Khám phá khu rừng nguyên sinh cuối cùng của Châu Âu - Bialowieza

Bialowieza là khu rừng nguyên sinh cuối cùng tại Châu Âu với diện tích rộng lớn (1500 km2). Là khu rừng thuộc biên giới hai nước Ba Lan và Belarus đã được công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1979. Đây là nơi cư ngụ của những đàn bò Bison lớn nhất lục địa và là nơi sinh sống của một rừng cây cổ thụ vươn mình đón nắng. Rừng Bialowieza từng giữ được vẻ nguyên sơ từ thế kỷ XIV đến đầu thế kỷ XX vì đây là khu vực cấm săn bắn của hoàng gia.

Khu rừng là một trong những nơi bảo tồn thiên nhiên còn sót lại của châu Âu. Ở phần lãnh thổ Ba Lan, du khách có thể tìm thấy khách sạn nghỉ dưỡng và xe ngựa để tham quan khu rừng. Ở phần lãnh thổ Belarus, du khách có thể nghỉ ngơi gần gũi với thiên nhiên hơn và có thể tham quan thảo cầm viên tại đây. Nếu may mắn, du khách có thể nhìn thấy bò rừng châu Âu, loài thú trên cạn nặng nhất của châu lục này.

Vốn đã xuất hiện khi con người chưa bắt đầu sự sống, khu rừng là nơi bao phủ của tầng cây nguyên sinh kéo dài hàng ngàn cây số trên khắp vùng đồng bằng của vùng đông bắc Châu Âu. Thế nhưng, theo thăng trầm của lịch sử, những khu rừng đã gần như biến mất. Chỉ còn xơ xác một vài cụm cây già cỗi lẻ loi ở những góc xa xôi nhất của dãy núi Karpat cùng các vùng núi khác. Duy chỉ có khu rừng Białowieża trở thành một trường hợp ngoại lệ riêng. 

Rừng Bialowieza là nơi sinh trưởng của loài cây vân sam, cây sồi và tần bì khổng lồ cùng với hơn 20.000 loài thú khác nhau. Đặc biệt, đây là môi trường sống của loài động vật trên cạn nặng nhất châu lục này, cũng là giống loài bị săn bắn đến gần như tuyệt chủng vào đầu thế kỷ 20 - bò Bison.

Bialowieza trong tiếng Ba Lan có nghĩa là “tháp trắng”, bởi nơi này từng được nhà vua Władysław Jagiełło của Ba Lan xây dựng để nghỉ ngơi săn bắn. Nơi đây vào thế kỷ 14 đến thế kỷ thứ 15 là điểm đến quen thuộc của cánh thợ săn khi lựa chọn là nơi săn bắn. Mãi cho đến khi khu rừng thuộc sở hữu của vua Sigismund Đệ Nhất thì mới được yên bình do đức vua đã ra một nghị định cấm bất kỳ ai săn bắn trong rừng. Kể từ đó trở đi, nơi đây trở thành ngôi nhà chung sinh sống của muôn loài mà không có bất cứ một ai xâm phạm đến. Cho đến cuối thế kỷ 17, sự sống con người bắt đầu xuất hiện khi một số làng nhỏ bắt đầu được hình thành để khai thác quặng sắt địa phương và sản xuất nhựa đường.

Sau quãng thời gian phân chia Ba Lan – Litva vào cuối thế kỷ 18, lệnh cấm lại lần nữa được bãi bỏ, và Rừng Bialowieza một lần nữa rơi vào tay những người thợ săn. Chỉ trong vòng 15 năm, số lượng bò Bison Châu Âu đã sụt giảm từ 500 xuống còn dưới 200 con.

Đã có biết bao thăng trầm với nhiều biến chuyển của lịch sử thời đại, in hằn lên khu rừng nguyên sinh này. Nhiều cuộc chiến tranh đã nổ ra, ảnh hưởng khôn xiết lên khu rừng. Tại cuộc chiến tranh thế giới thứ 2, rừng Bialowieza trở thành nơi tị nạn cho quân du kích của cả Ba Lan và Liên Xô chống lại sự càn quét của Hitler. Nơi đây như là một minh chứng cho các cuộc xung đột vũ trang giữa phiến quân và quân đội Đức quốc xã đã diễn ra trong rừng. Để rồi cho đến ngày nay, du khách vẫn có thể bắt gặp các mộ phần của những người đã hy sinh. 

Năm 1945 khi cuộc chiến tranh đã chấm dứt, rừng Bialowieza được chia ra thành hai phần, một thuộc về Ba Lan và một thuộc về Liên Xô. Cho đến năm 1992, sau khi Liên Xô tan rã, nước Cộng hòa Belarus hình thành, nơi đây được đưa vào danh sách Di sản thế giới và được cả hai nước phối hợp quản lý.