếng Rin Tin Tin từng tham gia 27 bộ phim của Hollywood. Trong một trang quảng cáo của một công ty lữ hành chuyên nghiệp ở Paris có viết rằng: “Chỉ mất 20 phút đi tàu điện ngầm từ Paris, bạn có thể đến được nơi có thể thay đổi cảm xúc của mình. Chắc chắn nơi này sẽ làm xúc động ngay cả với những người có trái tim sắt đá”.Nghĩa trang chó mèo cùng chùa Tề đồng vật ngã của Bảo Sinh không nổi tiếng bằng những nghĩa trang kể trên, và đến nay cũng chưa có người kế nghiệp. Các con của ông chẳng ai thích chó, yêu mèo, lại càng không muốn mặc áo nâu sòng, lần tràng hạt thực hành một nghĩ lễ cổ xưa được bố mình “cải biên” thành một tập tục mới cho một con chó hay con mèo.

Nói về ngôi chùa đặc biệt này, quả thật có rất nhiều điều để tìm hiểu, thế nhưng chính người xây dựng nên nó mới là một kho tàng văn hoá, một thư viện của những điều độc, lạ, xưa quý mà ít người trẻ ngày nay biết đến, đó chính là cụ Nguyễn Bảo Sinh.